głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 3 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 141, 141-A, 153 i 153-A)
Wyniki głosowania
16 stycznia 2024studia doktoranckie
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sejm przyjął całość rządowego projektu ustawy (241 głosów za, 185 przeciw), więc ustawa — po wcześniejszym odrzuceniu poprawek PiS — przechodzi dalej w procesie legislacyjnym z przedłużeniem starych studiów doktoranckich do końca 2024 r. oraz z uprawnieniem ministra nauki do odwołania pierwszego rektora nowo utworzonej uczelni publicznej.
W skrócie
Rządowy projekt łączy dwie sprawy: po pierwsze, przedłuża działanie wygaszanych studiów doktoranckich (starej formy doktoratu zastąpionej od 2019 r. szkołami doktorskimi) do 31 grudnia 2024 r., żeby ostatni doktoranci mogli dokończyć rozprawy i formalnie uzyskać stopień doktora. Po drugie, autopoprawka rządu daje ministrowi nauki możliwość odwołania pierwszego rektora nowej uczelni publicznej po stwierdzeniu naruszenia prawa i powołania następcy do końca jego kadencji. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił poprawki PiS, które miały wyciąć ten drugi element — teraz uchwalono całość projektu w wersji z oboma przepisami.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/167/0/22
- 152/0/0/4
- 31/0/0/2
- 32/0/0/0
- 26/0/0/0
- 0/15/0/3
- Kukiz15Kukiz150/3/0/0
Analiza
27 czerwca 2026, 03:39
Co się zmienia
- 1Do studiów doktoranckich prowadzonych w 2024 r. przedłuża się stosowanie wybranych przepisów przejściowych, które wygasły 31 grudnia 2023 r. — m.in. wpisywanie danych doktorantów do systemu POL-on (art. 219 ust. 8 — obowiązek raportowania danych o doktorantach do państwowego rejestru szkolnictwa wyższego), ubezpieczenia zdrowotne i od wypadków zawodowych (art. 289 — zabezpieczenie medyczne doktorantów), samorząd doktorantów (art. 296 ust. 2 — prawo do własnej organizacji reprezentującej doktorantów) oraz traktowanie studiów doktoranckich jak szkół doktorskich w innych ustawach, w tym w przepisach o wizach cudzoziemców (art. 329 — umożliwia m.in. wydawanie zaświadczeń dla obcokrajowców na studiach doktoranckich) (art. 1, druk 153 — nowy art. 279 ust. 1a ustawy wprowadzającej PSWN)
- 2Dla studiów doktoranckich w 2024 r. nie obowiązuje wymóg przyznania stypendium doktoranckiego co najmniej 50% uczestników stacjonarnych (art. 195a ust. 2 starego Prawa o szkolnictwie wyższym) — rząd uzasadnia to tym, że na tych studiach zostali już tylko doktoranci z przedłużonym terminem, skupieni na obronie rozprawy, a nie na regularnym programie dydaktycznym (art. 1 pkt 2, druk 153)
- 3Minister nauki zyskuje uprawnienie do odwołania pierwszego rektora nowo utworzonej uczelni publicznej po stwierdzeniu naruszenia przepisów prawa; w takiej sytuacji nie stosuje się dotychczasowych ograniczeń z art. 432 ust. 5 PSWN (art. 432 ust. 5 — reguluje normalne zasady odwoływania rektora), a minister powołuje nowego rektora do końca kadencji poprzednika (art. 2, druk 153 — nowy art. 432 ust. 5a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce)
- 4Ustawa wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu, ale przepisy o studiach doktoranckich (art. 1) obowiązują z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r., żeby zabezpieczyć prawa doktorantów i działalność uczelni od początku roku (art. 3, druk 153 — termin wejścia w życie całej ustawy)
Kogo dotyczy
Około 4212 doktorantów na kontynuowanych studiach doktoranckich, 119 podmiotów prowadzących te studia (uczelnie, instytuty PAN i badawcze), cudzoziemcy na studiach doktoranckich potrzebujący wiz i zaświadczeń, pierwsi rektorzy nowo utworzonych uczelni publicznych oraz minister nauki.
Praktyczny wpływ
Doktoranci, którzy z powodu pandemii lub innych trudności nie zdążyli obronić rozprawy do końca 2023 r., mogą legalnie dokończyć doktorat w starym trybie do końca 2024 r. z ubezpieczeniem zdrowotnym i dostępem do samorządu — ale stypendia doktoranckie będą wypłacane wyłącznie ze środków uczelni prowadzących studia, bez obowiązku finansowania co najmniej połowy doktorantów. Na nowych uczelniach publicznych w fazie organizacji minister będzie mógł wymienić pierwszego rektora bez stosowania standardowej procedury odwołania, co realnie wzmacnia nadzór ministerialny nad startem takich uczelni.
Kontrowersje
Spór budziło dołączenie do technicznej ustawy o studiach doktoranckich przepisu dającego ministrowi nauki bezpośrednie uprawnienie do odwołania pierwszego rektora nowej uczelni publicznej — PiS zgłosiło poprawki usuwające ten zapis, ale Sejm je wcześniej tego samego dnia odrzucił, po czym przyjął całość projektu z tym przepisem.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
457 głosów indywidualnych