głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 18 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony, sporządzonej w Hanoi dnia 30 czerwca 2019 r. (druki nr 1747 i 1783)
Wyniki głosowania
17 października 2025IPA Wietnam
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej…
Sejm jednogłośnie (442 głosy „za", zero przeciw) zatwierdził ratyfikację umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską a Wietnamem (IPA), podpisanej w Hanoi 30 czerwca 2019 r., upoważniając tym samym Prezydenta RP do jej ratyfikacji.
W skrócie
Umowa gwarantuje europejskim firmom (w tym polskim) inwestującym w Wietnamie ochronę przed wywłaszczeniem bez odszkodowania, dyskryminacją i niesprawiedliwym traktowaniem przez wietnamskie władze. W zamian wietnamscy inwestorzy działający w Polsce i innych krajach UE dostają analogiczną ochronę. Jeśli dojdzie do sporu, zamiast tradycyjnego prywatnego arbitrażu (ISDS) rozstrzyga go stały, dwuinstancyjny Trybunał Inwestycyjny z niezależnymi sędziami.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 179/0/0/9
- 152/0/0/5
- 32/0/0/0
- 31/0/0/0
- 20/0/0/1
- 15/0/0/1
- 3/0/0/2
- RepublikanieRepublikanie4/0/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni3/0/0/0
- 3/0/0/0
Co się zmienia
- 1IPA zastępuje 21 dwustronnych umów inwestycyjnych (BIT) zawartych przez poszczególne kraje UE z Wietnamem — w tym polsko-wietnamski BIT z 31 sierpnia 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. poz. 209) — z dniem wejścia w życie (art. 4.20 IPA — dotychczasowe umowy wygasają, inwestorzy mają 3 lata na złożenie roszczeń wynikających ze starych BIT-ów).
- 2Ustanowione zostają standardy ochrony inwestycji: traktowanie narodowe (art. 2.3 — Wietnam nie może traktować firm UE gorzej niż własnych firm), klauzula najwyższego uprzywilejowania (art. 2.4 — nie można preferować firm z krajów trzecich), zakaz wywłaszczenia bez odszkodowania w godziwej wartości rynkowej (art. 2.7) i swobodny transfer zysków za granicę (art. 2.8).
- 3Tworzony jest stały Inwestycyjny System Trybunałowy (ICS) zamiast dotychczasowego ad hoc prywatnego arbitrażu (ISDS): Trybunał I instancji złożony z 9 członków z 4-letnią kadencją (art. 3.38 — składy 3-osobowe, orzeczenie wstępne do 18 miesięcy) oraz Trybunał Odwoławczy złożony z 6 członków z 4-letnią kadencją (art. 3.39 — postępowanie odwoławcze co do zasady 180 dni, maksymalnie 270 dni).
- 4Strony zachowują pełne prawo do regulowania rynku w interesie publicznym: zdrowie, bezpieczeństwo, środowisko, moralność, ochrona konsumentów — takie regulacje nie mogą być podstawą roszczeń inwestorów (art. 2.2.1–2.2.2 IPA).
- 5Wprowadzony jest zakaz doublehatting (art. 3.40 — sędzia trybunału nie może jednocześnie być pełnomocnikiem stron w innych sprawach inwestycyjnych) oraz obowiązek ujawnienia finansowania postępowania przez podmioty trzecie (art. 3.37 — tzw. third-party funding).
- 6Mechanizm rozstrzygania sporów finansowany jest z budżetu UE; szacowany udział Polski to ok. 121 400 EUR za lata 2019–2022 (ok. 3,6% całości); umowa nie wymaga żadnych zmian w polskim prawie.
- 7Dla Wietnamu przewidziany jest 5-letni okres przejściowy w egzekucji orzeczeń: przez pierwsze 5 lat stosuje się Konwencję nowojorską z 1958 r. (art. 3.57 IPA), po 5 latach — bezpośrednie wykonanie jak prawomocny wyrok krajowy.
Kogo dotyczy
Polskie i unijne firmy inwestujące w Wietnamie (m.in. Adamed/Dat Vi Phu, Comarch); wietnamscy inwestorzy działający w Polsce i UE (ponad 250 podmiotów, m.in. Vinamilk Europe, VIFON, TaoTao); Skarb Państwa RP i budżet UE (współfinansowanie trybunałów); arbitrzy i mediatorzy inwestycyjni (nowe wymogi etyczne, zakaz podwójnych ról, 3-letni zakaz po zakończeniu kadencji); małe i średnie przedsiębiorstwa (preferencyjne zasady podziału kosztów, możliwość orzekania przez jednego arbitra); podmioty wietnamskie w sektorach wyłączonych z pełnej ochrony (media, energetyka jądrowa, kabotaż morski, rybołówstwo, leśnictwo, hazard, szkolnictwo podstawowe i średnie).
Praktyczny wpływ
Polska firma, która zainwestuje w Wietnamie i zostanie wywłaszczona lub będzie dyskryminowana przez tamtejsze władze, zyska przejrzystą drogę sądową do uzyskania odszkodowania przed stałym trybunałem — zamiast kosztownego prywatnego arbitrażu ad hoc, gdzie arbitrzy mogli jednocześnie reprezentować strony w innych sprawach. Wietnam ma 5 lat na dostosowanie swoich mechanizmów wykonania wyroków do pełnego standardu. Dotychczasowy polsko-wietnamski BIT z 1994 r. przestaje obowiązywać, ale roszczenia z jego tytułu można składać jeszcze przez 3 lata od wejścia IPA w życie. Wejście w życie umowy nie wymaga uchwalenia żadnych nowych przepisów w Polsce.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych