głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 15 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r., podpisanego w Warszawie dnia 19 września 2023 r. (druki nr 231 i 251)
Wyniki głosowania
Sejm jednogłośnie (443 głosy za, 0 przeciw) przyjął ustawę zezwalającą prezydentowi na ratyfikację protokołu zmieniającego polsko-ukraińską umowę o pomocy prawnej z 1993 r.
W skrócie
Od lat Polska i Ukraina mają umowę o współpracy sądowej, ale dotąd obejmowała głównie przekazywanie osób skazanych na więzienie. Wielu Ukraińców skazanych w Polsce na łagodniejsze kary — grzywnę, pracę społeczną, zakazy — wraca na Ukrainę i te wyroki w praktyce nie działają. Protokół z września 2023 r. rozszerza umowę o takie kary nieizolacyjne (czyli bez więzienia) i upraszcza procedurę przekazywania wyroków między sądami obu krajów.
Co się zmienia
- 1Ustawa wyraża zgodę na ratyfikację protokołu przez prezydenta (art. 1 druku 231 — jedyny merytoryczny przepis ustawy ratyfikacyjnej)
- 2Protokół rozszerza umowę z 1993 r. o przekazywanie kar nieizolacyjnych: grzywien, ograniczenia wolności, środków karnych, przepadku, kosztów procesu i środków zabezpieczających (art. 81 Protokołu — katalog definicji kar podlegających przekazaniu)
- 3Przekazywaniu podlegają wyłącznie kary orzeczone przez sąd, nie mandaty ani kary administracyjne (art. 81 ust. 1 pkt 3 Protokołu — wyłączenie sankcji pozasądowych)
- 4Przekazywanie kar nieizolacyjnych i kosztów procesu powierzono sądom zamiast ministerstwu sprawiedliwości, choć minister może przejąć sprawę (art. 82 ust. 2 Protokołu — decentralizacja obrotu prawnego)
- 5Zgoda skazanego wymagana jest tylko przy karze pozbawienia wolności; przy karach nieizolacyjnych nie jest potrzebna (art. 84 ust. 3 Protokołu — warunek zgody ograniczony do więzienia)
- 6Próg przekazania kary więzienia: 1 miesiąc pozostały do odbycia, gdy skazany jest już w kraju wykonania; 6 miesięcy, gdy przebywa w kraju wydania wyroku (art. 81 Protokołu — dostosowanie progów do standardu unijnego)
- 7Możliwe jest przekazanie kary orzeczonej pod nieobecność skazanego, jeśli zachowano prawo do rzetelnego procesu (art. 85 ust. 1 pkt 4 Protokołu — umożliwienie przekazania wyroków nakazowych i zaocznych)
- 8Grzywny, konfiskaty i koszty procesu poniżej równowartości 70 euro nie będą przekazywane (art. 85 i art. 95 ust. 2 pkt 6 Protokołu — minimalny próg ekonomiczny)
- 9Po przejęciu kary sąd kraju wykonania dostosuje ją do własnego prawa, ale nie może pogorszyć sytuacji skazanego (art. 87 ust. 2 Protokołu — zasada niedopuszczalności pogorszenia kary)
- 10Ratyfikacja wymaga późniejszej nowelizacji kodeksu postępowania karnego i prawa o ustroju sądów powszechnych (uzasadnienie druku 231 — protokół nie wchodzi w życie sam z siebie bez ustaw wdrażających)
Kogo dotyczy
Obywatele Ukrainy skazani w Polsce (ok. 1,5 mln Ukraińców przebywa w Polsce; w 2020 r. skazano 7111 obywateli Ukrainy), obywatele Polski skazani na Ukrainie, polskie sądy i organy wymiaru sprawiedliwości, Minister Sprawiedliwości, policja, kuratorzy sądowi oraz podmioty zbiorowe ukarane przez sądy obu państw.
Praktyczny wpływ
Polskie sądy przestaną bezskutecznie ścigać Ukraińców, którzy wrócili do kraju z niewykonaną grzywną czy zakazem prowadzenia pojazdów — władze ukraińskie będą mogły przejąć egzekucję. Odciąży to polskie sądy, policję i kuratorów od nieskutecznych postępowań wykonawczych wobec nieobecnych skazanych. Po wdrożeniu zmian w kodeksie postępowania karnego polskie sądy będą też wykonywać łagodniejsze kary orzeczone na Ukrainie wobec Polaków.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
457 głosów indywidualnych
