głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 15 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2459, 2461 i 2461-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stosunkiem 241 do 3 głosów, przy 205 wstrzymujących się (głównie PiS). Ustawa wdraża korekty do reformy planowania przestrzennego z 2023 roku — przesuwa terminy i naprawia szereg błędów technicznych.
Analiza
04 maja 2026, 12:06
W skrócie
Od 2023 roku trwa duża reforma planowania przestrzennego w Polsce: każda gmina musi uchwalić nowy dokument zwany "planem ogólnym" (rodzaj mapy drogowej dla całej gminy określającej co gdzie można budować), który zastąpi dotychczasowe "studium uwarunkowań". Ta ustawa głównie przesuwa termin na uchwalenie tych planów ogólnych o 2 miesiące — do 31 sierpnia 2026 r. zamiast 30 czerwca — bo KPO (Krajowy Plan Odbudowy — unijne pieniądze na odbudowę po COVID) też ma przesunięty termin rozliczenia. Przy okazji wprowadza ważną zmianę od 1 stycznia 2027 r.: o „warunki zabudowy" (czyli urzędowe potwierdzenie, że na danej działce można coś wybudować) będzie mógł wnioskować tylko właściciel lub ktoś, kto ma prawo dysponować nieruchomością — dziś może to zrobić każdy, co nagminnie jest wykorzystywane do spekulacji gruntami. Wcześniej Sejm odrzucił wszystkie 7 poprawek do tej ustawy — pięć zgłoszonych przez Konfederację KP i dwie przez inny klub (prawdopodobnie PiS lub zbliżony).
Co się zmienia
- 1Termin uchwalenia przez gminy planów ogólnych przesunięty z 30 czerwca na 31 sierpnia 2026 r. — powiązany z terminem rozliczenia KPO (art. 5 pkt 6, 9 i 13 druku 2461 — przepisy przejściowe nowelizacji upzp z 2023 r.)
- 2Decyzja o warunkach zabudowy (WZ — decyzja urzędowa mówiąca czy i co można zbudować na działce) od 1 stycznia 2027 r. tylko dla osób z prawem do dysponowania nieruchomością — z oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałsz (art. 1 pkt 21 druku 2461 — nowelizacja art. 63 upzp)
- 3Nowa opcja: gminy mogą wymagać od dewelopera złożenia uproszczonej koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zamiast pełnego projektu ZPI (Zintegrowany Plan Inwestycyjny — specjalny tryb, w którym deweloper finansuje infrastrukturę w zamian za uchwalenie planu pod jego inwestycję) na etapie wstępnym wniosku (art. 1 pkt 9, nowy art. 37eba druku 2461)
- 4Rada gminy ma teraz instrukcyjny termin 2 miesięcy na głosowanie nad ZPI od momentu przedstawienia projektu przez burmistrza/wójta/prezydenta — dotychczas rady mogły zwlekać bez limitu czasowego (art. 1 pkt 12, nowy art. 37eea druku 2461)
- 5Sądy administracyjne mają 2 miesiące na rozpatrzenie skargi na ZPI, a sąd kasacyjny kolejne 2 miesiące — wzorowane na skutecznych rozwiązaniach ze specustawy mieszkaniowej (art. 1 pkt 13, nowy art. 37efa druku 2461)
- 6Deweloper może zawrzeć z gminą umowę o finansowaniu kosztów procedury ZPI już na początku postępowania — dotychczas kwestię finansowania rozstrzygała dopiero końcowa umowa urbanistyczna (art. 1 pkt 9, nowy art. 37ebb druku 2461)
- 7Rozszerzenie definicji 'inwestycji uzupełniającej' w ZPI: deweloper może teraz realizować na rzecz gminy inwestycje gminne (drogi, szkoły, przedszkola, place zabaw, zieleń) nawet gdy nie obsługują bezpośrednio jego inwestycji głównej (art. 1 pkt 1 druku 2461 — nowelizacja art. 2 pkt 5a upzp)
- 8Umarzane są toczące się postępowania o nałożenie kar pieniężnych na organy za zwłokę w wydawaniu decyzji planistycznych (decyzji lokalizacyjnych i WZ) po 24 września 2023 r. (art. 8 druku 2461)
- 9Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy Królewskiej w Warszawie: zniesiony wymóg uzyskania opinii Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej (doradczego organu ministra) przed złożeniem wniosku lokalizacyjnego (art. 3 druku 2461)
- 10Termin wejścia w życie rozszerzonego zakresu cyfrowych danych przestrzennych dla planów miejscowych przesunięty aż do 1 lipca 2029 r. — ze względu na trwające prace nad II etapem reformy i cyfryzacją (art. 5 pkt 13 druku 2461)
- 11Ze wniosków o lokalizację inwestycji mieszkaniowych usunięto obowiązek podawania numerów ksiąg wieczystych (z ochrony danych osobowych — minimalizacja danych) (art. 2 pkt 1 druku 2461 — nowelizacja ustawy o inwestycjach mieszkaniowych z 2018 r.)
Kogo dotyczy
Wszystkie gminy w Polsce (obowiązek uchwalenia planu ogólnego, nowe terminy); deweloperzy i inwestorzy budowlani realizujący duże inwestycje przez tryb ZPI; osoby chcące uzyskać warunki zabudowy — od 2027 r. wyłącznie właściciele nieruchomości lub osoby z prawem do dysponowania gruntem; spekulanci gruntowi (tracą możliwość składania wniosków o WZ bez prawa do działki); pracownicy urzędów gminnych obsługujących wnioski planistyczne; sądy administracyjne rozpatrujące skargi na ZPI; inwestor/sponsor odbudowy Pałacu Saskiego
Praktyczny wpływ
Gminy, które nie zdążyły uchwalić planu ogólnego do końca czerwca, dostają 2 miesiące oddechu — do 31 sierpnia 2026 r. — co może zadecydować o tym, czy wyrobią się w terminie i zachowają dofinansowanie z KPO. Ustawa umarza także toczące się postępowania karne (kary pieniężne) wobec urzędów gminnych za opóźnienia w wydawaniu decyzji WZ po wejściu w życie reformy — urzędnicy nie poniosą konsekwencji za zamieszanie okresu przejściowego. Nowy tryb ZPI staje się bardziej atrakcyjny dla deweloperów: przewidywalne terminy w radzie gminy (2 miesiące) i w sądzie (2 miesiące) oznaczają, że cały proces sądowy dla ZPI może zamknąć się w ok. roku — dotychczas postępowania sądowe trwały latami.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych
