wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.

Co nie weszło w życie

• 1Koniec z zawieszaniem przedawnienia przez wszczynanie postępowań karnych skarbowych – uchylono art. 70 §6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (OP), który pozwalał fiskusowi 'zamrozić' bieg 5-letniego terminu przedawnienia podatku, wszczynając dochodzenie karne skarbowe. To odpowiedź na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2025 r. (sygn. I FSK 1078/24) stwierdzające, że ta praktyka była instrumentalna i niezgodna z konstytucją.
• 2Likwidacja 'wiecznego długu podatkowego' – uchylono art. 70 §8 OP (przepis uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 z 2013 r., implementowanym po 13 latach), który mówił, że zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym nigdy się nie przedawnia. Zamiast tego wprowadzono nowy art. 70 §7a OP: zawieszenie przedawnienia maksymalnie na 5 lat od dnia wpisu hipoteki lub zastawu.
• 3Nowa przesłanka zawieszenia przy klauzuli GAAR – nowy art. 70 §6 pkt 7 OP: bieg przedawnienia ulega zawieszeniu, gdy Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) wszczyna postępowanie na podstawie przepisów o unikaniu opodatkowania (klauzula GAAR – General Anti-Avoidance Rule, czyli ogólna zasada zakazująca sztucznych konstrukcji podatkowych); zawieszenie trwa maksymalnie 2 lata.
• 4Wydłużenie terminu przedawnienia przy korekcie deklaracji – nowy art. 70f OP (wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.): jeśli podatnik złoży korektę zmniejszającą podatek w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, ten termin wydłuża się o kolejne 12 miesięcy; mechanizm kaskadowy – każda następna korekta na tych samych warunkach kolejno wydłuża termin.
• 5Oddzielenie przedawnienia podatkowego od karnego – uchylono art. 44 §2 Kodeksu karnego skarbowego (KKS), który wiązał ze sobą te dwa terminy. Po nowelizacji postępowanie karne skarbowe może się toczyć nawet po przedawnieniu samego zobowiązania podatkowego; dla 90% spraw termin przedawnienia karalności wynosi 5 lat, dla najpoważniejszych (wielomilionowe uszczuplenia, zorganizowane grupy) – 10 lat.
• 6Możliwość ugody przy przedawnionym długu podatkowym – nowy art. 15 §1a KKS: sprawca, który uchylił się od płacenia podatku, a dług podatkowy zdążył się przedawnić (czyli formalnie wygasł), może zapłacić równowartość tego długu (bez odsetek i kosztów egzekucji) i skorzystać z łagodniejszych trybów zakończenia sprawy karnej (np. dobrowolne poddanie się odpowiedzialności).
• 7Reforma raportowania schematów podatkowych (MDR) od 1 lipca 2026 r. – likwidacja obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych i schematów VAT/akcyzowych; zmiany w definicjach (uproszczenie kryterium głównej korzyści); tajemnica zawodowa adwokatów, radców prawnych i doradców podatkowych nie chroni już przed obowiązkiem raportowania MDR wobec banków i instytucji finansowych (wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE C-694/20).
• 8Uproszczenie zwrotu nadpłat podatkowych – uchylono art. 75 §3 OP: podatnik nie musi już jednocześnie składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji – sama korekta deklaracji wystarczy, żeby urząd skarbowy zwrócił nadpłaconą kwotę; nowy termin zwrotu: 2 miesiące od złożenia korekty (art. 77 §1 pkt 6 OP); przy korekcie powyżej 10 000 zł – wymagane uzasadnienie (art. 81 §2a OP).
• 9Oprocentowanie spóźnionych zwrotów – nowy art. 76b §1c OP: jeśli urząd skarbowy nie zwróci nadpłaty w terminie 2 miesięcy, od dnia złożenia wniosku naliczane są odsetki (takie same jak odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych).
• 10Możliwość wnioskowania o umorzenie podatku PRZED jego przekształceniem w zaległość – zmiana art. 67a §1 pkt 3 OP: podatnik może złożyć wniosek o umorzenie, zanim podatek stanie się zaległością i zaczną narastać odsetki.
• 11Przesłuchania zdalne w postępowaniu podatkowym – nowy art. 199b OP: organy podatkowe mogą przeprowadzać przesłuchania przez wideokonferencję.
• 12Podwyższenie limitów – limit zapłaty podatku przez osobę trzecią (np. rodzinę) z 1 000 zł do 5 000 zł (art. 62b §1 pkt 3 OP); limit samodzielnej korekty deklaracji przez urząd w ramach czynności sprawdzających z 5 000 zł do 10 000 zł (art. 274 §1 OP).
• 13Dostęp NFZ do tajemnicy skarbowej – nowy art. 299 §3 pkt 14a OP: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zyska dostęp do danych podatkowych objętych tajemnicą skarbową w celu kontroli faktur korygujących w obrocie lekami refundowanymi.
• 14Minister Finansów może wnioskować o uchwały NSA – zmiana art. 264 §2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Minister Finansów zyskuje prawo inicjowania uchwał abstrakcyjnych (tzw. uchwał zasadniczych) Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygających sporne kwestie prawne.