głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 8 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2287 i 2480)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił obszerną reformę Ordynacji podatkowej i 18 powiązanych ustaw — za głosowała cała koalicja rządząca (243 głosy), PiS i Konfederacja wstrzymały się (194 głosy), nikt nie był przeciw. Ustawa wchodzi w życie głównie 1 października 2026 r.
W skrócie
To jedno z największych od lat porządkowania polskiego prawa podatkowego. Najważniejsze: firmy i doradcy nie będą już musieli raportować skarbówce krajowych schematów optymalizacji podatkowej — obowiązek zostaje tylko dla struktur transgranicznych (czyli działających w kilku krajach). Likwidowany jest też kontrowersyjny przepis, który pozwalał fiskusowi de facto „zamrozić" bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych na czas nieokreślony przez samo wszczęcie postępowania karnoskarbowego — teraz będą jasne limity czasowe.
Co się zmienia
- 1Likwidacja raportowania krajowych schematów podatkowych (MDR) — obowiązek zostaje wyłącznie dla schematów transgranicznych (art. 1 pkt 23, art. 86a § 1 OP — zawęża zakres MDR do schematów działających w co najmniej dwóch krajach, zgodnie z unijną dyrektywą DAC6; koniec z polskim 'gold-platowaniem' dyrektywy, tj. rozszerzaniem jej wymogów ponad unijne minimum)
- 2Uchylenie przepisu zawieszającego przedawnienie podatkowe przy wszczęciu postępowania karnoskarbowego (art. 1 pkt 13 lit. a, art. 70 § 6 pkt 1 OP — likwidacja mechanizmu, który w praktyce pozwalał organom podatkowym blokować bieg 5-letniego terminu przedawnienia na czas nieokreślony przez samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego; przepis przejściowy art. 23 projektu zachowuje stare zasady dla zobowiązań sprzed wejścia ustawy)
- 3Nowe, ograniczone w czasie zawieszenie przedawnienia: max 5 lat przy wpisie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, max 2 lata przy postępowaniu w sprawie unikania opodatkowania GAAR (art. 70 § 6 pkt 7 i 8 OP — jasne limity zamiast dotychczasowego braku górnej granicy)
- 4Likwidacja 'nieprzedawniania się' zobowiązań zabezpieczonych hipoteką przymusową (art. 70 § 8 OP — uchylenie przepisu, który powodował że dług podatkowy zabezpieczony hipoteką na nieruchomości podatnika mógł nigdy nie ulec przedawnieniu; zastąpione max 5-letnim zawieszeniem)
- 5Adwokaci, radcowie prawni i doradcy podatkowi zwolnieni z obowiązku raportowania MDR — zamiast tego mają 7 dni na poinformowanie klienta, że sam musi zaraportować schemat do Szefa KAS (art. 86b § 4–4a OP — realizacja wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE C-694/20 i C-623/22 dotyczących tajemnicy zawodowej prawników)
- 6Likwidacja instytucji 'wspomagającego' w MDR — jego obowiązki przejmuje rozszerzona definicja 'promotora' (art. 1 pkt 26, art. 86d OP — uproszczenie systemu: zamiast dwóch kategorii podmiotów jest jedna; promotor składa MDR-1 w 30 dniach)
- 7Możliwość umorzenia podatku PRZED terminem płatności — nie tylko po (art. 1 pkt 8, art. 67a § 1 pkt 3 OP — rozszerzenie możliwości ulg dla podatnika w trudnej sytuacji finansowej; dotyczy m.in. podatków samorządowych, PIT, VAT, akcyzy)
- 8Korekta deklaracji przy nadpłacie powyżej 10 000 zł wymaga uzasadnienia — bez niego urząd wstrzymuje zwrot (art. 1 pkt 21–22, art. 81 § 2a–2b OP)
- 9Podniesienie limitu korekty deklaracji przez urząd skarbowy 'z urzędu' z 5000 zł do 10 000 zł — przy błędach do tej kwoty KAS może poprawić deklarację bez postępowania (art. 1 pkt 58, art. 274 OP)
