głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1937, 2116 i 2116-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił całą ustawę deregulacyjną dla sektora banków spółdzielczych stosunkiem głosów 410 do 0 (24 wstrzymało się), co oznacza niemal jednomyślną zgodę wszystkich ugrupowań parlamentarnych. Ustawa wchodzi w życie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Analiza
09 marca 2026, 20:35
W skrócie
Ustawa unowocześnia przepisy dotyczące ok. 500 małych, lokalnych banków spółdzielczych (banki działające jak tradycyjne spółdzielnie, głównie na wsi i w mniejszych miastach) — po raz pierwszy od 25 lat od ich uchwalenia w 2000 r. Zmiany są przede wszystkim administracyjne i organizacyjne: usuwa się martwe przepisy, które nigdy nie były stosowane, zmniejsza biurokratyczne obowiązki banków wobec nadzoru finansowego i wprowadza nowe narzędzia pomocowe na wypadek kłopotów banku. Klient lokalnego banku spółdzielczego nie odczuje bezpośrednio żadnej z tych zmian — to reforma "od środka" sektora, przeprowadzona na postulat samych banków w ramach rządowej inicjatywy deregulacyjnej.
Co się zmienia
- 1Wykreślenie całego rozdziału 3b ustawy o 'zrzeszeniu zintegrowanym' — specjalnej formie ściślejszej współpracy banków spółdzielczych, której przepisy istniały od 2000 r., lecz żaden bank przez 25 lat z nich nie skorzystał; prawo ją usuwało jako martwą literę (art. 1 pkt 13 druku 2116 — uchylenie rozdziału 3b ustawy z 2000 r.).
- 2Zniesienie obowiązku przekazywania KNF (Komisja Nadzoru Finansowego — regulator pilnujący bezpieczeństwa banków) informacji o kredytach, pożyczkach, gwarancjach i poręczeniach udzielonych udziałowcom banku spółdzielczego; banki nie muszą też już przechowywać tych danych przez 5 lat od ustania członkostwa — co było kosztownym obciążeniem (art. 3 pkt 1 druku 2116 — zmiana art. 79b Prawa bankowego).
- 3Wyrównanie zasad uczestnictwa w konsorcjach bankowych (wspólne udzielanie kredytów przez kilka banków jednocześnie) dla wszystkich banków spółdzielczych — dotychczas banki z kapitałem powyżej 5 mln EUR miały gorsze warunki niż mniejsze; teraz te same zasady obowiązują wszystkich bez wyjątku (art. 1 pkt 3-4 druku 2116 — zmiana art. 5 i 6 ustawy o bankach spółdzielczych).
- 4Uproszczenie zmiany umowy zrzeszenia (formalnej umowy łączącej bank zrzeszający z bankami spółdzielczymi): dotychczas każda zmiana wymagała podpisania aneksu osobno z każdym z dziesiątek zrzeszonych banków; teraz wystarczy jeden nowy wzór zatwierdzony przez KNF, który automatycznie obowiązuje wszystkich (art. 1 pkt 6 druku 2116 — nowe brzmienie art. 16 i nowy art. 16a).
- 5Nowe organy zrzeszenia: oprócz dotychczasowej 'rady zrzeszenia' (organ opiniodawczy) powstaje 'zgromadzenie prezesów' złożone z prezesów zarządów wszystkich banków należących do zrzeszenia — to ono decyduje o strategii i zmianach umowy (art. 1 pkt 9 druku 2116 — nowe brzmienie art. 21).
- 6Wprowadzenie nowego narzędzia pomocowego — 'subpartycypacji': bank spółdzielczy w trudnościach, który łączy się z innym bankiem, może przekazać funduszowi pomocowemu prawa do przyszłych spłat ze swoich 'złych kredytów' (zaklasyfikowanych jako poniżej standardu, wątpliwe i stracone) w zamian za wsparcie finansowe; narzędzie działa wyłącznie w procesie łączenia banków (art. 1 pkt 11 druku 2116 — nowy art. 22ga).
- 7Dostosowanie przepisów podatkowych (ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych — podatek CIT płacony przez firmy): przychód z subpartycypacji rozpoznawany jest dopiero w momencie spłaty rat przez kredytobiorców, nie w chwili zawarcia umowy — taka sama zasada jak w przypadku funduszy inwestycyjnych (art. 2 druku 2116 — zmiany art. 12 ust. 4k, art. 15 ust. 1h, art. 16 ust. 3ga ustawy o CIT).
- 8Ochrona wierzytelności objętych subpartycypacją przed wliczeniem do masy upadłości (czyli majątku upadłego banku dzielonego między wierzycieli) — syndyk musi przekazać te należności funduszowi pomocowemu lub bankowi zrzeszającemu (art. 4 druku 2116 — zmiana art. 65a Prawa upadłościowego).
- 9Banki spółdzielcze mogą po 5 latach braku jakiegokolwiek kontaktu ze strony członka sprawdzić w rejestrze PESEL, czy ten członek jeszcze żyje, a jeśli nie — uzyskać datę zgonu (art. 1 pkt 5 druku 2116 — nowe brzmienie art. 10da, przepis dodany przez komisje w toku prac).
- 10Doprecyzowanie zasad rachunkowości funduszu pomocowego banków spółdzielczych i funduszu stabilizacyjnego SKOK-ów (Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych — instytucji finansowych działających jak małe banki) — zyski i koszty tych funduszy muszą być księgowane bezpośrednio w funduszu, a nie wmieszane w ogólny wynik finansowy banku czy Kasy Krajowej (art. 1 pkt 10 druku 2116 — nowe ust. 5-7 art. 22g; art. 5 druku 2116 — nowe ust. 5-7 art. 55 ustawy o SKOK).
Kogo dotyczy
Banki spółdzielcze (ok. 500 małych banków, działających głównie w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich), banki zrzeszające BPS Bank i SGB-Bank (duże banki koordynujące zrzeszenia), SKOK-i (Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe), Komisja Nadzoru Finansowego (mniejszy zakres obowiązków informacyjnych do przetwarzania), udziałowcy/członkowie banków spółdzielczych.
Praktyczny wpływ
W przypadku kłopotów finansowych banku spółdzielczego i jego planowanego połączenia z innym bankiem, sektor będzie dysponował nowym narzędziem ratunkowym — subpartycypacją — umożliwiającym "odciążenie" słabszego banku ze złych kredytów bez konieczności ich sprzedaży zewnętrznym podmiotom (np. funduszom sekurytyzacyjnym). Wierzytelności objęte subpartycypacją są chronione nawet w razie upadłości banku — nie trafiają do masy upadłości i są wypłacane bezpośrednio funduszowi pomocowemu. Banki zrzeszające mają 3 miesiące od wejścia w życie ustawy na przygotowanie nowych wzorów umów zrzeszenia i przedstawienie ich KNF do zatwierdzenia, a nowe organy (zgromadzenie prezesów) muszą powstać w ciągu 3 miesięcy od zatwierdzenia wzoru.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych