głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 2 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny (druki nr 876, 984 i 984-A)
Wyniki głosowania
6 marca 2025mowa nienawiści
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny
Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu karnego rozszerzającą ochronę przed przestępstwami z nienawiści — 238 głosami za, przy 201 przeciw — ustawa przeszła całą koalicją rządową przy jednolitym sprzeciwie PiS, Konfederacji i Republikanów.
W skrócie
Dotychczas przepisy karne chroniły ofiary ataków motywowanych nienawiścią ze względu na narodowość, rasę czy religię — ale już nie ze względu na niepełnosprawność, wiek, płeć czy orientację seksualną. Rząd Tuska to zmienił: od teraz bicie kogoś dlatego, że jest osobą z niepełnosprawnością, gejem czy starszą kobietą, będzie karane tak samo jak napaść motywowana rasizmem. Ustawa przeszła po kilku miesiącach legislacyjnej przepychanki — PiS dwukrotnie bezskutecznie próbował ją odrzucić w całości, a Lewica bezskutecznie próbowała rozszerzyć ochronę na osoby transpłciowe.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/182/0/8
- 151/1/0/5
- 31/1/0/0
- 29/0/0/3
- 21/0/0/0
- 0/15/0/3
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/2/0/2
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
07 lipca 2026, 06:31
Co się zmienia
- 1Surowsza kara za nienawiść wobec nowych grup — art. 53 §2a pkt 6 k.k. (przepis nakazujący sądowi traktować motyw nienawiści jako okoliczność zaostrzającą wyrok) rozszerzony o cztery nowe cechy: niepełnosprawność, wiek, płeć i orientacja seksualna, obok dotychczasowych: narodowości, rasy, religii (druk 984, art. 1 pkt 1)
- 2Przemoc i groźby motywowane nowymi cechami — art. 119 §1 k.k. (przestępstwo stosowania przemocy lub gróźb bezprawnych wobec osoby lub grupy z powodu ich tożsamości; kara: 3 miesiące do 5 lat więzienia) obejmuje teraz niepełnosprawność, wiek, płeć i orientację seksualną; zmiana formuły z 'z powodu jej przynależności' na 'w związku z przynależnością' oznacza, że ochrona obejmuje też osobę broniącą ofiary, nawet jeśli sama tej cechy nie posiada (druk 984, art. 1 pkt 2)
- 3Nawoływanie do nienawiści — art. 256 §1 k.k. (publiczne propagowanie nazizmu, komunizmu, faszyzmu lub nawoływanie do nienawiści; kara: do 3 lat więzienia) rozszerzony o te same cztery nowe przesłanki; wysokość kary bez zmian (druk 984, art. 1 pkt 3)
- 4Znieważanie z obniżoną karą — art. 257 k.k. (publiczne znieważanie grupy lub osoby albo naruszenie nietykalności cielesnej) objął nowe przesłanki, ale jednocześnie złagodzono sankcję: zamiast wyłącznie więzienia do 3 lat — sąd może teraz orzec grzywnę, ograniczenie wolności albo więzienie do 2 lat, co daje pierwszeństwo karom nieizolacyjnym zgodnie z art. 58 §1 k.k. (druk 984, art. 1 pkt 4)
- 5Ściganie z urzędu — przestępstwa z art. 119 i art. 257 przy nowych przesłankach będą ścigane przez policję i prokuraturę automatycznie, bez potrzeby składania przez ofiarę prywatnego aktu oskarżenia (druk 876, uzasadnienie)
- 6Uprawnienia organizacji pozarządowych — instytucje, których statutowym celem jest zwalczanie przestępstw z nienawiści (np. Kampania Przeciw Homofobii, Helsińska Fundacja Praw Człowieka), zyskują prawo do wykonywania praw pokrzywdzonego w procesie, jeśli ujawniły przestępstwo lub wniosły o wszczęcie sprawy — nowy przepis wzorowany na art. 49 §4 k.p.k. (druk 876)
- 7Wejście w życie — 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (druk 984, art. 2)
Kogo dotyczy
Osoby z niepełnosprawnościami (ok. 3 mln z prawnym potwierdzeniem w Polsce) — nowa grupa objęta wzmocnioną ochroną karnoprawną; osoby LGBT+ (szacunkowo ok. 2 mln) — nowa ochrona ze względu na orientację seksualną; osoby starsze i dzieci — ochrona ze względu na wiek; kobiety i mężczyźni atakowane ze względu na płeć; sprawcy przestępstw z nienawiści — podlegają szerszemu zakresowi kryminalizacji; organizacje pozarządowe (KPH, HFPC, IBS) — zyskują status strony w procesie; policja i prokuratura — obowiązek ścigania z urzędu nowych kategorii przestępstw.
Praktyczny wpływ
Ofiara ataku motywowanego niepełnosprawnością, orientacją seksualną, wiekiem czy płcią nie musi już samodzielnie wnosić prywatnego aktu oskarżenia — policja ma obowiązek podjąć sprawę z własnej inicjatywy. Sąd wymierzając karę musi uwzględnić motyw nienawiści jako okoliczność zaostrzającą, nawet jeśli sprawca pomylił się co do tożsamości ofiary (np. zaatakował kogoś myśląc, że jest gejem, choć nim nie jest — i tak odpowiada za przestępstwo z nienawiści). Organizacje takie jak Kampania Przeciw Homofobii mogą teraz samodzielnie przystępować do postępowań karnych w sprawach o mowę nienawiści jako strona procesowa.
Kontrowersje
Przez cały proces legislacyjny kontrowersją merytoryczną było wykreślenie „tożsamości płciowej" jako odrębnej przesłanki — była w pierwotnej wersji rządowej, ale Ministerstwo Sprawiedliwości usunęło ją, twierdząc że słowo „płeć" wystarczy. Rzecznik Praw Obywatelskich, Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Kampania Przeciw Homofobii wskazują, że nie zapewnia to wyraźnej ochrony osobom transpłciowym. Lewica i Razem próbowały przywrócić tę ochronę poprawkami (m.in. nr 1, 4, 9, 10), ale zostały odrzucone stosunkiem ok. 410 do 30 — nawet przez resztę koalicji rządzącej (KO, PSL-TD, Polska2050-TD głosowały przeciw). Spór o zakres ochrony osób transpłciowych przebiega więc nie tylko między koalicją a opozycją, ale też wewnątrz obozu rządzącego.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
