głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 53 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim (druki nr 610 i 1550) - trzecie czytanie
Wyniki głosowania
12 września 2025fundusz sołecki
Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim (druki nr 610 i 1550) - trzecie…
Sejm uchwalił ostatecznie ustawę wzmacniającą samorząd na poziomie sołectw i innych jednostek pomocniczych (osiedli, dzielnic) — 410 głosów za, nikt przeciw, 18 wstrzymujących się (wyłącznie Konfederacja). Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r.
W skrócie
Ustawa dotyczy funkcjonowania sołectw, osiedli i dzielnic — czyli najniższego szczebla samorządu gminy. W trakcie głosowań 12 września Sejm przyjął kompromisowy kształt ustawy (poprawka 2): wypadły najbardziej kosztowne elementy — obowiązkowy fundusz sołecki i wyższe zwroty z budżetu państwa — ale weszły m.in. ubezpieczenie sołtysa gdy chodzi od domu do domu po podatki, łatwiejsza procedura składania wniosków o pieniądze z funduszu sołeckiego oraz prawo gmin do tworzenia podobnych lokalnych pul środków dla osiedli i dzielnic. Finalne głosowanie to formalne zatwierdzenie całości tak skrojonej ustawy.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 177/0/0/11
- 145/0/0/12
- 30/0/0/2
- 30/0/0/0
- 17/0/0/4
- 0/0/15/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie2/0/0/2
- ?Posłowie Niezrzeszeni4/0/0/0
- 0/0/3/0
Co się zmienia
- 1Fundusz sołecki pozostaje dobrowolny — rada gminy może, ale nie musi go wyodrębnić w budżecie; wypadł pomysł z pierwotnego druku 610, by był obowiązkowy w każdej gminie ze sołectwami (art. 2 pkt 1 druku 610 wykreślony przez poprawkę 2 — pierwotnie zmieniał art. 2 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim, teraz przepis pozostaje bez zmian)
- 2Podwyżka refundacji wydatków na fundusz sołecki z budżetu państwa o 10 punktów procentowych w każdej kategorii gmin nie weszła do ustawy (art. 2 pkt 2 druku 610 wykreślony przez poprawkę 2 — dotyczył art. 3 ust. 8 ustawy o funduszu sołeckim, który określa ile państwo zwraca gminom za wydatki sołeckie)
- 3Wójt może odrzucić tylko wybrane przedsięwzięcia we wniosku sołectwa, a nie cały wniosek naraz; sołtys ma 14 dni (zamiast dotychczasowych 7) na odpowiedź, a sporne sprawy trafiają do rady gminy (art. 2 pkt 3 druku 610, zmodyfikowany art. 5 ust. 5–10 ustawy o funduszu sołeckim — reguluje procedurę składania i kwestionowania wniosków o pieniądze z funduszu)
- 4Gmina, która już prowadzi fundusz sołecki, może opcjonalnie stworzyć podobną pulę środków dla innych jednostek pomocniczych — osiedli, dzielnic — ale bez dodatkowego zwrotu z budżetu państwa (art. 2 pkt 4 druku 610, nowy art. 7a ustawy o funduszu sołeckim — rozszerza mechanizm partycypacji poza sołectwa, ale tylko tam gdzie fundusz sołecki już istnieje)
- 5Sołtys dostaje ubezpieczenie OC i NNW (odpowiedzialność cywilna i ochrona przy wypadkach), ale wyłącznie gdy działa jako inkasent (czyli chodzi po domach i zbiera podatki) albo realizuje umowy dotyczące mienia komunalnego — nie przy wszystkich swoich obowiązkach (art. 1 pkt 5 druku 610 w wersji po poprawce 2, nowy art. 37c ustawy o samorządzie gminnym — węższy zakres niż pierwotny projekt)
- 6Diety i zwrot kosztów podróży dla sołtysów i przewodniczących zarządów osiedli pozostają dobrowolne — rada gminy może, ale nie musi ich uchwalić; wypadł przepis zmieniający "może" na "ustanawia" (art. 1 pkt 4 druku 610 wykreślony przez poprawkę 2, dotyczył art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
- 7Przewodniczący rady gminy musi informować sołtysów i szefów zarządów osiedli o posiedzeniach komisji rady gminy — nie tylko o sesjach plenarnych jak dotąd (art. 1 pkt 2 druku 610, zmiana art. 37a ustawy o samorządzie gminnym — rozszerza obowiązek zawiadamiania)
- 8Wójt może powołać konwent przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych (czyli zebrać sołtysów i szefów zarządów osiedli w jeden organ doradczy) oraz upoważnić ich do podpisywania umów dotyczących mienia komunalnego (art. 1 pkt 3 i 6 druku 610, nowe art. 37aa i art. 48 ust. 1b ustawy o samorządzie gminnym — daje sołtysom i liderom osiedlowym więcej uprawnień zarządczych)
- 9Rada gminy może w statucie sołectwa lub osiedla upoważnić do powołania młodzieżowej rady tej jednostki pomocniczej z zadaniami m.in. opiniowania uchwał dotyczących młodzieży i współpracy z innymi radami młodzieżowymi (art. 1 pkt 1 druku 610, nowe art. 5b ust. 16–18 ustawy o samorządzie gminnym — daje ustawową podstawę prawną dla nieformalnie działających rad młodzieżowych na poziomie sołectw)
- 10Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. — przesunięcie o rok w stosunku do pierwotnego projektu (art. 6 poprawki 2 vs art. 5 pierwotnego druku 610)
Kogo dotyczy
Sołtysi i przewodniczący zarządów osiedli i dzielnic — dostają ubezpieczenie przy poborze podatków i podpisywaniu umów gminnych. Mieszkańcy sołectw — procedura wnioskowania o pieniądze z funduszu sołeckiego staje się prostsza. Mieszkańcy osiedli i dzielnic w gminach posiadających fundusz sołecki — mogą zyskać dostęp do podobnych pul środków partycypacyjnych. Rady gmin i wójtowie — nowe obowiązki organizacyjne i możliwość powołania konwentu sołtysów. Młodzież działająca lokalnie — możliwość formalnego powołania młodzieżowej rady na poziomie sołectwa lub osiedla.
Praktyczny wpływ
Głównym skutkiem w stosunku do stanu sprzed projektu jest to, że sołtysi pobierający podatki od drzwi do drzwi będą ubezpieczeni przy wypadku — dotąd część gmin to robiła dobrowolnie, teraz jest to wymóg ustawowy w tym konkretnym zakresie. Wójtowie zyskują narzędzie do lepszej koordynacji z sołtysami przez konwent. Dla gmin z istniejącym funduszem sołeckim otwiera się droga do objęcia podobnym mechanizmem mieszkańców osiedli w miastach. Ustawa jest kompromisem — jej faktyczny finansowy wpływ na budżety gmin i budżet państwa jest znacznie mniejszy niż zakładał pierwotny projekt (brak obowiązkowego funduszu oznacza, że szacowany wzrost o ok. 314 mln zł dla budżetu państwa z druku 610 nie zmaterializuje się).
Powiązane głosowania
4 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych