głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 14 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 60. rocznicy orędzia pojednania, wystosowanego przez polski episkopat do episkopatu Niemiec (druki nr 2008 i 2022)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął uchwałę upamiętniającą 60. rocznicę Orędzia Pojednania polskich biskupów stosunkiem 254 za, 1 przeciw, przy 176 wstrzymujących się — głównie posłach PiS. Uchwała weszła w życie jako Monitor Polski 2025 poz. 1301.
W skrócie
W 1965 roku polscy biskupi wysłali do swoich niemieckich odpowiedników list kończący się słowami „wybaczamy i prosimy o wybaczenie" — przełomowy gest pojednania po II wojnie światowej, gdy między oboma narodami leżały miliony ofiar i ogromne krzywdy. 60 lat później Sejm postanowił ten moment upamiętnić oficjalną uchwałą. Za głosowała niemal cała koalicja rządząca oraz Konfederacja, natomiast PiS — choć wcześniej tego wieczoru aktywnie zgłaszał poprawki do uchwały — przy ostatecznym głosowaniu wstrzymał się od głosu (171 posłów).
Co się zmienia
- 1Sejm uchwala upamiętnienie listu z 18 listopada 1965 r. — napisanego przez 36 polskich biskupów z Prymasem Stefanem Wyszyńskim na czele, skierowanego do biskupów katolickich w Niemczech podczas Soboru Watykańskiego II (druk 2008 — preambuła uchwały; Sobór Watykański II to wielki zjazd Kościoła katolickiego z lat 1962–1965, gdzie spotkali się biskupi z całego świata)
- 2Uchwała uznaje słowa "wybaczamy i prosimy o wybaczenie" za kamień węgielny polsko-niemieckiego pojednania i wyraża wolę, by ich dziedzictwo pozostało żywe w pamięci obu narodów (druk 2008 — końcowa część projektu uchwały)
- 3Uchwała wskazuje arcybiskupa wrocławskiego Bolesława Kominka jako głównego inicjatora i autora listu — postać, która z polskiej strony zapoczątkowała jeden z najważniejszych gestów dyplomatycznych XX wieku (druk 2008 — preambuła)
- 4Wcześniej tego samego wieczoru Sejm przyjął poprawkę 1, która zmieniła pisownię nazw instytucji kościelnych na wielką literę: 'polski episkopat' → 'Episkopat Polski', 'episkopat Niemiec' → 'Episkopat Niemiec' — te zmiany weszły do ostatecznej wersji uchwały (tytuł końcowy procesu legislacyjnego MP/2025/1301)
Kogo dotyczy
Uchwała ma charakter czysto symboliczny — nie nakłada na nikogo obowiązków ani nie przyznaje żadnych uprawnień. Adresowana jest przede wszystkim do środowisk związanych z Kościołem katolickim, historyków zajmujących się stosunkami polsko-niemieckimi, instytucji kultury i pamięci historycznej oraz dyplomatów obu krajów.
Praktyczny wpływ
Jako akt deklaratywny (czyli wyrażający stanowisko parlamentu, ale nie tworzący prawa ani nie nakładający wydatków) uchwała nie zmienia żadnych przepisów. Może jednak stanowić polityczny sygnał w stosunkach polsko-niemieckich i być formalnym punktem odniesienia przy organizacji obchodów rocznicowych przez instytucje państwowe i kościelne.
Kontrowersje
Mimo symbolicznego charakteru uchwały jej uchwalanie było zaskakująco burzliwe: tego samego wieczoru Sejm głosował nad trzema poprawkami opozycji — jedną przyjął (zmiana pisowni nazw episkopatów), dwie odrzucił. Treść odrzuconych poprawek nie jest publicznie dostępna w dokumentach, więc nie wiadomo, czy spór dotyczył redakcji, akcentów historycznych (np. kwestii krzywd wojennych lub tonu wobec Niemiec) czy czegoś innego. Najbardziej zaskakujące jest zachowanie PiS: partia konsekwentnie podkreślająca przywiązanie do Kościoła katolickiego najpierw aktywnie forsowała poprawki do uchwały upamiętniającej jeden z najważniejszych dokumentów polskiego Kościoła, a w ostatecznym głosowaniu — zamiast poprzeć lub odrzucić — wstrzymała się od głosu niemal w całości (171 posłów).
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
