głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 20 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonego w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r., przyjętych przez Zgromadzenie Państw-Stron Statutu w dniu 26 listopada 2015 r. (rezolucja nr ICC-ASP/14/Res.2), w dniu 14 grudnia 2017 r. (rezolucja nr ICC-ASP/16/Res.4) oraz w dniu 6 grudnia 2019 r. (rezolucja nr ICC-ASP/18/Res.5) (druki nr 2164 i 2205)
Wyniki głosowania
Sejm jednogłośnie (421 głosów za, 0 przeciw, 0 wstrzymało się) uchwalił ustawę wyrażającą zgodę na ratyfikację przez Prezydenta RP trzech pakietów poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, przyjętych w latach 2015–2019.
W skrócie
MTK (Międzynarodowy Trybunał Karny) to jedyny stały sąd na świecie, który sądzi konkretne osoby — żołnierzy, dowódców, polityków — za zbrodnie wojenne, ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości, bez względu na zajmowane stanowisko czy immunitet. Polska należy do MTK od 2002 roku. Ta ustawa daje Prezydentowi zgodę na ratyfikację trzech aktualizacji tego sądu z lat 2015–2019: zamknięcia furtki pozwalającej nowym krajom unikać jurysdykcji trybunału przez 7 lat, dodania do listy zbrodni użycia broni biologicznej i laserów oślepiających oraz uznania za zbrodnię wojenną celowego głodzenia cywilów w wojnach domowych.
Co się zmienia
- 1Usunięcie art. 124 Statutu (tzw. poprawka norweska, rezolucja ICC-ASP/14/Res.2 z 2015 r.) — ten przepis pozwalał nowym państwom przystępującym do MTK przez pierwsze 7 lat 'wyłączyć' jurysdykcję trybunału nad zbrodniami wojennymi. Poprawka tę furtkę usuwa. Do wejścia w życie potrzeba ratyfikacji przez 7/8 wszystkich państw-stron; dotychczas ratyfikowało 27 krajów, w tym większość państw UE (art. 121 ust. 4 Statutu — wymóg kwalifikowanej większości państw).
- 2Nowa zbrodnia wojenna: użycie broni biologicznych i toksycznych (tzw. poprawki belgijskie, rezolucja ICC-ASP/16/Res.4 z 2017 r.) — zakaz stosowania broni zawierającej mikroby, toksyny lub biologiczne czynniki trujące, zarówno w wojnach między państwami jak i w wojnach domowych (art. 8 ust. 2 lit. b pkt xxvii oraz art. 8 ust. 2 lit. e pkt xvi Statutu — rozszerzenie katalogu zbrodni wojennych).
- 3Nowa zbrodnia wojenna: użycie broni rażącej odłamkami niewidocznymi na rentgenie (poprawki belgijskie) — chodzi o odłamki których nie można wykryć ani usunąć chirurgicznie, co uniemożliwia ofiarom ratowanie życia (art. 8 ust. 2 lit. b pkt xxviii oraz art. 8 ust. 2 lit. e pkt xvii Statutu).
- 4Nowa zbrodnia wojenna: użycie laserów oślepiających specjalnie zaprojektowanych do trwałego pozbawienia wzroku (poprawki belgijskie) — dotyczy broni której jedyną lub główną funkcją bojową jest spowodowanie nieodwracalnej ślepoty; niegroźne dla oczu systemy laserowe do innych celów pozostają poza zakresem (art. 8 ust. 2 lit. b pkt xxix oraz art. 8 ust. 2 lit. e pkt xviii Statutu).
- 5Nowa zbrodnia wojenna: celowe głodzenie cywilów w konfliktach wewnętrznych (tzw. poprawka szwajcarska, rezolucja ICC-ASP/18/Res.5 z 2019 r.) — dotychczas głodzenie cywilów było zbrodnią wojenną MTK wyłącznie w wojnach między państwami; poprawka rozszerza ten zakaz na wojny domowe i rebelie (art. 8 ust. 2 lit. e pkt xix Statutu — uzupełnienie istniejącego zakazu z art. 8 ust. 2 lit. b pkt xxv).
- 6Polska nie musi zmieniać Kodeksu karnego — art. 122 § 1 i § 2 k.k. już penalizuje wszelkie zakazane metody walki przez odesłanie do prawa międzynarodowego, więc nowe zbrodnie automatycznie wchodzą do polskiego prawa karnego (uzasadnienie druku 2164).
Kogo dotyczy
Osoby fizyczne mogące ponosić odpowiedzialność za zbrodnie wojenne — żołnierze, dowódcy wojskowi, politycy wydający rozkazy. Ludność cywilna — polska i zagraniczna — jako potencjalne ofiary nowych kategorii zbrodni, które teraz objęte są ochroną MTK. Polska jako strona statutu MTK zobowiązuje się, że jej własne sądy będą ścigać te zbrodnie (MTK działa tylko gdy kraj nie chce lub nie może ścigać sam).
Praktyczny wpływ
MTK działa na zasadzie komplementarności (uzupełniania) — wkracza dopiero gdy krajowy wymiar sprawiedliwości zawodzi. W praktyce oznacza to, że jeśli polskie sądy nie pociągną kogoś do odpowiedzialności za nowe kategorie zbrodni (broń biologiczna, lasery oślepiające, głodzenie cywilów w wojnie domowej) popełnionych na terytorium Polski lub przez polskich obywateli, może to zrobić trybunał w Hadze. Ratyfikacja nie pociąga za sobą żadnych kosztów dla budżetu państwa i nie wymaga zmian w polskim ustawodawstwie. Politycznie wzmacnia pozycję Polski jako kraju wspierającego ściganie zbrodni wojennych — uzasadnienie wskazuje wprost na kontekst rosyjskiej agresji na Ukrainę i aktywność MTK w tej sprawie.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
