głosowanie nad całością projektu
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (druki nr 382 i 400)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości rządową ustawę zmieniającą zasady unijnych dotacji rolnych na lata 2024–2027 — głosowało 411 posłów za, 18 przeciw (Konfederacja), nikt się nie wstrzymał.
W skrócie
Ustawa zmienia polski Plan Strategiczny Wspólnej Polityki Rolnej (WPR — unijny program wsparcia rolnictwa na lata 2023–2027). Wprowadza dwie nowe formy wsparcia od 2024 roku: uproszczoną płatność dla małych gospodarstw (do 5 ha) oraz dobrowolny ekoschemat (dodatkowa płatność za działania prośrodowiskowe) „Grunty wyłączone z produkcji”. Zamiast obowiązkowego ugorowania 4% pól (norma GAEC 8 — wymóg dobrej kultury rolnej) rolnik może dobrowolnie wyłączyć z uprawy kawałek gruntu i dostać za to pieniądze. Małe gospodarstwa mogą też wybrać jedną, prostszą dotację zamiast skomplikowanego pakietu płatności.
Co się zmienia
- 1Do katalogu płatności bezpośrednich dodano „płatność dla małych gospodarstw” — art. 1 pkt 1, zmiana art. 20 lit. f (ten artykuł wymienia rodzaje unijnych dotacji bezpośrednich w polskim planie)
- 2Warunki płatności dla małych gospodarstw: min. 1 ha gruntów kwalifikujących się do podstawowego wsparcia, max. 5 ha użytków rolnych na 31 maja — art. 1 pkt 4, nowy art. 36a (określa kto może dostać uproszczoną dotację)
- 3Stawka płatności dla małych gospodarstw: 225 euro/ha, max. 1125 euro na gospodarstwo — art. 1 pkt 5 lit. b, art. 48 ust. 1a (ten artykuł ustala wysokość poszczególnych płatności bezpośrednich)
- 4Nowy ekoschemat „Grunty wyłączone z produkcji” — płatność za ugory do max. 4% gruntów ornych — art. 1 pkt 2–3, art. 30 pkt 5a i nowy art. 35a (ekoschemat to dobrowolna, płatna forma wsparcia za praktyki prośrodowiskowe)
- 5W 2024 r. wnioski o obie nowe płatności można składać do 31 sierpnia 2024 r., terminów nie da się przedłużyć — art. 2 i art. 3 (przepisy przejściowe na trwający już nabór wniosków)
- 6Płatność dla małych gospodarstw zostanie wypłacona dopiero po zatwierdzeniu zmiany planu przez Komisję Europejską (KE); jeśli KE odmówi — wniosek zostaje bez rozpoznania — art. 2 ust. 4–5 (warunek unijnej zgody na zmianę krajowego planu WPR)
- 7Minister rolnictwa dostaje upoważnienie do rozporządzeń w razie klęsk żywiołowych, siły wyższej lub złej pogody uniemożliwiającej spełnienie norm — art. 1 pkt 7, art. 72 ust. 3–5 (elastyczność przy nadzwyczajnych okolicznościach)
- 8Ustawa wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu — art. 4 (szybkie wdrożenie jeszcze w kampanii 2024)
Kogo dotyczy
Rolnicy z gospodarstw do 5 ha użytków rolnych (szacunkowo ok. 310 tys. gospodarstw), rolnicy chcący dobrowolnie wyłączyć z produkcji do 4% gruntów ornych (potencjalnie do ok. 600 tys. rolników), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR — instytucja wypłacająca dotacje), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Praktyczny wpływ
Rolnicy muszą złożyć dodatkowy wniosek przez system ARiMR (aplikacja eWniosekPlus) do 31 sierpnia 2024 r. — po zwykłym wniosku o płatności. Wybór płatności dla małych gospodarstw zastępuje wszystkie inne dotacje bezpośrednie, więc trzeba policzyć, czy opłaca się bardziej niż ekoschematy czy płatności sektorowe (np. mleko, buraki). Zaliczki z tytułu płatności mogą pójść najwcześniej od 16 października 2024 r. Od 2025 r. wniosek o małe gospodarstwo będzie można złożyć zwykłym „ptaszkiem” we wniosku, bez osobnego dokumentu. ARiMR musi dostosować system informatyczny (szacowany koszt ok. 500 tys. zł).
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych