głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 3 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 2291 i 2310)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił jednogłośnie (437 głosami za, bez żadnych głosów przeciw ani wstrzymujących się) ustawę umożliwiającą uczelniom oficjalne wydawanie pieniędzy z funduszu wsparcia na pomoc niepełnosprawnym słuchaczom studiów podyplomowych — grupy dotąd wykluczonej z tego systemu przez lukę w prawie. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.
W skrócie
Uczelnie w Polsce dostają z budżetu państwa pieniądze na Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (FWON) — czyli kasy na asystentów, tłumaczy migowych, dostosowane materiały itp. Dotąd te pieniądze można było wydawać tylko na studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami — słuchacze studiów podyplomowych (np. MBA, studia kwalifikacyjne dla pracujących) byli z tego wyłączeni, choć nikt tego wyłączenia nie planował celowo. Ustawa naprawia tę lukę. Uwaga: nie ma przy tym ani złotówki nowych pieniędzy — uczelnie będą dzielić tę samą sumę między większą liczbę osób.
Co się zmienia
- 1Zmiana art. 365 pkt 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk 2291, art. 1 pkt 1) — przepis dotychczas mówił tylko o 'kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich', przez co pieniądze z dotacji nie mogły oficjalnie trafiać na wsparcie niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych; po nowelizacji przepis wprost wymienia studia podyplomowe jako uprawnioną formę kształcenia
- 2Zmiana art. 402 pkt 3 ustawy (druk 2291, art. 1 pkt 2) — przepis upoważnia ministra do wydania rozporządzenia o zasadach podziału dotacji między uczelnie; rozszerzenie go o studia podyplomowe oznacza, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego musi wydać nowe rozporządzenie zastępujące dotychczasowe z 2018 r.
- 3Nowe rozporządzenie Ministra Nauki zachowuje dotychczasowy algorytm podziału (składniki: studencki, doktorancki i kadrowy z wagami 3,6/2,9/1,4 dla różnych rodzajów niepełnosprawności) — czyli wysokość dotacji dla uczelni nadal będzie liczona wyłącznie od liczby niepełnosprawnych studentów i doktorantów, nie od uczestników podyplomowych; zmienia się jedynie to, że uczelnia może te środki wydać również na słuchaczy podyplomowych
- 4Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. (art. 2 druku 2291) — termin wynika z rocznego cyklu przyznawania i rozliczania dotacji budżetowej
Kogo dotyczy
Osoby z niepełnosprawnościami będące słuchaczami studiów podyplomowych — wg danych MNiSW z lat 2019–2022 to ok. 189 osób rocznie spośród ponad 100 tys. słuchaczy studiów podyplomowych ogółem. Pośrednio: 348 uczelni publicznych i niepublicznych zarządzających FWON oraz dotychczasowi beneficjenci funduszu — studenci z niepełnosprawnościami (ok. 23 000 osób) i doktoranci z niepełnosprawnościami (ok. 454 osoby), którzy mogą otrzymać nieco mniejsze wsparcie, bo ta sama pula pieniędzy będzie dzielona między więcej osób.
Praktyczny wpływ
Niepełnosprawny słuchacz studiów podyplomowych będzie mógł dostać od uczelni np. pomoc asystenta przy poruszaniu się po budynku, tłumacza języka migowego, materiały w formie audio lub z dużą czcionką, więcej czasu na egzamin, możliwość nauki zdalnej lub nagrywania wykładów — tak samo jak dziś student czy doktorant. To nie będą pieniądze wpłacone bezpośrednio do kieszeni słuchacza (nie ma stypendium), lecz usługi organizacyjne finansowane przez uczelnię. W praktyce jednak uczelnie mogą mieć trudność z zapewnieniem pełnego wsparcia wszystkim, skoro budżet się nie powiększa — szczególnie kosztowne jest tłumaczenie migowe (25–60 tys. zł rocznie za jedną osobę g/Głuchą), które w małej uczelni może pochłonąć nawet 40% całego rocznego funduszu.
Kontrowersje
W trakcie konsultacji KRASP (Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich), Parlament Studentów RP oraz Pełnomocniczka Ministra Nauki ds. dostępności kształcenia dla osób niepełnosprawnych zgodnie ostrzegły, że rozszerzenie grupy beneficjentów bez dodatkowych pieniędzy może w praktyce obniżyć jakość wsparcia dla dotychczasowych odbiorców — studentów i doktorantów. Ministerstwo odrzuciło postulaty zwiększenia finansowania, powołując się na konieczność zachowania równowagi finansów publicznych. Krajowa Reprezentacja Doktorantów wnioskowała też o objęcie wsparciem wszystkich form kształcenia (kursów, szkoleń), nie tylko podyplomowych — ministerstwo odmówiło, uznając kursy za zbyt niesystematyczne.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
