głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 10 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druki nr 1880 i 1970)
Wyniki głosowania
4 grudnia 2025transformacja górnictwa
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób…
Sejm uchwalił ustawę o stopniowym zamykaniu 17 kopalń węgla kamiennego do 2049 roku — 241 posłów zagłosowało za, zaledwie 6 przeciw, a aż 186 wstrzymało się od głosu. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r.
W skrócie
Ustawa wdraża umowę społeczną z maja 2021 r. i reguluje zamykanie 17 kopalń do końca 2049 roku, przeznaczając ok. 10,6 mld zł z budżetu państwa na wsparcie spółek i ochronę górników. Górnicy mogą wybrać: płatny urlop do 5 lat przed emeryturą za 80% pensji albo jednorazową odprawę 170 000 zł zwolnioną z podatku. Polityczną ciekawostką tego głosowania jest zachowanie PiS — zamiast głosować przeciw, aż 171 posłów PiS wstrzymało się od głosu, co jest de facto milczącą akceptacją ustawy, której fundamenty sam PiS stworzył, podpisując umowę społeczną w 2021 roku jako partia rządząca.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 3/1/171/13
- 149/0/0/7
- 31/0/0/1
- 30/0/0/1
- 20/0/0/1
- 0/2/11/3
- ?Posłowie Niezrzeszeni4/0/1/0
- RepublikanieRepublikanie0/3/0/1
- 4/0/0/0
- 0/0/3/0
Co się zmienia
- 1Urlop górniczy do 5 lat dla pracowników pod ziemią, którym brakuje maksymalnie 5 lat do emerytury — świadczenie socjalne wynosi 80% wynagrodzenia, urlop liczy się do stażu emerytalnego, ważny do 31 grudnia 2054 r. (nowy art. 11ba i 11ca druku 1970 — szczegóły warunków i wysokości świadczenia)
- 2Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla (sortownie, zakłady na powierzchni) — do 4 lat, dla osób którym brakuje maksymalnie 4 lata do emerytury, ważny do 31 grudnia 2053 r. (nowy art. 11ba druku 1970)
- 3Jednorazowa odprawa 170 000 zł dla górników z co najmniej 3-letnim stażem, którzy nie mają prawa do urlopu — wypłacana przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron, zwolniona z podatku PIT i bez składki zdrowotnej (nowy art. 11da i zmiana art. 52zd ustawy o PIT — druk 1970)
- 4Hierarchia finansowania likwidacji kopalń: najpierw własny fundusz likwidacyjny kopalni, potem inne środki własne spółki, a dopiero na końcu dotacja z budżetu państwa lub skarbowe papiery wartościowe (SPW — rodzaj obligacji rządowych) (nowy art. 8 ust. 1a druku 1970 — zasada 'własne środki przed publicznymi')
- 5Budżet państwa przeznaczy ok. 10,6 mld zł w latach 2026–2035 na restrukturyzację górnictwa — z mechanizmem automatycznego wstrzymania wypłat odpraw, gdy wydatki przekroczą limity kwartalne (art. 4 druku 1970 — szczegółowe limity na każdy rok)
- 6Kopalnie mogą być przekazywane między spółkami górniczymi nieodpłatnie (za darmo) w celu restrukturyzacji lub likwidacji — nowy nabywca automatycznie przejmuje wszystkich pracowników, koncesje wydobywcze i odpowiedzialność za szkody górnicze (nowe art. 8aa–8da druku 1970 — pełna sukcesja prawna i pracownicza)
- 7Zakaz ponownego zatrudniania kogokolwiek, kto skorzystał z urlopu górniczego lub odprawy — Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) weryfikuje każdego kandydata do pracy w górnictwie w ciągu 7 dni (nowy art. 11k druku 1970)
- 8Generalny zakaz przyjmowania nowych pracowników w spółkach górniczych objętych systemem wsparcia — wyjątek tylko dla specjalistów po formalnym naborze, z pierwszeństwem dla pracowników likwidowanych kopalni i za zgodą rady nadzorczej (nowy art. 11l druku 1970)
- 9Gminy tracą prawo pierwokupu nieruchomości przekazywanych nieodpłatnie między spółkami górniczymi — wyłączone stosowanie art. 109 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zmiana art. 8e ust. 1 druku 1970)
- 10Przedłużenie zawieszenia spłaty składek ZUS i zobowiązań wobec Polskiego Funduszu Rozwoju przez spółki górnicze z końca 2025 r. do końca 2027 r. (zmiany art. 5a i 5b druku 1970 — ulga w spłacie długów publicznych)
- 11Ustawa zwalnia przedsiębiorstwa górnicze objęte systemem wsparcia z wpłat na PFRON (Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych), wpłat z zysku do budżetu oraz kar środowiskowych NFOŚiGW w zakresie likwidowanych zakładów (nowy art. 10a druku 1970)
Kogo dotyczy
Górnicy pracujący pod ziemią w 17 kopalniach węgla kamiennego energetycznego (głównie Polska Grupa Górnicza S.A., Południowy Koncern Węglowy S.A., Węglokoks Kraj S.A., Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.); pracownicy zakładów przeróbki mechanicznej węgla; pracownicy sektora węgla koksującego (JSW S.A.); byli pracownicy kopalń pobierający renty wyrównawcze; gminy górnicze (tracą prawo pierwokupu nieruchomości przy przekazaniach między spółkami); ratownicy górniczy; związki zawodowe w górnictwie; budżet państwa (ok. 10,6 mld zł w latach 2026–2035); Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (nowe obowiązki: rejestr beneficjentów od 1994 r. i weryfikacja zatrudnienia); Bank Gospodarstwa Krajowego (obsługa rachunków skarbowych papierów wartościowych); ZUS; NFOŚiGW; PFRON
Praktyczny wpływ
Górnik pracujący pod ziemią, któremu brakuje np. 3 lata do emerytury, może od 1 stycznia 2026 r. złożyć wniosek o urlop górniczy — przez te 3 lata będzie dostawał 80% swojej pensji i ten czas będzie mu liczył się do emerytury tak samo, jakby pracował. Alternatywnie, jeśli nie kwalifikuje się do urlopu, może wziąć 170 000 zł odprawy — bez żadnego podatku — i odejść z branży, ale wtedy już nigdy nie wróci do pracy w żadnej kopalni objętej systemem wsparcia. Spółki górnicze zyskują elastyczność — mogą przekazywać sobie kopalnie za darmo w celu racjonalizacji procesu likwidacji, bez konieczności przeprowadzania przetargów na zasadach rynkowych. Kopalnia przechodząca z jednej spółki do drugiej zabiera ze sobą wszystkich pracowników, wszystkie zezwolenia i całą odpowiedzialność prawną — nowy właściciel nie może „odciąć się" od zobowiązań poprzednika, w tym od szkód górniczych (np. pęknięcia budynków nad wyrobiskami).
Kontrowersje
Transformacja polskiego górnictwa to jeden z najbardziej politycznie drażliwych tematów w Polsce od dekad — związki zawodowe górnicze przez lata skutecznie blokowały wszelkie plany zamykania kopalń. Centralnym paradoksem tej debaty jest fakt, że to rząd PiS podpisał umowę społeczną w maju 2021 r. zakładającą zamknięcie wszystkich kopalń do 2049 r., a w grudniu 2025 r. PiS jako opozycja złożył aż 10 wniosków mniejszości przeciwko ustawie wdrażającej właśnie tę umowę — wszystkie przepadły w głosowaniach tego samego dnia; w głosowaniu końcowym większość posłów PiS wstrzymała się zamiast głosować przeciw. Trwają też pytania o zgodność pomocy publicznej dla spółek górniczych (ok. 10,6 mld zł) z unijnymi przepisami o pomocy państwa — sprawa jest notyfikowana w Brukseli, a Komisja Europejska musi wyrazić zgodę na taką pomoc publiczną.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych