głosowanie nad przyjęciem sprawozdania
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 56 Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2024 roku wraz z opinią Komisji (druki nr 1405 i 1417)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął sprawozdanie Najwyższej Izby Kontroli (NIK — naczelny organ kontroli państwowej) z działalności w 2024 roku: 254 posłów za, 180 przeciw, 1 wstrzymał się.
W skrócie
Co roku NIK musi złożyć Sejmowi raport z tego, co kontrolowała i co znalazła — to obowiązek z Konstytucji (art. 204 ust. 2 — coroczne sprawozdanie NIK dla Marszałka Sejmu). Ten głos nie zmienia prawa; Sejm po prostu formalnie przyjął raport za 2024 rok. W raporcie NIK opisuje m.in. ponad 18 mld zł szacowanych skutków finansowych nieprawidłowości, tysiące kontroli i nowe kontrole zlecone przez Sejm (m.in. finansowanie kościołów oraz KRRiT i Radę Mediów Narodowych). Ciekawe, że komisja sejmowa ds. kontroli państwowej nie wydała pozytywnej opinii — głosowanie w komisji skończyło się remisem 7:7 — a mimo to pełna izba raport przyjęła.
Co się zmienia
- 1Sejm formalnie przyjął coroczne sprawozdanie NIK za 2024 r. (druk 1405, art. 204 ust. 2 Konstytucji RP — NIK co roku składa Marszałkowi Sejmu raport z działalności)
- 2NIK w 2024 r. realizowała 320 tematów kontroli, zakończyła 185, przeprowadziła 1464 kontrole jednostkowe w 1181 podmiotach (druk 1405 — zestawienie skali pracy kontrolnej)
- 3Wykryte skutki finansowe lub sprawozdawcze nieprawidłowości wyniosły ponad 18 mld zł, w tym ok. 17,94 mld zł skutków nieprawidłowości (druk 1405 — łączna wycena ustaleń pokontrolnych)
- 4NIK sformułowała 5183 wnioski pokontrolne (propozycje naprawy po kontroli), w tym 90 wniosków de lege ferenda (propozycje zmian w prawie); 74,3% wniosków przyjęto do realizacji (druk 1405)
- 5Skierowano 172 zawiadomienia do organów ścigania (w tym 108 do prokuratury) oraz 114 do rzeczników dyscypliny finansów publicznych (RDFP — organy karzące za naruszenia przy wydawaniu publicznych pieniędzy) w 210 czynach wobec 150 osób (druk 1405, art. 63 ust. 3 ustawy o NIK — obowiązek zawiadamiania RDFP)
- 6Na zlecenie Sejmu i Marszałka Sejmu rozpoczęto kontrolę finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych P/24/095 oraz kontrolę KRRiT (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji) i Rady Mediów Narodowych P/24/096 (druk 1405, art. 6 ust. 1 ustawy o NIK — podstawa zlecania kontroli przez Sejm)
- 7NIK przekazała Sejmowi 104 dokumenty, m.in. analizę wykonania budżetu za 2023 r. i 102 informacje o wynikach kontroli (druk 1405, art. 7 ustawy o NIK — obowiązek informowania Sejmu o wynikach kontroli)
- 8W 2024 r. opracowano projekt nowelizacji ustawy o NIK (m.in. kontrole elektroniczne, dostęp do systemów informatycznych, raporty o stanie państwa) i projekt nowego statutu NIK (druk 1405 — wnętrzne reformy organizacyjne, niezmienione jeszcze prawem)
- 9Komisja do Spraw Kontroli Państwowej nie podjęła decyzji o pozytywnym zaopiniowaniu sprawozdania — głosowanie 7 za i 7 przeciw (druk 1417, art. 126 ust. 4 regulaminu Sejmu — komisja ma zaopiniować sprawozdanie NIK przed rozpatrzeniem przez Sejm)
Kogo dotyczy
NIK i jej pracownicy (1625 etatów, w tym ok. 1180 kontrolerów), Sejm i Marszałek Sejmu Szymon Hołownia, urzędy i instytucje publiczne skontrolowane w 2024 r. (1181 podmiotów), prokuratura i organy ścigania, rzecznicy dyscypliny finansów publicznych, KRRiT i Rada Mediów Narodowych, kościoły i związki wyznaniowe, NCBR, samorządy (m.in. Warszawa, Kraków, Łódź), beneficjenci programów publicznych (Czyste Powietrze, pomoc Ukrainie, Fundusz Wsparcia Kultury), pacjenci i placówki ochrony zdrowia, uczniowie i szkoły, żołnierze i służby mundurowe, przedsiębiorcy i spółki Skarbu Państwa.
Praktyczny wpływ
Przyjęcie raportu nie zmienia przepisów ani budżetu, ale ma znaczenie polityczne: koalicyjna większość uznaje pracę obecnego NIK za ważną i zasadną, mimo że własna komisja sejmowa nie wydała mu rekomendacji. Dla kontrolowanych urzędów raport to katalog ustaleń i wniosków, które nadal obowiązują niezależnie od głosowania — ale brak przyjęcia przez Sejm mógłby osłabić wagę instytucji. Po 8 latach (2015–2022), gdy Sejm nie przyjmował sprawozdań NIK, w 2024 r. przyjęto raport za 2023 r., a teraz za 2024 r.
Kontrowersje
Komisja do Spraw Kontroli Państwowej nie wydała pozytywnej opinii o sprawozdaniu (remis 7:7), co jest rzadkim sygnałem wątpliwości wobec raportu samej izby kontrolnej. Głosowanie w pełnym Sejmie mocno podzieliło kluby: PiS (177 głosów przeciw) odrzucił raport, podczas gdy KO, Lewica, PSL-TD i Polska 2050 głosowały za — w kontekście wieloletniego sporu o rolę i niezależność NIK.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
