wniosek o przystąpienie do drugiego czytania bez kierowania projektu do komisji
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 26 Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy - Kodeks karny (druk nr 908) - kontynuacja
Wyniki głosowania
21 lutego 2025kłamstwo wołyńskie
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz…
Sejm odrzucił wniosek PiS o pominięcie etapu komisji sejmowej i skierowanie projektu ustawy o "kłamstwie wołyńskim" bezpośrednio do drugiego czytania — koalicja rządząca zagłosowała przeciw przyspieszeniu prac (235 głosów przeciw, 183 za).
W skrócie
Posłowie PiS złożyli projekt ustawy (druk 908), która miałaby wprost kryminalizować publiczne zaprzeczanie ludobójstwu wołyńskiemu dokonanemu przez OUN-B i UPA w latach 1943–1945 oraz zakazywać propagowania ich ideologii — analogicznie do tego, jak "kłamstwo oświęcimskie" jest dziś w Polsce przestępstwem. W tym konkretnym głosowaniu nie decydowano o samej ustawie, lecz o procedurze: PiS chciało ominąć komisję sejmową (gdzie projekt byłby szczegółowo omawiany) i od razu przejść do głosowania. Koalicja rządząca (KO, PSL, Polska 2050, Lewica, Razem) zablokowała to przyspieszenie — projekt trafi więc do normalnej ścieżki komisyjnej lub prace nad nim zostaną odłożone.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 177/0/0/13
- 0/150/0/7
- 0/31/0/1
- 0/30/0/2
- 0/18/1/2
- 3/0/12/3
- 0/5/0/0
- RepublikanieRepublikanie3/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Analiza
06 lipca 2026, 20:47
Co nie weszło w życie
- 1Nowe brzmienie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy o IPN (druk 908, art. 1 pkt 1) — wprost wymienia zbrodnie OUN-B i UPA jako odrębną kategorię zbrodni badanych przez IPN, obok zbrodni nazistowskich i komunistycznych; do tej pory przepis był na tyle nieprecyzyjny, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował go wyrokiem K 1/18 z 2019 r.
- 2Nowe brzmienie art. 2a ustawy o IPN (druk 908, art. 1 pkt 2) — wprowadza legalną (ustawową) definicję ludobójstwa wołyńskiego: opisuje je jako eksterminację ludności polskiej, żydowskiej, czeskiej, słowackiej, ormiańskiej i ukraińskiej na Wołyniu i w województwach: lwowskim, tarnopolskim, poleskim, stanisławowskim i lubelskim w latach 1943–1945, a także inne akty przemocy OUN-B i UPA z lat 1921–1950
- 3Zmiana art. 256 §1a Kodeksu karnego (druk 908, art. 2) — wprost dodaje ideologię OUN-B i UPA do listy zakazanych ideologii (obok nazizmu, komunizmu, faszyzmu), których publiczne propagowanie jest przestępstwem; dotychczasowy przepis mówił ogólnie o 'ideologiach nawołujących do przemocy', bez wymieniania OUN-B/UPA z nazwy
Kogo dotyczy
Osoby publicznie negujące lub umniejszające rzeź wołyńską (potencjalne postępowania karne na podstawie art. 55 ustawy o IPN), osoby publicznie propagujące ideologię OUN-B i UPA w Polsce (np. gloryfikujące Stepana Banderę), obywatele Ukrainy przebywający w Polsce (szacunkowo ok. 2 mln osób), historycy i publicyści zajmujący się tematyką stosunków polsko-ukraińskich, prokuratura i IPN (nowe narzędzie do ścigania).
Praktyczny wpływ
Gdyby ustawa weszła w życie, "kłamstwo wołyńskie" byłoby ścigane z urzędu na tych samych zasadach co "kłamstwo oświęcimskie" — czyli zaprzeczanie lub publiczne bagatelizowanie ludobójstwa wołyńskiego stałoby się wprost przestępstwem, nie tylko pośrednio przez ogólne przepisy. Wnioskodawcy sami przyznają w uzasadnieniu, że ustawa "może pogorszyć stosunki z mniejszością ukraińską w Polsce" — zwłaszcza w kontekście trwającej wojny i bliskiej współpracy polsko-ukraińskiej. W wyniku tego głosowania ustawa nie przyspieszyła — jej los zależy od dalszych prac parlamentarnych.
Kontrowersje
Projekt jest bezpośrednio powiązany z napięciami w stosunkach polsko-ukraińskich w czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę — wnioskodawcy sami przywołują w uzasadnieniu konkretne wypowiedzi ukraińskiego ministra spraw zagranicznych i szacują liczbę Ukraińców w Polsce na 2 mln. Projekt jest odpowiedzią na wyrok TK z 2019 r. (sygn. K 1/18), który uchylił wcześniejszy podobny przepis jako zbyt nieprecyzyjny. Koalicja rządząca, choć oficjalnie nie opowiada się za "kłamstwem wołyńskim", blokowała projekt proceduralne — co może być odczytywane jako chęć uniknięcia komplikacji dyplomatycznych z Ukrainą.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