- 10Podniesienie limitu podatku który może zapłacić osoba trzecia (np. znajomy) w imieniu podatnika z 1000 zł do 5000 zł (art. 1 pkt 11, art. 62b § 1 pkt 3 OP)
- 11Zdalne przesłuchania stron i świadków w postępowaniu podatkowym przez internet lub telefon (art. 1 pkt 54, art. 199b OP)
- 12Rozdzielenie biegu przedawnienia karnego od podatkowego w sprawach karnoskarbowych — karalność przestępstwa skarbowego nie wygasa automatycznie z chwilą przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 8 pkt 5, art. 44 § 2 KKS — uchylenie; zarazem nowy art. 15 § 1a KKS nakłada obowiązek zapłaty równowartości uszczuplonej należności nawet po jej przedawnieniu)
- 13Zwrot opłaty skarbowej bez decyzji w 2 miesiące — przy opóźnieniu naliczane są odsetki (art. 14, ustawa o opłacie skarbowej, art. 9 ust. 2a–2c)
- 14Senat dodał dwie poprawki przejściowe: do spraw o sprostowanie interpretacji/opinii/decyzji oraz do odwołań i zażaleń wszczętych przed wejściem ustawy — stosuje się stare przepisy (druk 2587, art. 27a i 27b; komisja sejmowa rekomendowała przyjęcie obu, druk 2605)
Kogo dotyczy
Promotorzy schematów podatkowych — ok. 82 000 podmiotów: banki (574), domy maklerskie, firmy doradcze, biura rachunkowe, które raportowały schematy krajowe i nie będą już musiały tego robić. Adwokaci (ok. 22 258), radcowie prawni (ok. 43 252) i doradcy podatkowi (ok. 8983) — dostają pełne zwolnienie z raportowania MDR. Podatnicy z długami podatkowymi zabezpieczonymi hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym — zyskują pewność że dług kiedyś się przedawni (max 5 lat zawieszenia). Podatnicy objęci postępowaniami karnoskarbowymi — skarbówka nie może już „zamrozić" ich biegu przedawnienia podatkowego przez samo wszczęcie postępowania karnego. Przedsiębiorcy w trudnej sytuacji finansowej — mogą wnioskować o umorzenie podatku zanim minie termin płatności. Podatnicy korygujący deklaracje z nadpłatą powyżej 10 000 zł — muszą pisemnie uzasadnić korektę. Organy KAS i samorządowe organy podatkowe (2479 gmin) — zmiany proceduralne w wydawaniu decyzji.
Praktyczny wpływ
Koniec z „nieskończonym" przedawnieniem: podatnik, którego dług podatkowy był zabezpieczony hipoteką na mieszkaniu lub zastawie na samochodzie firmowym, miał dotychczas dług, który teoretycznie nigdy się nie przedawniał. Po nowej ustawie — maksymalnie 5 dodatkowych lat. Firmy korzystające z legalnych krajowych optymalizacji podatkowych nie będą już musiały ujawniać ich szczegółów skarbówce w formularzu MDR — redukuje to biurokrację i ryzyko, że opis legalnej struktury zostanie użyty przeciwko podatnikowi w postępowaniu. Podmioty prowadzące sprawy podatkowe nie muszą już fizycznie stawiać się na przesłuchania — mogą uczestniczyć zdalnie.
Kontrowersje
Uchylany art. 70 § 6 pkt 1 OP był od lat przedmiotem ostrej krytyki środowisk podatniczych i prawniczych jako narzędzie obchodzenia zasady przedawnienia — organy podatkowe mogły w praktyce zamrozić bieg 5-letniego terminu przez samo wszczęcie postępowania karnoskarbowego, często bez realnej perspektywy skazania. Analogiczne przepisy w innych krajach UE były krytykowane przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Polska przez lata raportowała schematy krajowe szerszej kategorii niż wymagała unijna dyrektywa DAC6, co biznes i prawnicy nazywali „gold-platowaniem" — dodatkowym obciążeniem ponad unijne minimum; usunięcie krajowego MDR kończy ten spór.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych