poprawki nr 1-2
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 24 Sprawozdanie Komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (druki nr 1016 i 1023)
Wyniki głosowania
21 lutego 2025lex Romanowski
Sprawozdanie Komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Sejm odrzucił poprawki Senatu do ustawy — koalicja rządząca (KO, PSL-TD, Polska2050, Lewica, Razem) zagłosowała 229 głosami przeciw przyjęciu senackich zmian, które miały doprecyzować katalog zawieszonych praw parlamentarzysty i zagwarantować zwrot poborów po uniewinnieniu. Ustawa „lex Romanowski" wchodzi w życie w brzmieniu uchwalonym przez Sejm 24 stycznia 2025 r.
W skrócie
Sejm uchwalił 24 stycznia ustawę zawieszającą WSZYSTKIE uprawnienia parlamentarne od chwili wydania sądowego nakazu aresztu — bez czekania na faktyczne zatrzymanie. Senat zaproponował dwie poprawki: pierwsza zastępowała to generalne zawieszenie szczegółowym katalogiem konkretnych praw (pomijając uprawnienia konstytucyjne i te, które da się wykonywać zza krat) oraz gwarantowała zwrot zaległej pensji i diety, jeśli parlamentarzysta zostanie uniewinniony. Druga poprawka dopasowywała przepis przejściowy. Sejm odrzucił obie poprawki, więc ustawa pozostaje w pierwotnej — kwestionowanej konstytucyjnie przez Senat — wersji.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 174/0/2/14
- 0/148/0/9
- 0/30/0/2
- 0/30/0/2
- 0/15/0/6
- 2/0/13/3
- 0/5/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/0/4/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Co nie weszło w życie
- 1Poprawka nr 1 (odrzucona): nowe brzmienie art. 5a ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora — zamiast ogólnego zawieszenia WSZYSTKICH praw, poprawka tworzyła zamkniętą listę zawieszonych uprawnień: udział w pracach parlamentu (art. 3 ustawy o mandacie — obecność i głosowanie), uposażenie ~12 826 zł/mies. (art. 25 ust. 1 — pensja parlamentarzysty), dieta ~4 008 zł/mies. (art. 42 ust. 1 — ryczałt na wydatki terenowe), prawo do interwencji poselskich (art. 20), bezpłatne przejazdy (art. 43 ust. 1), legitymacja (art. 45 ust. 1) i inne. Prawa wynikające wprost z Konstytucji oraz te niekolidujące z faktycznym pozbawieniem wolności miały pozostać nienaruszone.
- 2Poprawka nr 1 (odrzucona): nowy art. 5a ust. 2 — zawieszenie objęłoby również parlamentarzystów, którzy ŚWIADOMIE ukrywają się lub wyjechali za granicę, żeby uniknąć wykonania nakazu aresztu. Senat chciał odróżnić złą wolę (ukrywanie się) od sytuacji niezawinionych przez parlamentarzystę.
- 3Poprawka nr 1 (odrzucona): nowy art. 5a ust. 3 — jeśli postępowanie karne zostałoby umorzone lub parlamentarzysta uzyskałby wyrok uniewinniający, należałaby mu się wypłata zaległego uposażenia i diety za cały okres zawieszenia. Wyjątek: brak zwrotu przy umorzeniu warunkowym, amnestii lub przedawnieniu.
- 4Poprawka nr 2 (odrzucona): rozszerzenie przepisu przejściowego (art. 2 ustawy nowelizującej) — nowe brzmienie art. 23 ust. 10a (przejęcie zarządzania biurem poselskim/senatorskim przez Marszałka Sejmu lub Senatu) miało też działać wstecz wobec parlamentarzystów, którym nakaz aresztu wydano przed dniem wejścia ustawy w życie.
Kogo dotyczy
Posłowie i senatorowie, wobec których sąd wydał postanowienie o tymczasowym areszcie — w tym w szczególności poseł Marcin Romanowski (PiS), przebywający za granicą mimo sądowego nakazu aresztowania, pod którego przypadek ustawa była pisana. Pośrednio — Marszałkowie Sejmu i Senatu, którzy przejmują zarząd biur poselskich zawieszonych parlamentarzystów.
Praktyczny wpływ
Odrzucenie poprawek Senatu oznacza, że pozostaje generalne (ogólnikowe) zawieszenie wszelkich praw i obowiązków parlamentarnych — bez precyzyjnego katalogu tego, co faktycznie ulega zawieszeniu. Parlamentarzysta objęty zawieszeniem nie ma prawa do zwrotu poborów nawet jeśli zostanie uniewinniony — chyba że sąd uzna ustawę za sprzeczną z Konstytucją i odmówi jej zastosowania w konkretnej sprawie. Senat w uzasadnieniu poprawek wprost przyznał, że obecna regulacja stwarza poważne ryzyko stwierdzenia jej niekonstytucyjności.
Kontrowersje
Senat jednoznacznie stwierdził w uzasadnieniu do poprawek, że art. 5a w brzmieniu uchwalonym przez Sejm jest „nie tylko wadliwie skonstruowany, ale ewidentnie sprzeczny z Konstytucją" — ponieważ generalne zawieszenie wszystkich uprawnień to faktyczne pozbawienie mandatu, co narusza art. 104 ust. 1 Konstytucji (zasada mandatu wolnego — poseł jest przedstawicielem Narodu, nie partii ani Izby). Paradoks głosowania: PiS — partia, która głosowała PRZECIW tej ustawie 24 stycznia — teraz głosowała ZA poprawkami Senatu łagodzącymi jej skutki. Koalicja rządząca, która ustawę forsowała jako konieczną, odrzuciła poprawki redukujące zarzuty o niekonstytucyjność.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych