poprawka 2
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2449, 2561 i 2561-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę nr 2 do ustawy o prawach uczniowskich (250 za, 173 przeciw), która dostosowuje nowe przepisy do specyfiki szkół niepublicznych i prowadzonych przez prywatne podmioty — zapewniając uczniom tych szkół równoważne mechanizmy ochrony, odpowiednie do ich struktury organizacyjnej.
Analiza
15 lipca 2026, 06:44
W skrócie
Oryginalna ustawa (druk 2449) to duża reforma praw uczniów: wprowadza ustawowy katalog 17 praw i 4 wolności uczniowskich, system czterostopniowych rzeczników praw uczniowskich oraz procedury dyscyplinarne z gwarancjami procesowymi (domniemanie niewinności, prawo do obrony). Poprawka nr 2 rozwiązuje problem szkół, które nie są prowadzone przez gminy lub powiaty — w takich szkołach prywatnych i prowadzonych przez stowarzyszenia czy fundacje uczniowie mają prawo wybierać do organów szkolnych według statutu danej szkoły, a nie według standardowych reguł ustawowych. Podobnie odwołania od kar dyscyplinarnych rozpatruje w takich szkołach organ wskazany w statucie, zamiast rady szkoły.
Co się zmienia
- 1Prawo ucznia do udziału w wyborach do rady szkoły (art. 42a ust. 1 pkt 16 Prawa oświatowego — katalog praw uczniowskich) zostaje rozróżnione: w szkołach samorządowych obowiązują standardowe reguły z art. 81 ust. 6 (który określa skład parytarny i tryb wyborów do rady szkoły), a w szkołach prowadzonych przez prywatne podmioty lub osoby fizyczne — zasady wynikające z ich własnego statutu.
- 2Dodano nowy art. 42c ust. 17a (przepisy dyscyplinarne) — w szkołach niesamorządowych i niepublicznych odwołania od kar dyscyplinarnych lżejszego stopnia (upomnienie pisemne, nagana, nagana z ostrzeżeniem) rozpatruje organ wskazany w statucie szkoły, a nie rada szkoły jak w szkołach samorządowych (art. 42c ust. 15 — prawo odwołania się ucznia od kary w ciągu 7 dni).
- 3Samorząd uczniowski (art. 85 ust. 5 pkt 1 — kompetencje samorządu uczniowskiego) zyskuje prawo kierowania wniosków i opinii bezpośrednio do szkolnego, gminnego, powiatowego, wojewódzkiego i Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich — zamiast wyłącznie do rady szkoły, rady pedagogicznej i dyrektora.
- 4Art. 87 Prawa oświatowego (jednolite stosowanie przepisów do szkół niepublicznych) rozszerzono o odesłania do art. 80–83 i art. 86 (organizacje w szkołach), co oznacza, że szkoły niesamorządowe i niepubliczne muszą stosować kompletne przepisy o radach szkół i organizacjach uczniowskich — a nie tylko wybrane artykuły jak dotychczas.
- 5Skreślono pkt 10 z pierwotnego projektu (dotyczył art. 87 Prawa oświatowego) — stał się zbędny wobec nowego, szerszego brzmienia art. 87 wprowadzonego tą samą poprawką.
Kogo dotyczy
Uczniowie szkół niepublicznych (prywatnych, prowadzonych przez fundacje, stowarzyszenia, osoby fizyczne) oraz szkół publicznych prowadzonych przez podmioty inne niż gminy i powiaty — uzyskują dostosowane przepisy gwarantujące im mechanizmy ochrony praw i odwoławcze; samorządy uczniowskie we wszystkich szkołach — zyskują formalny kanał składania wniosków bezpośrednio do rzeczników praw uczniowskich na każdym szczeblu.
Praktyczny wpływ
Uczniowie szkół prywatnych i prowadzonych przez fundacje czy stowarzyszenia nie będą pozbawieni drogi odwoławczej od kar dyscyplinarnych tylko dlatego, że ich szkoła nie ma ustawowej rady szkoły — statut musi wskazać organ zastępczy. Samorząd uczniowski będzie mógł formalnie wnioskować do rzeczników praw uczniowskich (nie tylko do dyrektora), co realnie wzmacnia jego rolę jako kanału zgłaszania problemów uczniów z pominięciem dyrekcji.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
