poprawka 1
OdrzuconoPkt. 13 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 2077, 2117 i 2117-A)
Wyniki głosowania
Poprawka zgłoszona przez KP Konfederację do ustawy przywracającej zapomogi dla doktorantów została odrzucona — za było tylko 22 posłów, przeciw głosowało 239, a 172 (niemal wyłącznie PiS) wstrzymało się od głosu.
Analiza
09 marca 2026, 18:52
W skrócie
Sejm proceduje ustawę (druk 2077), która przywraca doktorantom w szkołach doktorskich możliwość ubiegania się o zapomogę — czyli jednorazowe wsparcie finansowe w nagłej potrzebie życiowej (choroba, wypadek, klęska żywiołowa). Tę możliwość zlikwidowano w 2019 r. przy reformie szkolnictwa wyższego, gdy wprowadzono powszechne stypendia doktoranckie. Teraz pieniądze na zapomogi mają pochodzić z własnych środków uczelni i instytutów, a nie z budżetu państwa. Poprawka złożona przez KP Konfederację modyfikowała strukturę projektowanego art. 209a — dodawała nowy ustęp 2 (którego pełna treść nie jest widoczna w dostępnych fragmentach dokumentów) i przenosiła regulację o trybie przyznawania zapomóg do ustępu 3; komisja rekomendowała jej odrzucenie i Sejm ją odrzucił.
Co nie weszło w życie
- 1Ustawa dodaje nowy art. 209a do Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, przyznający doktorantowi w trudnej sytuacji życiowej prawo do zapomogi (art. 1 druku 2077 — tworzy zupełnie nowe świadczenie dla doktorantów, którego wcześniej nie było w systemie szkół doktorskich)
- 2Zapomoga może być przyznana maksymalnie 2 razy w roku akademickim (art. 209a ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 2 PSWiN — art. 92 ust. 2 to przepis ograniczający częstotliwość zapomóg, stosowany dotąd wobec studentów, tu zastosowany odpowiednio do doktorantów)
- 3Warunki przyznawania zapomogi ustala rektor uczelni albo dyrektor instytutu PAN/instytutu badawczego/instytutu międzynarodowego/CMKP w uzgodnieniu z samorządem doktorantów (art. 209a ust. 2 druku 2117 — brak centralnie narzuconych kryteriów ani minimalnej kwoty, każda szkoła doktorska ustala własne zasady)
- 4Finansowanie zapomóg pochodzi wyłącznie ze środków własnych podmiotów prowadzących szkoły doktorskie (np. z opłat za studia, komercjalizacji badań) — ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków z budżetu państwa (uzasadnienie druku 2077)
- 5Poprawka KP Konfederacji (druk 2117-A) proponowała nadanie art. 1 ustawy nowego brzmienia: zachowywała ust. 1 bez zmian, dodawała nowy ust. 2 o nieznanej z dostępnych fragmentów treści, a dotychczasowy ust. 2 o trybie przyznawania przenosiła do ust. 3 — komisja rekomendowała odrzucenie, Sejm odrzucił ją 239 głosami przeciw przy 22 za
Kogo dotyczy
Doktoranci w szkołach doktorskich (18 283 osób według danych POL-on); uczelnie wyższe, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze, instytuty międzynarodowe i Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP) — łącznie 165 szkół doktorskich prowadzonych przez 189 podmiotów, które będą musiały sfinansować zapomogi z własnej kiesy
Praktyczny wpływ
Ponieważ poprawka została odrzucona, ustawa będzie procedowana w wersji bez jej treści. Kluczowy praktyczny problem — który ujawnił się w konsultacjach — to brak gwarancji minimalnej wysokości zapomogi: mniejsze instytuty PAN, kształcące nawet 1–2 doktorantów rocznie i borykające się z napiętymi budżetami, mogą w praktyce nie mieć środków na to świadczenie, podczas gdy bogate uczelnie badawcze wypłacą je bez trudu. Rząd nie zmienił jednak stanowiska w tej sprawie, uznając że skala zjawiska będzie znikoma (historycznie zaledwie 2,81% doktorantów ubiegało się o zapomogi).
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
