głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 9 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2236 i 2281)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę wdrażającą unijne rozporządzenie ReFuelEU Aviation, nakładającą obowiązek stopniowego zwiększania udziału zrównoważonych paliw lotniczych (SAF) w paliwach tankowanych na polskich lotniskach — za nieprzestrzeganie przepisów grożą kary finansowe zasilające Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska.
W skrócie
Unia Europejska nakazała, żeby samoloty latające z europejskich lotnisk były tankowane coraz większą ilością ekologicznego biopaliwa zamiast tradycyjnej nafty lotniczej — ta ustawa wprowadza te wymogi do polskiego prawa. Dziś dostawcy paliw muszą zapewnić 2% udziału tzw. SAF (zrównoważonych paliw lotniczych) w paliwie tankowanym na 8 polskich lotniskach, a do 2050 roku ten udział ma wzrosnąć do 70%. Firmy paliwowe i linie lotnicze, które nie wywiążą się z obowiązków, zapłacą surowe kary finansowe — pieniądze z tych kar trafią na dofinansowanie produkcji zielonych paliw w Polsce.
Co się zmienia
- 1Obowiązek minimalnego udziału SAF (zrównoważonych paliw lotniczych) w paliwie tankowanym na polskich lotniskach: 2% w latach 2025–2029, 6% od 2030 r., 20% od 2035 r., 34% od 2040 r., aż do 70% od 2050 r. — nałożony przez unijne rozporządzenie 2023/2405, które ta ustawa wdraża do polskiego prawa (Załącznik I do rozporządzenia ReFuelEU Aviation — harmonogram obowiązkowego przejścia lotnictwa na zielone paliwa)
- 2Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) dostaje nowe kompetencje nadzorcze nad liniami lotniczymi i zarządzającymi lotniskami w zakresie stosowania przepisów o SAF (art. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2 pkt 31 Prawa lotniczego — ULC staje się 'policjantem SAF' dla operatorów i lotnisk); ULC może przyznawać tymczasowe zwolnienia z obowiązku tankowania SAF (nowy art. 66e Prawa lotniczego)
- 3Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) zostaje organem nadzoru nad dostawcami paliw lotniczych (nowy art. 28ya ustawy o biokomponentach — URE może żądać dokumentów, zarządza dostępem do unijnej bazy danych o SAF i karze za uchybienia)
- 4Kara dla linii lotniczej za brak tankowania SAF = dwukrotność iloczynu średniej rocznej ceny paliwa lotniczego za tonę pomnożonej przez niezatankowaną ilość paliwa (nowy art. 209uo ust. 1 Prawa lotniczego — kara ma być odczuwalnie wyższa niż zaoszczędzona kwota na tańszym paliwie konwencjonalnym); przepis wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.
- 5Kara dla dostawcy paliwa za nieosiągnięcie wymaganego udziału SAF obliczana według wzoru: Ksaf = 2 × C × W × (U − S + B), gdzie C to różnica cen SAF i zwykłego paliwa, W to dostarczona ilość paliwa, a reszta to różnica między wymaganym a rzeczywistym udziałem (art. 33 ust. 8c ustawy o biokomponentach — mechanizm, który ma sprawić, że zapłacenie kary jest droższe niż kupno SAF); wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.
- 6Wszystkie wpływy z kar trafiają do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który musi je przeznaczyć wyłącznie na dofinansowanie produkcji SAF i badań naukowych nad zielonymi paliwami — po odliczeniu max. 1,5% kosztów obsługi (art. 401c ust. 9d Prawa ochrony środowiska)
- 7Narodowy Cel Wskaźnikowy (NCW — czyli obowiązkowy udział biokomponentów w paliwach sprzedawanych w Polsce) podwyższony z 6,1% do 7% (art. 23 ust. 10 ustawy o biokomponentach)
- 8Obowiązki obejmują 8 polskich lotnisk: Warszawa-Chopin, Kraków-Balice, Gdańsk-Rębiechowo, Katowice-Pyrzowice, Warszawa/Modlin, Wrocław-Strachowice, Poznań-Ławica, Rzeszów-Jasionka (lotniska z ruchem powyżej 800 tys. pasażerów lub 100 tys. ton cargo rocznie — wymóg unijny z art. 3 rozporządzenia 2023/2405)
- 9Nowe opłaty urzędowe: 1 000 zł za wniosek o uznanie lotniska za unijny port lotniczy i 1 000 zł za wniosek o tymczasowe zwolnienie z obowiązku tankowania SAF (Załącznik nr 6 do Prawa lotniczego, poz. 51 i 52)
Kogo dotyczy
Dostawcy paliw lotniczych z koncesją URE (6 podmiotów: ORLEN Aviation, Air BP Aramco Poland, Unimot Aviation i inne) — na nich spoczywają główne obowiązki zakupu i dostarczania SAF; polskie i zagraniczne linie lotnicze latające z polskich lotnisk (11 polskich operatorów: LOT, Ryanair Sun, Enter Air i inni, plus zagraniczni wykonujący min. 500 lotów pasażerskich rocznie z unijnych lotnisk); zarządzający 8 dużymi polskimi lotniskami; podmioty obsługi paliwa na lotniskach (fuel handlers); producenci, importerzy i nabywcy wewnątrzwspólnotowi SAF; podmioty realizujące Narodowy Cel Wskaźnikowy (18 podmiotów); pośrednio — pasażerowie linii lotniczych, bo wyższe koszty paliwa mogą przełożyć się na ceny biletów.
Praktyczny wpływ
Zrównoważone paliwa lotnicze (SAF) są znacznie droższe od tradycyjnej nafty lotniczej — ustawa tworzy system, w którym kupno droższego paliwa jest tańsze niż zapłacenie kary, co ma wymusić faktyczne zmiany w łańcuchu dostaw paliw. W Polsce pojawi się nowy strumień finansowania produkcji SAF z wpływów z kar — NFOŚiGW będzie mógł dofinansowywać krajowych producentów zielonych paliw i badania nad nowymi technologiami. Minister Klimatu będzie co roku ogłaszać oficjalne ceny referencyjne SAF (w Monitorze Polskim), które będą podstawą obliczania kar — da to firmom przewidywalność co do skali potencjalnych sankcji.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych