głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1445, 1702 i 1702-A)
Wyniki głosowania
9 października 2025deregulacja zabytków
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw
Sejm uchwalił ustawę zastępującą obowiązek uzyskiwania pełnego pozwolenia konserwatorskiego prostszym „zgłoszeniem" przy wielu działaniach związanych z zabytkami — 254 za, 185 przeciw, przy sprzeciwie PiS i Razem. Ustawa wejdzie w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu.
W skrócie
Do tej pory niemal każde działanie przy zabytku wpisanym do rejestru — remont w pobliżu, zmiana sposobu użytkowania budynku, zawieszenie reklamy na elewacji — wymagało osobnej decyzji administracyjnej (pozwolenia konserwatorskiego), co oznaczało często wielomiesięczne czekanie. Nowa ustawa wprowadza prostszy tryb: wystarczy złożyć zgłoszenie do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ — regionalny organ ochrony dziedzictwa), a jeśli w ciągu 60 dni nie wniesie on sprzeciwu, można działać bez żadnej dodatkowej decyzji — tak jak przy zwykłym remoncie. Druga duża zmiana: kto chce wyciąć drzewo w zabytkowym parku lub ogrodzie, nie będzie już musiał chodzić po dwie osobne zgody — konserwatorską i przyrodniczą — wystarczy jedno pozwolenie WKZ. W toku prac sejmowych PiS zdołał przeforsować kilka poprawek (m.in. nową podstawę do blokady zgłoszenia gdy zabytek grozi kradzieżą lub nielegalnym wywozem za granicę), przepadła natomiast propozycja wyłączenia obiektów UNESCO, pomników historii i cmentarzy z uproszczonego trybu.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 1/179/0/8
- 151/0/0/6
- 30/0/0/2
- 29/0/0/1
- 20/0/0/1
- 16/0/0/0
- 0/5/0/0
- RepublikanieRepublikanie2/1/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni3/0/0/1
- 2/0/1/0
Analiza
10 lipca 2026, 15:48
Co się zmienia
- 1Nowy art. 36aa ustawy o ochronie zabytków: tryb zgłoszenia zamiast pozwolenia dla 5 kategorii działań — roboty budowlane w otoczeniu zabytku, przeniesienie zabytku ruchomego (np. meble, rzeźby), zmiana przeznaczenia obiektu, umieszczenie reklam/urządzeń/napisów na zabytku oraz inne działania mogące naruszyć wygląd lub substancję zabytku; WKZ (organ ochrony zabytków) ma 60 dni na sprzeciw — milczenie urzędu = automatyczna zgoda (art. 1 pkt 2 druku 1702 — przepis wprowadzający nowy tryb zgłoszeniowy)
- 2Art. 36 ust. 1aa–1ad ustawy o ochronie zabytków: zasada jednej decyzji przy usuwaniu drzew i krzewów z zabytkowych parków, ogrodów i zaprojektowanej zieleni — WKZ wydaje jedno pozwolenie konserwatorskie stosując przepisy ustawy o ochronie przyrody, odrębne zezwolenie przyrodnicze (wcześniej wymagane osobno) nie jest już wydawane (art. 1 pkt 1 lit. b druku 1702 — przepis konsolidujący dwa postępowania w jedno)
- 3Art. 36 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie zabytków: roboty górnicze przy zabytkach dodano do katalogu działań wymagających pełnego pozwolenia WKZ — wcześniej brakowało tej kategorii (art. 1 pkt 1 lit. a druku 1702 — przepis rozszerzający katalog działań wymagających pozwolenia)
- 4Nowy art. 107da ustawy o ochronie zabytków: nowa kara pieniężna 500–50 000 zł za prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku bez zgłoszenia, pomimo sprzeciwu konserwatora lub niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem (art. 1 pkt 9 druku 1702 — przepis wprowadzający sankcję za naruszenie nowego trybu zgłoszeniowego)
- 5Zmiany w art. 29 i 39 Prawa budowlanego: zaświadczenie WKZ o zgłoszeniu bez sprzeciwu traktowane jak pełne pozwolenie konserwatorskie — otwiera drogę do uzyskania pozwolenia na budowę bez odrębnej decyzji konserwatorskiej (art. 2 druku 1702 — przepis dostosowujący Prawo budowlane do nowego trybu)
- 6Przyjęta poprawka 7 PiS: do art. 36aa ust. 10 ustawy o ochronie zabytków dodano nową podstawę do opcjonalnego sprzeciwu WKZ wobec zgłoszenia — zagrożenie kradzieżą, zaginięciem lub nielegalnym wywozem zabytku za granicę; szczególnie istotne dla ruchomych zabytków (druk 1702-A — jednomyślnie przyjęte przez cały Sejm)
- 7Odrzucona poprawka 4 PiS: propozycja wyłączenia obiektów UNESCO, pomników historii, cmentarzy i parków kulturowych z uproszczonego trybu zgłoszeniowego przepadła — obiekty te nadal objęte prostszą procedurą (druk 1702-A — odrzucone 209 za, 229 przeciw)
- 8Ustawa wchodzi w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu; dotychczasowe rozporządzenia wykonawcze MKiDN zachowują moc maksymalnie przez 12 miesięcy (art. 9 druku 1702 — przepis o wejściu w życie)
Kogo dotyczy
Właściciele i zarządcy nieruchomości zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków (ok. 14 650 postępowań rocznie trafi do uproszczonego trybu); inwestorzy i firmy budowlane prowadzące prace przy zabytkach lub w ich otoczeniu; zarządcy zabytkowych parków i ogrodów (ok. 8 000 spraw drzewnych rocznie); właściciele sieci przesyłowych i energetycznych położonych na terenach zabytkowych; osoby fizyczne usuwające drzewa z zabytkowych nieruchomości w celach niekomercyjnych (objęte 5-letnią klauzulą antyobejściową); 16 Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków i ich urzędy (mniejsze obciążenie sprawami decyzyjnymi); archeolodzy, konserwatorzy i restauratorzy zabytków; wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast (nakładają kary za nielegalne usunięcie drzew z zabytkowych terenów).
Praktyczny wpływ
Właściciel budynku wpisanego do rejestru lub leżącego w strefie ochrony zabytków zyska pewność prawną: jeśli złoży zgłoszenie i urząd przez 60 dni milczy, może działać — nie ryzykuje już sytuacji, gdy sprawa latami czeka w kolejce. Zarządcy zabytkowych parków i ogrodów złożą jeden wniosek i pójdą do jednego urzędu zamiast dwóch — do tej pory musieli osobno ubiegać się o pozwolenie konserwatorskie w WKZ i o zezwolenie przyrodnicze u wójta lub prezydenta miasta. Uwaga: zgłoszenie do WKZ nie zwalnia z obowiązku uzyskania osobnego pozwolenia na budowę — przy inwestycjach budowlanych nadal konieczne są dwa odrębne postępowania (konserwatorskie i budowlane), choć konserwatorskie będzie teraz prostsze i szybsze.
Powiązane głosowania
9 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych