głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 19 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Indonezji o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych, podpisanej w Warszawie dnia 19 września 2025 r. (druki nr 2161 i 2204)
Wyniki głosowania
Sejm jednogłośnie (431 głosami za, bez żadnego głosu przeciw ani wstrzymującego) wyraził zgodę na ratyfikację przez Prezydenta RP umowy z Indonezją o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych, podpisanej w Warszawie 19 września 2025 r.
W skrócie
Polska i Indonezja nie miały dotąd żadnej umowy o współpracy przy ściganiu przestępstw — polskie sądy i prokuratury wysyłały wnioski do Indonezji, ale tamtejsze organy nie miały prawnego obowiązku ich realizowania i często je ignorowały lub opóźniały. Ta umowa zmienia sytuację: obie strony będą teraz wzajemnie pomagać sobie w zbieraniu dowodów, doręczaniu dokumentów sądowych, zajmowaniu majątków pochodzących z przestępstw i przesłuchiwaniu świadków. Komisje Spraw Zagranicznych oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka rekomendowały przyjęcie ustawy bez żadnych poprawek, a Sejm uchwalił ją jednomyślnie.
Co się zmienia
- 1Polska i Indonezja uzyskują formalną, dwustronną podstawę prawną do wzajemnej pomocy w sprawach karnych (art. 1 Umowy — dotychczas brak umowy oznaczał, że indonezyjskie organy nie miały obowiązku odpowiadać na polskie wnioski, co skutkowało ignorowaniem ich lub znacznymi opóźnieniami)
- 2Językiem roboczym między organami staje się angielski zamiast indonezyjskiego (art. 8 ust. 1 Umowy — eliminuje konieczność kosztownych i czasochłonnych tłumaczeń dokumentów na indonezyjski, co było jedną z głównych przeszkód dotychczasowej współpracy)
- 3Pilne wnioski można przesyłać elektronicznie od razu, a oryginały dosłać w ciągu 30 dni (art. 8 ust. 2 Umowy — przyspiesza postępowanie w nagłych sprawach, np. gdy dowody mogą zostać zniszczone)
- 4Dokumenty procesowe zwolnione są z obowiązku legalizacji i uwierzytelnienia (art. 8 ust. 3 Umowy — usuwa biurokratyczną przeszkodę formalną, która dotychczas opóźniała współpracę)
- 5Przesłuchania świadków i biegłych odbywają się domyślnie przez wideokonferencję (art. 17 Umowy — nie trzeba fizycznie przewozić świadków między Polską a Indonezją; dla podejrzanych i oskarżonych wideokonferencja jest możliwa, jeśli prawo państwa wezwanego na to zezwala)
- 6Tajemnica bankowa nie może być jedyną podstawą odmowy udzielenia pomocy (art. 13 ust. 2 Umowy — uniemożliwia Indonezji blokowanie wniosków dotyczących przestępstw finansowych wyłącznie powołaniem się na tajemnicę bankową)
- 7Zakres pomocy obejmuje m.in. zajęcie i przepadek majątków pochodzących z przestępstw (art. 9 i 22 Umowy — Indonezja będzie mogła na wniosek Polski zamrozić i przekazać majątek ukryty przez przestępców na jej terytorium, i odwrotnie)
- 8Organami centralnymi odpowiedzialnymi za realizację umowy są: w Polsce — Minister Sprawiedliwości, w Indonezji — Minister Prawa (art. 3 Umowy — wskazuje konkretne instytucje, do których kierowane są wnioski o pomoc)
- 9Umowa nie obejmuje ekstradycji (wydawania przestępców), przekazywania skazanych ani wykonywania wyroków sądów drugiego kraju (art. 2 Umowy — to odrębne obszary, które wymagałyby osobnych traktatów)
- 10Ustawa ratyfikacyjna wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, a sama Umowa — 30 dni po wymianie not ratyfikacyjnych między rządami (art. 2 ustawy, art. 28 Umowy)
Kogo dotyczy
Polskie sądy i prokuratury prowadzące sprawy karne z wątkiem indonezyjskim (główny beneficjent — zyskują egzekwowalną podstawę prawną do składania wniosków); podejrzani, oskarżeni, świadkowie i pokrzywdzeni w transgranicznych polsko-indonezyjskich sprawach karnych; banki i instytucje finansowe działające w obu krajach (nie będą mogły odmawiać przekazania informacji powołując się wyłącznie na tajemnicę bankową); przedsiębiorcy prowadzący działalność handlową między Polską a Indonezją (sprawy o przestępstwa podatkowe, celne i dewizowe objęte są zakresem umowy); osoby ukrywające majątek przestępczy w Indonezji lub w Polsce.
Praktyczny wpływ
Po wejściu w życie umowy polskie prokuratury mogą liczyć na realne i terminowe wykonanie wniosków przez Indonezję — dotychczas odpowiedź zależała wyłącznie od dobrej woli tamtejszych organów. Majątek ukryty przez przestępców w Indonezji staje się realnie osiągalny dla polskich organów ścigania. Umowa działa retroaktywnie — obejmuje przestępstwa popełnione przed jej wejściem w życie, o ile wniosek o pomoc złożony zostanie już po tym terminie.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
