wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
PrzyjętoPkt. 17 Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim (druk nr 1888) - kontynuacja
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu poselski projekt ustawy PiS, który drastycznie zaostrzałby warunki uzyskiwania polskiego obywatelstwa przez cudzoziemców. Wniosek o odrzucenie przeszedł stosunkiem 240 głosów „za" do 200 „przeciw" – koalicja rządząca zablokowała projekt już na wstępnym etapie, bez kierowania go do komisji sejmowej.
Analiza
09 marca 2026, 19:37
W skrócie
Posłowie PiS złożyli projekt, który chciał drastycznie podnieść poprzeczkę dla cudzoziemców starających się o polskie obywatelstwo – główny wymóg pobytu wzrósłby z 3 do 10 lat, a do tego dochodziłby nowy egzamin państwowy z historii i kultury Polski oraz obowiązkowe zaświadczenie o niekaralności z kraju ojczystego. Koalicja rządząca (KO, PSL-TD, Polska2050, Lewica, Razem) przegłosowała wniosek o odrzucenie tego projektu już w pierwszym czytaniu – co oznacza, że żadna z proponowanych zmian nie wejdzie w życie, bo prace legislacyjne zostały zakończone na samym początku.
Co się zmienia
- 1Wymóg dołączenia do wniosku o obywatelstwo zaświadczenia o niekaralności z kraju, którego cudzoziemiec jest obywatelem – art. 20 ust. 1 pkt 8a druku 1888 (nowy obowiązkowy dokument przy składaniu wniosku)
- 2Wydłużenie minimalnego nieprzerwanego pobytu w Polsce dla standardowej ścieżki z 3 do 10 lat – art. 30 ust. 1 pkt 1 druku 1888 (podstawowy warunek rozpatrzenia wniosku o uznanie za obywatela)
- 3Wydłużenie minimalnego pobytu do 5 lat dla cudzoziemca w związku małżeńskim z Polakiem, przy jednoczesnym wydłużeniu wymaganego stażu małżeńskiego do 6 lat – art. 30 ust. 1 pkt 2 druku 1888 (poprzednio wystarczył krótszy pobyt i małżeństwo trwające krócej)
- 4Wydłużenie minimalnego pobytu dla uchodźców ze statusem nadanym w Polsce z 5 do 10 lat – art. 30 ust. 1 pkt 3 druku 1888 (uchodźcy musieliby czekać dwukrotnie dłużej)
- 5Dla cudzoziemców przebywających legalnie powyżej 15 lat wprowadzono nowe wymogi: brak korzystania z zasiłków społecznych przez ostatnie 5 lat, wymóg niekaralności oraz pozytywna opinia komendanta policji z miejsca zamieszkania z ostatnich 10 lat – art. 30 ust. 1 pkt 6 druku 1888 (wydłużenie pobytu z 10 do 15 lat plus trzy nowe warunki)
- 6Obowiązkowy poziom znajomości języka polskiego C1 w formie ustnej i pisemnej, potwierdzony urzędowym certyfikatem – art. 30 ust. 2 druku 1888 (C1 to poziom bliski biegłości natywnej; dotychczas wymagania były niższe)
- 7Nowy Państwowy Egzamin Obywatelski z wiedzy o ustroju Polski, historii, kulturze i prawach obywatelskich, organizowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych – art. 30 ust. 4–5 druku 1888 (zamiast dotychczasowej nieobowiązkowej rozmowy z urzędnikiem)
- 8Wydłużenie wymaganego pobytu do 5 lat dla cudzoziemców z polskim pochodzeniem lub posiadaczy Karty Polaka – art. 30 ust. 1 pkt 7 druku 1888 (Karta Polaka to dokument potwierdzający polskie korzenie wydawany przez polskie konsulaty)
Kogo dotyczy
Cudzoziemcy starający się o polskie obywatelstwo – w tym przede wszystkim Ukraińcy (projekt wprost ich wymienia jako główną grupę, której dotyczy), uchodźcy z przyznanym statusem w Polsce, osoby w związkach małżeńskich z Polakami, posiadacze Karty Polaka oraz bezpaństwowcy. Projekt nie dotyczyłby osób, które już złożyły wnioski przed wejściem ustawy w życie (art. 2 druku 1888 chroniłby prawa nabyte).
Praktyczny wpływ
Ponieważ projekt został odrzucony, żadne zmiany nie wejdą w życie – obowiązują dotychczasowe przepisy ustawy o obywatelstwie polskim z 2009 r. Cudzoziemcy mogą nadal starać się o obywatelstwo na obecnych zasadach, w tym po 3 latach legalnego pobytu stałego. Gdyby projekt przeszedł, tysiące osób – szczególnie Ukraińców, którzy przyjechali do Polski po 2022 r. – musiałoby czekać wielokrotnie dłużej i spełniać znacznie trudniejsze warunki. Projektodawcy szacowali koszty wdrożenia egzaminu na 2–5 mln zł rocznie.
Kontrowersje
Projekt został złożony przez posłów PiS i wprost wskazuje na imigrację ukraińską jako jeden z głównych powodów zmian – co w kontekście trwającej wojny w Ukrainie i obecności setek tysięcy Ukraińców w Polsce budzi poważne kontrowersje polityczne i humanitarne. Wymóg opinii komendanta policji jako warunek uzyskania obywatelstwa jest rozwiązaniem niespotykanym w krajach UE i może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadą proporcjonalności.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
