głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 15 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim (druki nr 1862 i 1928)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę wzmacniającą uprawnienia Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych do ochrony polskich wód morskich i podmorskiej infrastruktury krytycznej — za głosowało 263 posłów, a 172 (niemal cały PiS) wstrzymało się od głosu.
W skrócie
Ustawa daje wojsku konkretne narzędzia prawne do ochrony polskiego Bałtyku i infrastruktury podmorskiej (gazociąg Baltic Pipe, kable energetyczne i światłowodowe, morskie farmy wiatrowe) przed sabotażem i atakami — głównie ze strony Rosji i jej tzw. „floty cieni". Dowódcy okrętów wojennych będą mogli oficjalnie używać broni w obronie tej infrastruktury, a system obrony przeciwrakietowej zyska prawo samodzielnego zestrzelenia rakiety, gdy zerwie się łączność z dowódcą. Polska zyska też podstawę prawną do stałych patroli wojskowych na Bałtyku poza własnymi wodami — bez konieczności każdorazowego uzyskiwania mandatu NATO.
Co się zmienia
- 1Dowódcy okrętów wojennych i samolotów wojskowych mogą wydać rozkaz użycia broni do ochrony infrastruktury krytycznej (Baltic Pipe, morskie farmy wiatrowe, podmorskie kable energetyczne i światłowodowe, rurociągi) — broń jest środkiem ostatecznym, wcześniej oddaje się strzał ostrzegawczy; gdy okręt jest ostrzeliwany, można strzelać bez ostrzeżenia (art. 7d druku 1928 — zupełnie nowy przepis; do ochrony infrastruktury wymagana jest uprzednia zgoda Dowódcy Operacyjnego RSZ)
- 2Gdy zerwie się łączność z Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej lub sytuacja nie pozwala czekać na rozkaz, dowódca systemu rakietowego może samodzielnie zdecydować o zestrzeleniu nadlatującego pocisku — wcześniej taka sytuacja była prawną luką (art. 1 pkt 2 druku 1928 — nowy ust. 3 do art. 18bk ustawy o ochronie granicy państwowej)
- 3Dowódca Operacyjny RSZ określa w rozkazie zasady działania systemów rakietowych pracujących w trybie automatycznego startu (czyli bez udziału człowieka przy każdym strzale) (art. 1 pkt 2 druku 1928 — nowy ust. 4 do art. 18bk)
- 4Dowódcy okrętów wojennych Marynarki Wojennej uzyskują na polskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym takie same uprawnienia jak Straż Graniczna: mogą nakazać statkowi zatrzymanie, skontrolować dokumenty i ładunek, nakazać zawinięcie do portu, prowadzić pościg (art. 2 pkt 2 druku 1928 — nowy ust. 2 do art. 20 ustawy o Straży Granicznej; uprawnienia z art. 14–18 i art. 25 ustawy o SG)
- 5Tworzy się nową kategorię wysłania wojska za granicę: 'działania na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa RP' — o której decyduje Prezydent na wniosek Rządu; dotychczas wojsko mogło wyjeżdżać tylko na misje pokojowe, humanitarne, ratownicze lub szkoleniowe (art. 3 pkt 1a druku 1928 — nowa lit. aa w art. 2 pkt 1 ustawy o SZ poza granicami)
- 6Polska może utrzymywać stałe patrole wojskowe poza swoimi granicami (np. na Bałtyku) w celu monitorowania zagrożeń lub w ramach 'wysuniętej obecności' (wysunięta obecność = stałe bazy/patrole bliżej potencjalnego zagrożenia) — bez mandatu organizacji międzynarodowej, wystarczy decyzja Ministra Obrony (art. 3 pkt 1b druku 1928 — nowa lit. d w art. 2 pkt 2)
- 7Dowódcy jednostek pływających Marynarki Wojennej i żołnierze służby ochronnej na okrętach zostają formalnie wojskowymi organami porządkowymi — mogą stosować środki przymusu bezpośredniego tak jak żandarmeria wojskowa (art. 4 druku 1928 — nowy ust. 3 do art. 45 ustawy o Żandarmerii Wojskowej)
- 8Senat dodał przepis: Skarb Państwa (reprezentowany przez Ministra Obrony) odpowiada finansowo za szkody wyrządzone osobom trzecim przez działania polskiej i sojuszniczej obrony powietrznej — np. gdy zestrzelony obiekt spadnie na czyjąś własność; przepis działa wstecz od 9 września 2025 r. (druk 2068 — nowy art. 18bo ustawy o ochronie granicy państwowej)
Kogo dotyczy
Marynarze i piloci Sił Zbrojnych RP — zyskują jasną podstawę prawną do użycia broni i nowe uprawnienia kontrolne na morzu. Operatorzy Baltic Pipe, morskich farm wiatrowych oraz podmorskich kabli i rurociągów w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej — ich instalacje objęte są teraz formalną ochroną wojskową. Kapitanowie obcych statków na polskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym — mogą być zatrzymani, skontrolowani i nakazano im zawinięcie do portu przez okręty wojenne. Minister Obrony Narodowej — zyskuje nowe kompetencje (decyzje o stałych patrolach, tajne zarządzenia dla MW). Osoby trzecie poszkodowane wskutek działań obrony powietrznej — zyskują prawo do odszkodowania od Skarbu Państwa.
Praktyczny wpływ
Infrastruktura energetyczna na Bałtyku (szczególnie Baltic Pipe i kable podmorskie) przestaje być „bezbronna" prawnie — okręty wojenne mogą teraz aktywnie jej bronić, a nie tylko obserwować zagrożenie i czekać na procedury. Polska zyskuje elastyczność w prowadzeniu stałych operacji wywiadowczych i prewencyjnych na Bałtyku poza własnymi wodami — bez każdorazowego uruchamiania procedury parlamentarnej czy sojuszniczej. Wprowadzenie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za działania obrony powietrznej jest ważne w kontekście incydentów z zestrzelonymi obiektami nad Polską (odpryski lub szczątki mogą spaść na prywatne tereny).
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
