głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 993, 1120 i 1120-A)
Wyniki głosowania
9 maja 2025inspektorat więzienny
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Sejm uchwalił ustawę likwidującą Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej (IWSW) — 233 posłów zagłosowało za, 177 przeciw. Po dwóch nieudanych próbach zablokowania przez PiS, koalicja rządząca przeprowadziła ustawę przez całe procedowanie w Sejmie.
W skrócie
IWSW to wewnętrzna służba śledcza więziennictwa powołana przez PiS w 2022 roku — miała wykrywać przestępstwa popełniane przez więźniów, strażników i inne osoby na terenie zakładów karnych. Rząd chciał ją zlikwidować, bo kosztowała blisko 10 mln zł rocznie, a przez cały 2023 rok zatrzymała zaledwie 9 osób i prowadziła tylko 28 spraw operacyjnych. Sejm ostatecznie uchwalił ustawę: IWSW przestaje istnieć, jego funkcjonariusze trafiają do innych jednostek Służby Więziennej, a zadania przejmuje przede wszystkim Policja.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/176/0/14
- 151/0/0/6
- 28/0/0/4
- 27/0/0/5
- 20/0/0/1
- 1/0/11/4
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/1/2/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/2/0
Analiza
08 lipca 2026, 13:48
Co się zmienia
- 1Formalna likwidacja IWSW, wszystkich jego wydziałów zamiejscowych i stanowiska Szefa IWSW — art. 23 ustawy (przepis wprost stwierdza: 'Likwiduje się Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej'); jednocześnie uchylany jest cały rozdział 3a ustawy o Służbie Więziennej (art. 1 pkt 5 ustawy — to jest ten rozdział, który dawał IWSW uprawnienia do czynności operacyjnych: inwigilacji, podsłuchów, pozyskiwania danych)
- 2Funkcjonariusze IWSW z centrali przechodzą do Centralnego Zarządu Służby Więziennej, a funkcjonariusze wydziałów zamiejscowych — do najbliżej położonej jednostki SW (art. 24 ustawy — reguluje przeniesienia z urzędu; problem praktyczny: specjalista IWSW miał grupę zaszeregowania 22, a ten sam stanowisko w zakładzie karnym — tylko grupę 15, co oznacza niższe uposażenie)
- 3Pracownicy cywilni zatrudnieni w IWSW przechodzą na tych samych zasadach co funkcjonariusze (art. 25 ustawy — stosuje przepisy art. 24 odpowiednio do pracowników etatowych)
- 4Trwające postępowania dyscyplinarne (czyli sprawy o przewinienia służbowe) wobec funkcjonariuszy IWSW przejmuje Dyrektor Generalny Służby Więziennej (art. 26 ustawy — zapewnia, że nikt nie 'ucieknie' od odpowiedzialności przez fakt likwidacji instytucji)
- 5Niezakończone sprawy operacyjne (śledztwa, inwigilacja) przekazuje Szef IWSW Ministrowi Sprawiedliwości, który następnie kieruje je do właściwych służb — głównie Policji (art. 27–28 ustawy — minister koordynuje przekazanie; czynności zrealizowane przez IWSW pozostają w mocy i mogą być kontynuowane przez Policję)
- 6Wygasają wszystkie upoważnienia dla funkcjonariuszy IWSW do pozyskiwania danych abonenckich, telekomunikacyjnych i pocztowych oraz dostępu do informacji finansowych (art. 33 ustawy — Policja, jeśli chce kontynuować te czynności, musi uzyskać nowe dokumenty na własnej podstawie prawnej)
- 7Usunięcie IWSW z ponad 20 innych ustaw, m.in. z Ordynacji podatkowej (art. 5), Prawa bankowego (art. 6), Prawa pocztowego (art. 17), ustawy o KAS (art. 21) i Prawa komunikacji elektronicznej (art. 22) — IWSW przestaje być instytucją uprawnioną do żądania tajnych danych finansowych, bankowych i telekomunikacyjnych
- 8Majątek, środki pieniężne i fundusz operacyjny zlikwidowanego IWSW przejmuje Centralny Zarząd Służby Więziennej (art. 32 ustawy — środki wracają tam, skąd były pierwotnie wydzielane)
- 9Ustawa wchodzi w życie 30 dni od ogłoszenia; przepisy o przekazaniu spraw operacyjnych i tajnych — już po 14 dniach od ogłoszenia (art. 34 ustawy — szybszy tryb dla najbardziej pilnych kwestii: zamknięcia lub przekazania bieżącej inwigilacji)
Kogo dotyczy
Funkcjonariusze i pracownicy cywilni IWSW — tracą dotychczasowe stanowiska i przechodzą do nowych jednostek, nierzadko z niższym uposażeniem (różnice w grupach zaszeregowania). Policja i inne służby — przejmują zadania i sprawy operacyjne IWSW. Osoby pozbawione wolności oraz strażnicy więzienni — zmieniają się organy uprawnione do ich kontroli śledczej (zamiast wyspecjalizowanej służby więziennej będzie Policja). Instytucje finansowe i telekomunikacyjne (banki, operatorzy telefonii) — IWSW znika z list instytucji, którym muszą udostępniać tajne dane.
Praktyczny wpływ
Roczne oszczędności dla budżetu Służby Więziennej rzędu ok. 10–11 mln zł (tyle kosztowało utrzymanie IWSW w 2023–2024 r.). Kilkudziesięciu funkcjonariuszy IWSW musi zmienić miejsce pracy i prawdopodobnie zarobi mniej — przepisy przewidują przeniesienie z urzędu, ale nie gwarantują zachowania dotychczasowej grupy płacowej. Trwające sprawy kryminalne z więzień nie przepadają, ale zmieniają „właściciela" — Policja przejmuje je z materiałami, które IWSW zdążył zebrać.
Kontrowersje
IWSW był flagową inicjatywą rządów PiS z 2022 roku — obecna koalicja traktuje jego likwidację jako naprawienie błędu poprzedników i oszczędność budżetową, PiS zaś jako demontaż struktury antykorupcyjnej w więziennictwie. PiS trzykrotnie próbowało zablokować projekt: w marcu 2025 r. podczas pierwszego czytania, na początku maja podczas drugiego czytania (wniosek o odrzucenie w całości) — oba razy bez skutku. Klub PiS głosował jednomyślnie przeciw ustawie także w głosowaniu końcowym.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych