głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 18 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1377 i 1423)
Wyniki głosowania
25 lipca 2025rachunki uśpione
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw
Sejm uchwalił nowelizację Prawa bankowego, która nakazuje bankom i SKOK-om sprawdzać w rejestrze PESEL, czy właściciel nieaktywnego konta żyje, i pozwala im pozyskiwać dokładną datę śmierci klienta. Ustawa przeszła stosunkiem 260 głosów za do 175 przeciw.
W skrócie
Jeśli ktoś ma konto bankowe, z którego przez 5 lat nic nie rusza — bank będzie musiał zapytać rejestr PESEL, czy właściciel żyje. Jeśli okaże się, że nie — bank będzie mógł (choć nie będzie do tego zmuszony) ustalić dokładną datę śmierci. To ważne, bo polskie prawo wiąże z datą śmierci — a nie z datą „gdy bank się dowiedział" — wszelkie skutki prawne: kiedy konto zostaje zamknięte i od kiedy liczy się wypłata dla spadkobierców. Dotychczas banki mogły sprawdzić jedynie fakt śmierci (tak/nie), ale nie znały jej daty, co utrudniało sprawne zamykanie tzw. rachunków uśpionych (kont bez żadnej aktywności) i wydłużało czas, zanim rodzina dowiedziała się o pozostawionych pieniądzach.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/172/1/16
- 154/0/0/3
- 30/0/0/2
- 30/0/0/1
- 20/0/0/1
- 15/0/0/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie1/3/0/0
- 3/0/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni2/0/0/0
Co się zmienia
- 1Po 5 latach bez aktywności na rachunku bank ma OBOWIĄZEK zapytać rejestr PESEL czy właściciel żyje; jeśli okaże się że nie żyje, bank MOŻE (ale nie musi) zapytać o dokładną datę śmierci — art. 1 pkt 1 druku 1423, zmieniający art. 59a ust. 6 Prawa bankowego (przepis o rachunkach uśpionych, czyli kontach bez dyspozycji posiadacza). Uwaga: w projekcie rządu (druk 1377) pobranie daty śmierci miało być OBOWIĄZKOWE — komisja sejmowa złagodziła to do uprawnienia.
- 2Po 3 miesiącach od wygaśnięcia konta terminowego (założonego na określony czas) bank musi sprawdzić w PESEL czy właściciel żyje, a jeśli nie — może ustalić datę zgonu — art. 1 pkt 2 druku 1423, zmieniający art. 59b Prawa bankowego (dotyczy kont zakładanych np. na rok lub dwa lata).
- 3Banki spółdzielcze po 5 latach braku aktywności członka mają obowiązek sprawdzić w PESEL czy żyje i mogą zapytać o datę śmierci — art. 2 druku 1423, dodający nowy art. 10da do ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych (zmiana na wniosek Krajowego Związku Banków Spółdzielczych zgłoszony w konsultacjach).
- 4SKOK-i (spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, czyli kasy SKOK) dostają analogiczne uprawnienia: po 5 latach bez dyspozycji muszą sprawdzić w PESEL czy członek żyje, a mogą ustalić datę jego śmierci — art. 3 druku 1423, zmieniający ustawę o SKOK-ach (zmiana na wniosek Kasy Krajowej SKOK zgłoszony w konsultacjach).
- 5Ustawa o ewidencji ludności zostaje zmieniona tak, by banki i SKOK-i miały wyraźną podstawę prawną do pobrania z rejestru PESEL daty zgonu (nie tylko faktu śmierci) — art. 4 druku 1423, dodający ust. 2aa do art. 49 ustawy o ewidencji ludności (dotychczas przepis zezwalał tylko na potwierdzenie lub zaprzeczenie śmierci).
- 6Banki i SKOK-i, które już mają dostęp do systemu PESEL na podstawie wcześniejszej decyzji ministra ds. informatyzacji, automatycznie uzyskują rozszerzony dostęp do danych o dacie zgonu — bez konieczności składania nowego wniosku — art. 5 druku 1423.
- 7Ustawa wchodzi w życie 3 miesiące po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw — art. 6 druku 1423 (vacatio legis pozwala bankom dostosować systemy informatyczne).
Kogo dotyczy
Spadkobiercy osób, które miały konta bankowe lub rachunki w SKOK-ach — to oni skorzystają, bo szybciej dostaną informację o zostawionych środkach. 29 banków komercyjnych, 489 banków spółdzielczych, Bank Gospodarstwa Krajowego oraz 19 SKOK-ów — to one muszą dostosować procedury i systemy IT. Pośrednio dotyczy też wszystkich posiadaczy kont osobistych w Polsce, których rachunki mogą kiedyś stać się „uśpionymi".
Praktyczny wpływ
W praktyce ustawa przyspiesza i upraszcza „odblokowanie" pieniędzy po osobie, która zmarła i nie zdążyła zostawić dyspozycji co z kontem zrobić. Zamiast czekać aż bank sam się dowie lub rodzina go poinformuje, bank aktywnie sprawdzi w PESEL. Oznacza to też mniejsze ryzyko sytuacji, w której ktoś nieuprawniony zdąży wypłacić pieniądze z konta zanim rodzina w ogóle wie o jego istnieniu. Kluczową zmianą jakościową jest przejście od pytania „czy ta osoba żyje?" do „kiedy dokładnie umarła?" — bo dopiero znając datę śmierci bank wie, od kiedy liczyć skutki prawne rozwiązania umowy.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych