głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 3 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej (druki nr 906, 958 i 958-A)
Wyniki głosowania
24 stycznia 2025EPPO
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do wzmocnionej współpracy w…
Sejm uchwalił ustawę dostosowującą polskie prawo do funkcjonowania Prokuratury Europejskiej (EPPO) — 240 posłów koalicji rządzącej zagłosowało za, 204 posłów opozycji przeciw, nikt się nie wstrzymał. Ustawa wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (ELI: DU/2025/304).
W skrócie
EPPO (Prokuratura Europejska) to unijna instytucja ścigająca przestępstwa uderzające w budżet całej Unii — głównie wyłudzenia VAT powyżej 10 mln euro, korupcję i defraudację unijnych dotacji. Polska formalnie dołączyła do EPPO już w marcu 2024 r., ale przez niemal rok funkcjonowała jako jej członek bez żadnych krajowych przepisów opisujących, jak ta współpraca ma wyglądać w praktyce. Ta ustawa uzupełnia tę lukę: tworzy w Polsce cztery biura prokuratorów pracujących dla EPPO, nadaje im status prawny równy prokuratorom krajowym, określa ich wynagrodzenia i zasady współpracy z polską prokuraturą — Polska wychodzi ze stanu prawnej próżni.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/182/0/8
- 154/0/0/3
- 31/0/0/1
- 31/0/0/1
- 18/0/0/3
- 0/18/0/0
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/4/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
06 lipca 2026, 01:11
Co się zmienia
- 1Polscy prokuratorzy EPPO uzyskują pełny status prokuratora w rozumieniu polskiego prawa — mogą korzystać z k.p.k. (Kodeksu postępowania karnego), k.k.s. (Kodeksu karnego skarbowego) i krajowych baz danych tak samo jak każdy inny prokurator (nowy art. 1a Prawa o prokuraturze — zrównuje uprawnienia procesowe prokuratorów europejskich z prokuratorami powszechnymi)
- 2Powstają 4 biura delegowanego prokuratora europejskiego (DPE) przy prokuraturach regionalnych: Warszawa (4 prokuratorów, ~51 spraw rocznie), Gdańsk (3 prokuratorów, ~48 spraw), Lublin (3 prokuratorów, ~45 spraw), Katowice (2 prokuratorów, ~37 spraw) — łącznie 24 etaty prokuratorskie, 24 etaty asystentów i 12 etatów urzędniczych (art. 25a i 35a Prawa o prokuraturze — podstawa prawna tworzenia biur; siedziby i zasięg terytorialny ustala Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem)
- 3Prokuratorzy EPPO są całkowicie niezależni od polskich przełożonych przy prowadzeniu spraw europejskich — nie wykonują poleceń krajowych szefów, nadzorują ich wyłącznie organy EPPO; wyjątek: Prokurator Generalny zachowuje prawo do kasacji nadzwyczajnej (nowy art. 95c Prawa o prokuraturze — wyłączenie spod krajowej hierarchii służbowej)
- 4Nowy Dział XIIa Kodeksu postępowania karnego (art. 577a–577d) reguluje współpracę z EPPO: definiuje pojęcia 'postępowanie europejskie' i 'krajowe', dopuszcza dowody zebrane przez EPPO (w tym w innych krajach UE, zgodnie z obcym prawem) w polskich postępowaniach, o ile nie naruszają zasad polskiego porządku prawnego — sąd nie może odrzucić dowodu wyłącznie dlatego, że zebrano go za granicą UE
- 5Policja i inne organy ścigania mają obowiązek niezwłocznego informowania właściwego biura DPE o każdym podejrzeniu przestępstwa należącego do właściwości EPPO — zarówno zanim wszczęto postępowanie krajowe, jak i po jego wszczęciu, gdy okaże się, że sprawa dotyczy EPPO (art. 577d k.p.k. — nowy obowiązek notyfikacji)
- 6Spory kompetencyjne między EPPO a polską prokuraturą o to, kto prowadzi daną sprawę, rozstrzyga Prokurator Generalny; prokurator EPPO może się odwołać do sądu okręgowego, ale wyłącznie gdy spór wymaga wykładni przepisów unijnych — sąd może wtedy skierować pytanie do Trybunału Sprawiedliwości UE (art. 577b §3 k.p.k.)
- 7Prokurator oddelegowany do EPPO zachowuje stanowisko w polskiej prokuraturze i ma zagwarantowane wyrównanie wynagrodzenia, jeśli pensja EPPO byłaby niższa od krajowej; czas służby w EPPO wlicza się do stażu pracy (dodatkowy urlop, gratyfikacja jubileuszowa, odprawa) (nowy art. 95b Prawa o prokuraturze — ochrona statusu i warunków płacowych)
- 8Biura DPE finansowane z budżetu państwa, część 88 'Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury': szacowane wydatki 195,88 mln zł przez 10 lat, przy dochodach podatkowych (ZUS, NFZ, podatki) 62,44 mln zł — saldo dla budżetu wynosi -188,48 mln zł; finansowanie bez zwiększania obecnego limitu wydatków (art. 55a Prawa o prokuraturze)
- 9Kandydaci na prokuratorów EPPO wyłaniani są w drodze konkursu organizowanego przez Prokuratora Generalnego; kadencja prokuratora europejskiego (PE) wynosi 6 lat, delegowanego prokuratora europejskiego (DPE) — 5 lat; odwołanie za 3-miesięcznym wypowiedzeniem (nowy art. 95a Prawa o prokuraturze)
- 10Ustawa wchodzi w życie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw; dotychczasowe przepisy wykonawcze dot. delegowania urzędników zachowują moc maksymalnie przez 12 miesięcy (art. 7 i art. 6 ustawy — przepisy przejściowe)
Kogo dotyczy
Polscy prokuratorzy kandydujący lub pełniący funkcję prokuratora europejskiego (PE) bądź delegowanego prokuratora europejskiego (DPE); Prokurator Generalny i Prokurator Krajowy (nowe, szerokie kompetencje organizacyjne i orzecznicze); Minister Sprawiedliwości (tworzy biura DPE rozporządzeniem); prokuratury regionalne w Warszawie, Gdańsku, Lublinie i Katowicach (muszą zapewnić biurom pomieszczenia, sprzęt i obsługę); Policja, ABW i inne organy ścigania (nowy obowiązek zgłaszania spraw do EPPO); urzędnicy sądów i prokuratury delegowani do biur DPE; sądy okręgowe w Warszawie, Gdańsku, Lublinie i Katowicach (rozpatrują zażalenia w sporach kompetencyjnych); budżet państwa (saldo -188,48 mln zł przez dekadę); podejrzani i oskarżeni w sprawach o wyłudzenia VAT powyżej 10 mln euro, korupcję i defraudację środków unijnych
Praktyczny wpływ
Polska przestaje funkcjonować jako członek EPPO w prawnej próżni — od marca 2024 r. przez niemal rok nie miała żadnych krajowych przepisów regulujących tę współpracę. Po wejściu ustawy w życie i mianowaniu przez Radę UE polskiego prokuratora europejskiego (co może nastąpić najwcześniej 20 dni po mianowaniu) biura DPE mogą realnie ruszyć. Dowody zebrane przez EPPO za granicą UE będą mogły być bezpośrednio używane przez polskie sądy — bez potrzeby ponownego przeprowadzania tych samych czynności w Polsce. Firmy i urzędnicy podejrzani o przestępstwa unijne mogą być ścigani przez prokuratorów działających poza polską hierarchią służbową i odpowiadających wyłącznie przed organami EPPO w Luksemburgu.
Kontrowersje
PiS, Konfederacja i Republikanie (204 głosy przeciw) konsekwentnie — od pierwszego czytania w styczniu 2025 r. — sprzeciwiają się ustawie, argumentując, że przekazanie kompetencji prokuratorskich instytucji unijnej narusza suwerenność Polski w obszarze wymiaru sprawiedliwości i jest elementem szerszego oddawania władzy Brukseli. Drugi wątek kontrowersji: rząd doprowadził do formalnego przystąpienia Polski do EPPO w marcu 2024 r. bez uprzedniego uchwalenia przepisów wykonawczych, przez co przez niemal rok Polska była członkiem EPPO pozbawionym jakichkolwiek krajowych ram prawnych dla tej współpracy.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych