głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o współpracy rozwojowej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1034 i 1086)
Wyniki głosowania
20 marca 2025FIWR BGK
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o współpracy rozwojowej oraz niektórych innych ustaw
Sejm przegłosował niemal jednomyślnie (411 za, 0 przeciw, 17 wstrzymało się) ustawę tworzącą w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK — państwowy bank rozwoju) nowy fundusz pomocowy o nazwie FIWR, który ma umożliwić Polsce aktywny udział w finansowaniu odbudowy Ukrainy przez unijny program Ukraine Facility.
W skrócie
Do tej pory Polska pomagała krajom rozwijającym się głównie przez ministerstwa i organizacje pozarządowe. Ta ustawa włącza do tego systemu BGK — państwowy bank, który ma akredytację Komisji Europejskiej i może działać jak wielkie banki rozwojowe Niemiec (KfW) czy Francji (AFD). W BGK powstaje specjalny fundusz (FIWR), przez który Polska będzie mogła kierować pieniądze — własne i unijne — na pożyczki, gwarancje i granty dla krajów potrzebujących wsparcia, przede wszystkim dla Ukrainy. Szacuje się, że Polska może przez ten mechanizm uruchomić do ok. 2,56 mld EUR wsparcia, z czego ok. 2,38 mld EUR trafi na Ukrainę.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 174/0/1/15
- 148/0/0/9
- 32/0/0/0
- 29/0/0/3
- 21/0/0/0
- 0/0/13/3
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/0/3/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni2/0/0/1
Co się zmienia
- 1BGK zostaje formalnie wpisany do systemu polskiej pomocy rozwojowej jako jeden z podmiotów ją realizujących (art. 1 pkt 3 druku 1034 — dodaje BGK do katalogu podmiotów, którym MSZ może zlecać zadania pomocowe), co wcześniej nie było możliwe na podstawie obowiązującej ustawy.
- 2W BGK tworzony jest FIWR (Finansowy Instrument Współpracy Rozwojowej) — wyodrębniony, osobny rachunek (coś jak dedykowana kieszenia w banku) zasilany ze środków budżetu państwa, funduszy UE, spłat pożyczek, prowizji i darowizn (art. 19b ust. 1 druku 1034 — wymienia 10 źródeł finansowania funduszu).
- 3Łączny limit wydatków budżetu państwa na FIWR w latach 2025–2034 wynosi 1 459,7 mln PLN — najwięcej w 2027 r. (306,1 mln zł), najmniej w 2034 r. (43,9 mln zł) (art. 5 ust. 1 druku 1034 — ustawowe górne granice corocznych wydatków).
- 4FIWR może udzielać 7 rodzajów wsparcia: pożyczki i kredyty, nabywanie udziałów i akcji, gwarancje portfelowe (zabezpieczenia całych pakietów kredytów), granty i pomoc techniczną (bezzwrotną), mechanizmy podziału ryzyka, instrumenty mieszane oraz inne (art. 19a druku 1034 — definicja katalogu instrumentów FIWR).
- 5BGK zostaje zwolniony z unijnych limitów dotyczących dużych ekspozycji kredytowych (art. 395 rozporządzenia CRR — unijne przepisy bankowe wymagające, by bank nie ryzykował za dużo na jednym kliencie) przy udzielaniu gwarancji portfelowych w ramach programów rządowych i współpracy rozwojowej (art. 3 pkt 1 lit. a druku 1034 — uchyla i zmienia ust. 1b ustawy o BGK); dzięki temu BGK może gwarantować duże pakiety kredytów bez naruszania norm ostrożnościowych.
- 6BGK zyskuje prawo zlecania oceny ryzyka kredytowego (czyli sprawdzania, czy pożyczkobiorca odda pieniądze) zagranicznym bankom i instytucjom finansowym z UE i krajów trzecich — w tym we współpracy z EBI (Europejski Bank Inwestycyjny), EBOiR (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju) i Grupą Banku Światowego (art. 2 — nowy art. 128b ust. 3 Prawa bankowego — outsourcing oceny ryzyka za granicę).
- 7Minister Finansów (w uzgodnieniu z MSZ) zawiera z BGK umowę o obsługę FIWR, która określa warunki instrumentów, wynagrodzenie BGK za obsługę i zasady uruchamiania środków (art. 19f druku 1034 — umowa ramowa między rządem a BGK jako operator funduszu).
- 8Jeśli wydatki FIWR po pierwszym półroczu przekroczą 70% rocznego limitu, Minister Finansów może ograniczyć dalsze udzielanie wsparcia przez BGK — chyba że wydatki są zgodne z zatwierdzonym planem (art. 5 ust. 2–3 druku 1034 — mechanizm hamulca bezpieczeństwa budżetowego).
Kogo dotyczy
Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) — dostaje nowe zadania ustawowe, nowy fundusz do zarządzania i nowe możliwości inwestycyjne; polskie firmy (ponad 2000 przedsiębiorstw zainteresowanych odbudową Ukrainy) — zyskują pośredni dostęp do finansowania projektów na Ukrainie przez instrumenty BGK; eksporterzy działający na rynkach o podwyższonym ryzyku (Ukraina, Mołdawia, inne kraje rozwijające się) — będą mogli korzystać z gwarancji BGK; organizacje pozarządowe realizujące projekty pomocowe — mogą być partnerami BGK przy wdrażaniu pomocy; Ukraina i Mołdawia jako bezpośredni beneficjenci — dostaną dostęp do nowych strumieni finansowania odbudowy; budżet państwa — jest zobowiązany do przekazywania do 1,46 mld PLN na FIWR w ciągu 10 lat.
Praktyczny wpływ
Polska do tej pory nie miała wyspecjalizowanej instytucji finansowej zdolnej do udzielania dużych pożyczek rozwojowych zagranicą — teraz BGK wchodzi w rolę, którą w Niemczech pełni KfW, a we Francji AFD. Polskie firmy budowlane, technologiczne i infrastrukturalne, które chcą realizować kontrakty na Ukrainie, zyskają możliwość uzyskania gwarancji BGK zmniejszających ich ryzyko inwestycyjne na tamtejszym rynku. BGK ma akredytację unijną (tzw. pillar assessment), co oznacza, że Komisja Europejska może mu bezpośrednio powierzać zarządzanie środkami z programu Ukraine Facility — szacowana kwota to do 856 mln EUR, z czego ok. 337 mln EUR pochodzi z polskiego budżetu przez 10 lat, a reszta to środki europejskie i gwarancje.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych