głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 56 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (druki nr 128, 128-A, 128-B, 128-BA, 128-C i 131)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął całość rządowego projektu ustawy okołobudżetowej na 2024 rok wraz z autopoprawkami — 244 głosy za, 22 przeciw i 11 wstrzymujących się.
Analiza
27 czerwca 2026, 02:20
W skrócie
To ustawa towarzysząca budżetowi na 2024 rok: ustala, skąd państwo bierze pieniądze na wynagrodzenia, oświatę, samorządy, kolej, media i inne zadania. Po autopoprawkach m.in. podniesiono wynagrodzenia nauczycieli, odblokowano samorządom 3,2 mld zł subwencji rozwojowej, zwiększono finansowanie przedszkoli i egzaminów, a rekompensaty dla TVP/radia mogą iść ze skarbowych papierów wartościowych (dłuż państwowy) do prawie 2 mld zł. Z projektu wyrzucono przepisy o niższych pensjach sędziów i prokuratorów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego — ich podstawy wynagrodzeń liczy się według standardowych zasad, z wyższą kwotą ok. 7005,76 zł.
Co się zmienia
- 1Skreślono art. 1–4 pierwotnego projektu o podstawie wynagrodzeń sędziów i prokuratorów na 6114,08 zł — po autopoprawce 128-A wynagrodzenia liczy się według zwykłych przepisów ustawowych, z podstawą ok. 7005,76 zł z komunikatu GUS (art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych — ustala roczną podstawę wynagrodzenia sędziego; art. 123 Prawa o prokuraturze — analogiczna podstawa dla prokuratorów).
- 2W 2024 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o współczynnik 1,02308, co ma dać im co najmniej ok. 1576,72 zł więcej w związku z ogólną podwyżką o 30% (art. 7 — podwyższa średnie wynagrodzenie nauczycieli według Karty Nauczyciela).
- 3Limit dotacji państwa na wychowanie przedszkolne w 2024 r. wzrasta do 4 190 mln zł, a roczna kwota na dziecko liczy się z tego limitu przez liczbę uczniów (art. 31 — podnosi limit w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych; art. 26a — ustala sposób wyliczenia kwoty rocznej dotacji przedszkolnej).
- 4Samorządy odzyskują część rozwojową subwencji ogólnej (dotacji od państwa) w wysokości 3 231 mln zł, z nowymi zasadami podziału 60% według liczby mieszkańców i 40% według dochodów z PIT (art. 29 — usuwa zawieszenie tej części; art. 70w — określa kwotę i algorytm podziału między gminy, powiaty i województwa).
- 5Minister budżetu może przekazać jednostkom publicznej radiofonii i telewizji skarbowe papiery wartościowe (dłuż państwowy) do 1 995 mln zł jako rekompensatę utraconych wpływów z opłat abonamentowych (art. 15d — rekompensata utraconych abonamentów dla TVP i radia publicznego).
- 6Minister budżetu może też wydać skarbowe papiery wartościowe do 5 mld zł państwowym podmiotom prawnym na podwyższenie kapitału, na polecenie premiera do 30 listopada 2024 r. (art. 15e — finansowanie zadań państwowych podmiotów przez dłuż zamiast bezpośrednich wydatków).
- 7PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. mogą otrzymać do 1,3 mld zł w formie skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału na inwestycje kolejowe (art. 15 — fakultatywny, czyli niewymagany, przekaz papierów wartościowych na kapitał spółki).
- 8Żołnierze zawodowi, policjanci i funkcjonariusze SCS dostają podwyżki od marca 2024 r. stopniowo — po 1/5 różnicy miesięcznie, z wyrównaniem w ciągu 3 miesięcy od ogłoszenia budżetu (art. 18 — warunkowy mechanizm podwyżek mundurowych od 1 marca 2024 r.).
- 9W 2024 r. nie podwyższa się kwota bazowa wynagrodzeń ministrów, wysokich urzędników państwowych, posłów i senatorów oraz limitów wynagrodzeń samorządowych (art. 28 — wprowadza brak waloryzacji kwoty bazowej 1789,42 zł dla kierowniczych stanowisk państwowych).
- 10Przedłużono zawieszenie wypłat dodatku energetycznego (część dodatku osłonowego) do 31 grudnia 2024 r. (art. 33a — przesuwa termin zawieszenia w ustawie o dodatku osłonowym).
- 11Limit wydatków na egzaminy zewnętrzne w 2024 r. rośnie do 358 mln zł (art. 32a — podnosi limit finansowania matur i egzaminów ósmoklasisty).
- 12Przy liczeniu dotacji oświatowych nie uwzględnia się ukraińskich uczniów objętych pomocą, żeby nie finansować ich podwójnie (art. 20 i art. 21 — wyłączenie uczniów z Ukrainy z podziału dotacji przedszkolnej i szkolnej).
Kogo dotyczy
Nauczyciele (szczególnie początkujący i pracujący w przedszkolach), sędziowie i prokuratorzy wraz z pracownikami sądownictwa i prokuratury, żołnierze zawodowi i funkcjonariusze służb mundurowych, samorządy (gminy, powiaty, województwa — w tym zamożniejsze objęte art. 70v), rodzice dzieci w przedszkolach, uczniowie i uczennice, jednostki TVP i 19 spółek radia publicznego, PKP Polskie Linie Kolejowe, uczelnie z programu Inicjatywa Doskonałości, przedsiębiorstwa górnicze, beneficjenci programu półprzewodnikowego, rolnicy korzystający z WPR, uczestnicy OFE, organizatorzy transportu autobusowego, odbiorcy energii objęci zawieszeniem dodatku energetycznego oraz ministrzy i posłowie (zamrożone podwyżki).
Praktyczny wpływ
Samorządy powinny dostać łącznie ok. 5,7 mld zł więcej niż w pierwotnym projekcie — m.in. na podwyżki w przedszkolach i odprawy emerytalne nauczycieli — co ma ułatwić im pokrycie 30% podwyżki pensji nauczycieli bez cięcia innych zadań. Media publiczne mogą być finansowane przez dłuż państwowy zamiast bezpośrednio z budżetu, co zwiększa dług publiczny, ale daje rekompensatę za brak abonamentu. Sędziowie i prokuratorzy dostaną wyższe podstawy wynagrodzeń niż planował pierwotny projekt, ale kwestia zgodności z konstytucyjną zasadą niezależności wynagrodzeń sędziów pozostaje sporna po wyroku TK K 1/23. Mundurowi dostaną wyższe pensje dopiero od marca, a za styczeń i luty nadal obowiązują kwoty z 2023 r.
Kontrowersje
Sądownictwo: pierwotny projekt przewidywał podstawę wynagrodzeń sędziów i prokuratorów niższą niż wynikałaby z ustawowych zasad waloryzacji — SN, KRS, RPO i NSA oceniały to jako kontynuację ograniczania pensji sędziów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 1/23 z 8 listopada 2023 r., który uznał za niekonstytucyjne analogiczne przepisy z ustawy okołobudżetowej na 2023 r.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych