głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 16 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2371 i 2427)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę niemal jednogłośnie (421 za, 0 przeciw) — zezwala ona na ponowne wykorzystanie ok. 500 mln zł zwróconych z Funduszu Gwarancji Rolnych jako nowych gwarancji kredytowych dla rolników i małych firm rolniczych, zamiast odprowadzania ich do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego.
W skrócie
W ramach unijnego programu PROW 2014–2020 (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich — unijne pieniądze na modernizację wsi i rolnictwa) państwo udzielało rolnikom gwarancji kredytowych. Kredyty zostały już spłacone, a ok. 500 mln zł wróciło do ministerstwa. Unijne przepisy nakazują, żeby te pieniądze przez co najmniej 8 lat dalej pracowały dla rolnictwa — nie można ich po prostu zatrzymać. Ustawa tworzy nowy mechanizm „instrument finansowy plus": rolnicy i małe firmy rolnicze będą mogły wziąć kredyt z gwarancją BGK (Bank Gospodarstwa Krajowego — państwowy bank rozwoju) i opcjonalną dopłatą do odsetek, a wszystko to finansowane z tych właśnie zwróconych środków — bez żadnych dodatkowych pieniędzy z budżetu państwa.
Co się zmienia
- 1Tworzony jest nowy 'instrument finansowy plus' — gwarancja spłaty kredytu z możliwą dopłatą do oprocentowania (art. 1 druku 2427, zmiana art. 50d ust. 4 ustawy PROW — zamiast dotychczasowego przekazywania środków do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego, pieniądze trafiają bezpośrednio do rolników przez nowy mechanizm kredytowy)
- 2Środki muszą być ponownie angażowane przez co najmniej 8 lat po zakończeniu programu PROW, czyli od 2026 r. (art. 1, dodanie ust. 5 — wynika wprost z art. 45 rozporządzenia UE nr 1303/2013, który nakazuje państwom członkowskim ponowne wykorzystanie zwróconych środków z instrumentów finansowych)
- 3Minister Rolnictwa otwiera dedykowany rachunek w BGK, a BGK wdraża instrument i opracowuje strategię inwestycyjną określającą produkty finansowe, odbiorców i spodziewane efekty (art. 1, dodanie ust. 8–11 — BGK działa jako operator techniczny, minister jako dysponent pieniędzy)
- 4Wsparcie kwalifikuje się jako pomoc de minimis (pomoc publiczna w małej kwocie, która nie wymaga osobnej zgody Komisji Europejskiej) — limit 50 tys. euro na jeden podmiot przez 3 lata (art. 1, dodanie ust. 12)
- 5Uchylony zostaje obowiązek przekazywania zwróconych środków do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego (art. 2 druku 2427, uchylenie pkt 1a w art. 34g ust. 3 ustawy o poręczeniach i gwarancjach Skarbu Państwa — dotychczasowa ścieżka dla tych pieniędzy zostaje zamknięta)
- 6Środki z Funduszu Gwarancji Rolnych zyskują status odrębnej kategorii środków publicznych w ustawie o finansach publicznych — nie są już traktowane jak środki unijne (art. 3 druku 2427, dodanie pkt 2c w art. 5 ust. 1 ustawy o finansach publicznych — zmiana ma znaczenie dla zasad wydatkowania i kontroli)
- 7Przepis przejściowy obejmuje pieniądze już zwrócone do ministerstwa przed wejściem ustawy w życie, a jeszcze nieprzekazane do KFG — one też wejdą w nowy system (art. 4 druku 2427)
Kogo dotyczy
Rolnicy prowadzący działalność rolniczą (potencjalnie ok. 1,26 mln gospodarstw, dotychczas ze wsparcia skorzystało ok. 14 tys.); mikro-, małe i średnie firmy działające w sektorze rolnym, leśnym lub na obszarach wiejskich (ok. 3500 podmiotów, dotychczas ok. 2300 korzystało z FGR); BGK jako podmiot wdrażający instrument; co najmniej 10 banków komercyjnych i spółdzielczych współpracujących z BGK przy udzielaniu kredytów. Wyłączeni są przedsiębiorcy z sektora rybołówstwa i akwakultury.
Praktyczny wpływ
Prognozuje się wzrost liczby umów kredytowych z gwarancją z ponad 18 tys. (stan na połowę 2025 r.) do ok. 25 tys. do końca 2033 r. — wszystko bez angażowania dodatkowych środków budżetowych. Firmy korzystające już z dopłat do odsetek oferowanych przez ARiMR (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) nie będą mogły łączyć tych dopłat z nowym instrumentem — zakaz kumulacji.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych