głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 13 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o niekaraniu ochotników broniących wolności i niepodległości Ukrainy (druki nr 1196, 2189 i 2189-A)
Wyniki głosowania
Sejm niemal jednogłośnie (406 za, 4 przeciw, 19 wstrzymało się) uchwalił ustawę przyznającą amnestię polskim obywatelom, którzy bez zgody władz wstąpili do ukraińskiej armii — Polska przestaje ścigać tych ochotników i wymazuje ich wyroki z rejestru karnego.
Analiza
09 marca 2026, 23:51
W skrócie
Polacy, którzy od 6 kwietnia 2014 r. (czyli od początku konfliktu na Donbasie) wstąpili do ukraińskich sił zbrojnych bez wymaganego zezwolenia — co było przestępstwem grożącym do 5 lat więzienia — nie będą już za to ścigani ani karani. Ustawa daje im pełną amnestię: umarza toczące się postępowania karne, anuluje wyroki i usuwa wpisy z Krajowego Rejestru Karnego (ogólnopolskiej bazy osób skazanych), a wszystko to działa automatycznie — weteran nie musi składać żadnych wniosków. W zamian muszą w ciągu 6 miesięcy od powrotu do kraju złożyć pisemne oświadczenie do Ministra Obrony Narodowej o szczegółach swojej służby — za brak tego oświadczenia grozi kara do 2 lat więzienia.
Co się zmienia
- 1Amnestia (darowanie kary) dla Polaków, którzy bez zezwolenia wstąpili do ukraińskich sił zbrojnych od 6 kwietnia 2014 r. do dnia wejścia ustawy w życie — art. 1 druku 2189 (art. 141 §1 Kodeksu karnego zakazywał wstąpienia do obcego wojska bez zgody ministra pod groźbą do 5 lat więzienia; komisja cofnęła datę amnestii z 24 lutego 2022 r. aż do początku konfliktu na Donbasie)
- 2Amnestia obejmuje też osoby prowadzące werbunek do ukraińskiej armii — art. 1 ust. 1 pkt 2 druku 2189 (art. 142 §1 k.k. — prowadzenie zaciągu do obcego wojska bez zezwolenia, zagrożone taką samą karą co wstąpienie)
- 3Wszystkie toczące się postępowania karne i wykroczeniowe muszą być umorzone z urzędu — art. 2 druku 2189 (prokuratury i sądy zobowiązane do zamknięcia spraw samodzielnie, bez wniosków ze strony zainteresowanych)
- 4Wyroki i ukarania ulegają zatarciu z mocy prawa, wpisy usuwane z KRK przez sąd z urzędu — art. 3 druku 2189 uzupełniony poprawkami 1 i 2 (KRK = Krajowy Rejestr Karny; sąd sam zawiadamia Biuro Informacyjne KRK niezwłocznie po uprawomocnieniu postanowienia — weteran nie musi nic robić)
- 5Niewykonane kary — w tym grzywny, areszty, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności oraz przepadki mienia — odpadają i nie można ich egzekwować — art. 3 ust. 1 druku 2189 po poprawce 1 (przepadek = kara dodatkowa polegająca na odebraniu mienia lub korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa)
- 6Obowiązek pisemnego zgłoszenia Ministrowi Obrony Narodowej daty i miejsca służby w ciągu 6 miesięcy od powrotu do kraju — art. 6 druku 2189 (informacje trafiają do wojskowych centrów rekrutacji, ABW, Agencji Wywiadu, SKW i SWW; objęte klauzulą tajności)
- 7Za niezłożenie oświadczenia lub złożenie oświadczenia niepełnego grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat — art. 7 druku 2189 (znaczące zaostrzenie wobec pierwotnego projektu z druku 1196, gdzie za brak zgłoszenia groziła wyłącznie grzywna)
- 8Ustawa wchodzi w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw — art. 9 druku 2189 po poprawce 4 (vacatio legis = prawny okres przejściowy; wydłużony z 'dnia następnego po ogłoszeniu' w pierwotnym projekcie, by dać instytucjom czas na przygotowanie procedur)
Kogo dotyczy
Polscy obywatele, którzy od 6 kwietnia 2014 r. wstąpili do ukraińskich sił zbrojnych bez wymaganego zezwolenia (w tym do Międzynarodowego Legionu Obrony Terytorialnej Ukrainy); osoby prowadzące werbunek do ukraińskiej armii; wojskowe centra rekrutacji, ABW, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) i Służba Wywiadu Wojskowego (SWW) — jako instytucje, do których trafią oświadczenia weteranów; prokuratura i sądy zobowiązane do umarzania spraw z urzędu.
Praktyczny wpływ
Ochotnicy, którzy są w toku postępowania karnego lub już zostali skazani, nie muszą składać żadnych wniosków — amnestia działa automatycznie, sądy umarzają sprawy i powiadamiają Krajowy Rejestr Karny z urzędu. Problemem praktycznym jest termin zgłoszenia: 6 miesięcy biegnące od powrotu do kraju może być trudne do dotrzymania przez tych, którzy wrócili z Ukrainy dawno temu — Senat dostrzegł tę lukę i po uchwaleniu przez Sejm zaproponował (4 marca 2026 r.) poprawkę, że osoby, które wróciły przed wejściem ustawy w życie, mają 6 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie; ta poprawka Senatu wymaga jeszcze przyjęcia przez Sejm. Polska nie ponosi odpowiedzialności za rany, śmierć ani inne następstwa służby ochotników w ukraińskiej armii — art. 5 druku 2189.
Powiązane głosowania
7 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
