wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 9 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny (druk nr 876)
Wyniki głosowania
20 grudnia 2024mowa nienawiści
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny
Sejm odrzucił wniosek PiS o natychmiastowe odrzucenie rządowego projektu rozszerzenia ochrony przed mową nienawiści (192 głosy za odrzuceniem, 238 przeciw) — projekt będzie procedowany dalej w komisji i trafi do kolejnych czytań.
W skrócie
Rząd Tuska chce zmienić Kodeks karny tak, żeby przepisy o przestępstwach z nienawiści (przemoc, groźby, znieważanie z powodu czyjejś tożsamości) chroniły też osoby z niepełnosprawnościami, ze względu na wiek, płeć i orientację seksualną — teraz chronią tylko ofiary ataków motywowanych narodowością, rasą czy religią. PiS złożył wniosek o odrzucenie projektu już na starcie, bez dalszego rozpatrywania — Sejm ten wniosek odrzucił stosunkiem 238 do 192, więc projekt żyje i trafi do komisji.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 171/1/0/18
- 0/153/0/4
- 2/28/0/2
- 0/30/0/2
- 0/20/0/1
- 16/0/0/2
- 0/5/0/0
- RepublikanieRepublikanie3/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Analiza
04 lipca 2026, 10:55
Co nie weszło w życie
- 1Surowsza kara za przestępstwa motywowane nienawiścią wobec nowych grup — art. 53 §2a pkt 6 k.k. (przepis mówiący, że sąd musi brać pod uwagę nienawiść jako okoliczność zaostrzającą karę) zostaje rozszerzony o cztery nowe cechy: niepełnosprawność, wiek, płeć i orientację seksualną
- 2Przemoc i groźby motywowane nowymi cechami stają się przestępstwem ściganym z urzędu — art. 119 §1 k.k. (stosowanie przemocy lub gróźb wobec osób z powodu ich tożsamości); zmiana sformułowania z 'z powodu jej przynależności' na 'w związku z przynależnością' oznacza, że ochrona obejmuje też np. osobę broniącą ofiary, nawet jeśli sama tej cechy nie ma
- 3Nawoływanie do nienawiści — art. 256 §1 k.k. (publiczne propagowanie totalitaryzmu lub nawoływanie do nienawiści) — nowe przesłanki: niepełnosprawność, wiek, płeć, orientacja seksualna; kara bez zmian: do 3 lat więzienia
- 4Znieważanie i naruszenie nietykalności — art. 257 k.k. (publiczne znieważanie grupy lub osoby) — nowe przesłanki; jednocześnie złagodzenie kary: zamiast wyłącznie więzienia do 3 lat — grzywna, ograniczenie wolności albo więzienie do 2 lat (prymat kar nieizolacyjnych)
- 5Organizacje pozarządowe walczące z mową nienawiści (np. Kampania Przeciw Homofobii, Helsińska Fundacja) zyskują uprawnienia pokrzywdzonego w procesie — mogą uczestniczyć w postępowaniu jako strona, jeśli ujawniły przestępstwo lub wniosły o wszczęcie sprawy (nowy przepis wzorowany na art. 49 §4 k.p.k.)
- 6Ściganie z urzędu — przestępstwa z art. 119 i art. 257 przy nowych przesłankach będą ścigane przez policję i prokuraturę automatycznie, bez potrzeby składania prywatnego aktu oskarżenia przez ofiarę
Kogo dotyczy
Osoby z niepełnosprawnościami (ok. 3 mln z orzeczeniem, nawet 7 mln łącznie) oraz osoby LGBT+ (szacunkowo ok. 2 mln) — jako nowe grupy chronione przez prawo karne; osoby starsze i dzieci — ochrona ze względu na wiek; sprawcy przestępstw z nienawiści — szerszy zakres odpowiedzialności karnej; organizacje pozarządowe (NGO) antydyskryminacyjne — nowe uprawnienia procesowe; policja i prokuratura — nowy obowiązek ścigania z urzędu przestępstw z nowymi przesłankami
Praktyczny wpływ
Ofiara ataku motywowanego niepełnosprawnością lub orientacją seksualną nie będzie już musiała samodzielnie wnosić prywatnego aktu oskarżenia — policja i prokuratura będą zobowiązane reagować z własnej inicjatywy. Organizacje jak KPH czy HFPCz będą mogły formalnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym jako strona — to znacząco wzmacnia ich rolę w walce z mową nienawiści. Ewaluacja skutków ustawy zaplanowana jest po roku od wejścia w życie (na podstawie statystyk spraw w sądach, prokuraturach i policji).
Kontrowersje
Projekt od początku budził spory polityczne: PiS złożył wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu, Konfederacja popierała odrzucenie. Poważną kontrowersją merytoryczną jest wykreślenie z projektu "tożsamości płciowej" jako odrębnej przesłanki — była w pierwotnej wersji, ale Ministerstwo Sprawiedliwości usunęło ją twierdząc, że sformułowanie "płeć" wystarczy. Rzecznik Praw Obywatelskich, Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Kampania Przeciw Homofobii skrytykowały tę decyzję, argumentując że samo słowo "płeć" nie obejmuje ochrony osób transpłciowych.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych