głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 22 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (druki nr 2180 i 2194)
Wyniki głosowania
Sejm przegłosował zmiany w polskim planie wdrażania unijnej Wspólnej Polityki Rolnej, które m.in. wydłużają z 5 do 7 lat czas, po którym pole z trawą automatycznie staje się chronionym "trwałym użytkiem zielonym", oraz wprowadzają nowe dopłaty dla rolników na obszarach torfowisk i bagien. Ustawa weszła w życie 15 marca 2026 r. — w dniu otwarcia składania wniosków o dopłaty.
W skrócie
Ustawa zmienia polskie przepisy wdrażające unijną Wspólną Politykę Rolną (WPR) — czyli system dopłat dla rolników finansowany z budżetu UE i budżetu państwa. Najważniejsza zmiana to wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym pole uprawne pokryte trawą staje się automatycznie "trwałym użytkiem zielonym" (TUZ) — specjalną kategorią chronionej łąki, której nie wolno zaorać bez konsekwencji. Dodatkowo rolnicy na terenach torfowisk i bagien objętych unijnym wymogiem GAEC 2 dostaną nowe, dobrowolne dopłaty rekompensujące zakazy orki i odwadniania — budżet to ok. 307 mln zł na lata 2026-2027.
Co się zmienia
- 1Wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny z uprawą trawy staje się trwałym użytkiem zielonym (TUZ) — art. 1 pkt 1 druku 2180 (zmienia art. 2 pkt 29 ustawy PS WPR — czyli zmniejsza rygor automatycznego przekształcania pól w chronione łąki; dotyczy potencjalnie ok. 146 tys. ha i 187 tys. rolników, którzy byli blisko progu 5-letniego)
- 2Grunty, które już uzyskały status TUZ przed wejściem ustawy w życie, zachowują go — mogą go zmienić tylko z własnej inicjatywy rolnika — art. 2 druku 2194 (przepis przejściowy chroniący dotychczasowe klasyfikacje przed automatyczną utratą ochrony)
- 3Nowa interwencja rolno-środowiskowo-klimatyczna 'Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo' — art. 1 pkt 3 lit. a druku 2180 (dodaje pkt 8 do art. 42 ust. 1 ustawy PS WPR — tworzy nową kategorię dopłat dla rolników na obszarach GAEC 2, czyli objętych unijnym obowiązkiem ochrony torfowisk; szacunkowo ok. 222 tys. rolników kwalifikowalnych; budżet ~306,83 mln zł na kampanie 2026-2027); warunkowo — pod zatwierdzenie przez Komisję Europejską (art. 3 druku 2194)
- 4Przeniesienie finansowania zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych z poprzedniego PROW 2014-2020 do obecnego PS WPR 2023-2027 dla ok. 12,2 tys. rolników — art. 1 pkt 3 lit. a pkt 9-11 druku 2180 (dotyczy Pakietu 1: rolnictwo zrównoważone ~0,9 tys., Pakietu 4: cenne siedliska i ptaki Natura 2000 ~5,8 tys., Pakietu 5: cenne siedliska poza Natura 2000 ~5,5 tys. rolników; bez zmiany warunków zobowiązań)
- 5Przeniesienie finansowania premii zalesieniowych z trzech poprzednich programów (PROW 2004-2006, 2007-2013, 2014-2020) do PS WPR 2023-2027 — art. 1 pkt 4 druku 2180 (art. 44 ust. 2a — zapewnia ciągłość wypłat dla ok. 6 tys. właścicieli zalesionych gruntów; dla PROW 2004-2006 zachowano dotychczasowy termin składania wniosków: 1 czerwca–15 lipca, bo to ostatni rok tych 20-letnich zobowiązań)
- 6Rozszerzenie możliwości różnicowania stawek płatności dobrostanowych na świnie i bydło — art. 1 pkt 6 druku 2180 (zmienia art. 49 ust. 2 pkt 2 — minister rolnictwa może teraz korygować współczynniki punktowe dla dobrostanu wszystkich gatunków, nie tylko owiec, kóz, koni i drobiu jak dotychczas; dotyczy ok. 120 tys. beneficjentów płatności dobrostanowych)
- 7Doprecyzowanie zakresu kar za naruszenie warunkowości społecznej: do ARiMR trafiają teraz wyłącznie pisemne decyzje Państwowej Inspekcji Pracy — art. 1 pkt 12 druku 2180 (zmienia art. 105a ust. 4 — decyzje ustne PIP, dotyczące drobnych uchybień naprawianych od razu podczas kontroli, nie skutkują już redukcją dopłat rolnikowi-pracodawcy)
Kogo dotyczy
Rolnicy ubiegający się o dopłaty bezpośrednie (~1,215 mln) — zyskują więcej elastyczności w zarządzaniu gruntami z trawą; rolnicy na torfowiskach i bagnach objętych normą GAEC 2 (~222 tys. potencjalnych beneficjentów nowych dopłat); rolnicy kontynuujący stare zobowiązania środowiskowo-klimatyczne z PROW 2014-2020 (~12,2 tys.) i zalesieniowe z poprzednich programów (~6 tys.) — zachowują ciągłość finansowania; hodowcy świń i bydła w programach dobrostanowych (część z ~120 tys. beneficjentów płatności dobrostanowych); rolnicy-pracodawcy kontrolowani przez Państwową Inspekcję Pracy (~7,5 tys. składa wnioski jako osoby prawne rocznie); ARiMR — musi dostosować systemy informatyczne (koszt ~12,4–14,6 mln zł, ze środków własnych agencji)
Praktyczny wpływ
Rolnicy uprawiający trawy na polach przez 5 lat nie muszą już obawiać się automatycznego "zakleszczenia" tych gruntów jako chronionej łąki — mają teraz 2 dodatkowe lata zanim nastąpi reklasyfikacja. To powinno ograniczyć przypadki tzw. "profilaktycznej orki" — czyli zaorywania pola tylko po to, by przerwaćbieg okresu 5-letniego i uniknąć TUZ-yfikacji; taka orka degraduje glebę, więc jej ograniczenie jest korzystne środowiskowo. Rolnicy realizujący stare zobowiązania środowiskowe z poprzednich programów PROW nie będą musieli składać nowych wniosków i renegocjować warunków — zmiana ma charakter administracyjno-finansowy, przenoszący tylko źródło pieniędzy (z wygasającego PROW 2014-2020 do aktualnego PS WPR 2023-2027), bez zmiany samych zobowiązań rolnika.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
