głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 842 i 859)
Wyniki głosowania
5 grudnia 2024fundusz ochrony rolnictwa
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw
Sejm uchwalił niemal jednogłośnie (442 za, 1 wstrzymujący) nowelizację ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa, upraszczającą obowiązki dla skupujących produkty rolne i rozszerzającą krąg rolników uprawnionych do rekompensat za bankrutujących kontrahentów.
W skrócie
Fundusz Ochrony Rolnictwa (FOR) to rodzaj "ubezpieczenia" dla rolników — gdy skup, któremu sprzedali zboże, mięso czy warzywa, zbankrutuje i nie zapłaci, rolnik może dostać część pieniędzy z tego funduszu. Skup płaci 0,125% od wartości skupionych produktów i co roku składa rozliczenie. Ustawa upraszcza biurokrację (zamiast czterech rozliczeń kwartalnych — jedno roczne do 14 lutego) i po raz pierwszy daje prawo do rekompensaty nie tylko indywidualnym rolnikom, ale też spółdzielniom rolniczym, grupom producentów i organizacjom branżowym.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 183/0/0/7
- 153/0/0/4
- 30/0/0/2
- 31/0/0/1
- 20/0/0/1
- 17/0/1/0
- 3/0/0/2
- RepublikanieRepublikanie4/0/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Zamiast czterech kwartalnych deklaracji skupujący składają jedną roczną deklarację do 14 lutego — art. 1 pkt 1-2 druku 842/859 (zmiana art. 4 i 5 ustawy FOR — ok. 10 000 firm skupujących wypełni 75% mniej formularzy rocznie).
- 2Małe firmy skupujące, których roczna kwota wpłaty nie przekracza 5-krotności kosztów upomnienia egzekucyjnego (czyli ok. 70 zł), są zwolnione z deklaracji — art. 1 pkt 2 lit. b (art. 5 ust. 1a ustawy FOR — kwota przechodzi automatycznie na rok następny).
- 3Prawo do rekompensaty otrzymały 6 nowych kategorii zbiorowych: grupy producentów rolnych i ich związki, organizacje producentów rolnych, organizacje producentów owoców i warzyw, spółdzielnie rolników, rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz rolnicze zrzeszenia branżowe — art. 1 pkt 5 lit. a (art. 10 ust. 1 ustawy FOR — dotąd rekompensata przysługiwała wyłącznie indywidualnym rolnikom).
- 4Rekompensata oficjalnie zakwalifikowana jako pomoc de minimis w rolnictwie — art. 1 pkt 7 lit. b (art. 12 ust. 1a ustawy FOR — limit 20 000 euro na jedno gospodarstwo w ciągu 3 lat, zgodnie z rozporządzeniem KE nr 1408/2013).
- 5Doprecyzowano, kiedy skupujący będący osobą fizyczną uznawany jest za niewypłacalnego po wykreśleniu z CEIDG (rejestru przedsiębiorców) — art. 1 pkt 5 lit. c (art. 10 ust. 3 pkt 6 ustawy FOR — wymagane jest teraz postanowienie sądu upadłościowego, co eliminuje niejasności).
- 6Odpis na koszty obsługi KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) zwiększony z 2,5% do 5% sumy wpłat — art. 7 ustawy FOR (KOWR zarządza funduszem i rozpatruje wnioski o rekompensaty).
- 7Kara za niezłożenie deklaracji ograniczona do wysokości naliczonej wpłaty, maksymalnie 10 000 zł; kara za brak wykazu wierzycieli — 60 zł dziennie, max 10 000 zł — art. 1 pkt 10 (art. 17 ust. 1 ustawy FOR).
- 8Grupy producenckie składające wniosek o rekompensatę muszą złożyć oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że produkty zostały rzeczywiście nabyte od ich członków — art. 1 pkt 7 lit. e (art. 12 ust. 3b ustawy FOR).
- 9Przepis przejściowy: zaległe kwoty za okresy sprzed 1 stycznia 2025 r. nieprzekraczające 20-krotności kosztów upomnienia zaliczane są automatycznie na poczet wpłaty za 2025 r. — art. 4 ust. 2 ustawy nowelizującej.
- 10KOWR formalnie wpisany do swoich zadań statutowych jako administrator FOR — art. 3 (dodanie pkt 27 w art. 9 ust. 2 ustawy o KOWR z 2017 r.).
Kogo dotyczy
Około 10 000 firm i przedsiębiorców skupujących produkty rolne (płatnicy składek na FOR — mniej biurokracji). Indywidualni rolnicy (dotychczasowi beneficjenci rekompensat — ich prawa utrzymane). Grupy producentów rolnych, spółdzielnie rolnicze, organizacje producentów owoców i warzyw, rolnicze spółdzielnie produkcyjne i zrzeszenia branżowe (nowi uprawnieni do rekompensat). KOWR jako administrator funduszu (wyższe finansowanie obsługi, ale też większy zakres obowiązków).
Praktyczny wpływ
Spółdzielnia lub grupa producentów, która wspólnie sprzedała zboże skupowi który zbankrutował, po raz pierwszy będzie mogła ubiegać się o zwrot — wcześniej taka spółdzielnia nie dostawała nic, choć zrzeszeni w niej rolnicy indywidualnie tracili tak samo. Skupujący nie musi już pamiętać o czterech terminach kwartalnych — jedno rozliczenie w lutym zamyka cały rok. Rekompensata objęta limitem de minimis oznacza, że rolnik lub spółdzielnia, która w ciągu 3 lat przekroczy łącznie 20 000 euro pomocy publicznej, nie dostanie kolejnej rekompensaty z FOR — to ograniczenie które część organizacji rolniczych krytykowała.
Kontrowersje
Kilkanaście organizacji branżowych (m.in. Porozumienie Drobiarskie skupiające 12 podmiotów, ZPPM, Polskie Mięso, Unia Owocowa) wnioskowało o całkowitą likwidację FOR, argumentując że branże o niskim ryzyku niewypłacalności skupujących (drób, mleczarstwo) subsydiują inne sektory. KRIR i inne organizacje krytykowały zakwalifikowanie rekompensat jako pomocy de minimis — ich zdaniem ogranicza to dostęp rolników do odszkodowań; rząd odrzucił te uwagi powołując się na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych