poprawki nr 3 oraz 9-10
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2449, 2561 i 2561-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął łącznie poprawki nr 3, 9 i 10 do ustawy o prawach uczniowskich (252 za, 174 przeciw). Kluczowa zmiana to skrócenie czasu przechowywania informacji o lżejszych karach szkolnych z 3 lat do 1 roku, plus rozszerzenie obowiązku wydawania formalnych decyzji administracyjnych przy wydaleniu ucznia na szkoły niepubliczne.
Analiza
15 lipca 2026, 06:45
W skrócie
Cała ustawa (druk 2449) to wielka reforma praw uczniów — po raz pierwszy wpisuje 17 praw uczniowskich bezpośrednio do ustawy i tworzy sieć rzeczników praw uczniowskich od szkolnego po krajowego. Trzy głosowane razem poprawki dotyczą szczegółów procedury karania uczniów: najważniejsza (nr 3) skraca z 3 lat do 1 roku czas, przez który szkoła przechowuje adnotację o karze (upomnienie, nagana) w dokumentacji ucznia. Poprawki 9 i 10 doprecyzowują, że wydalenie ucznia ze szkoły musi mieć formę formalnej decyzji administracyjnej — co od teraz dotyczy też szkół niepublicznych (prywatnych, fundacyjnych, stowarzyszeniowych).
Co się zmienia
- 1Czas przechowywania informacji o lżejszych karach (upomnienie pisemne, nagana, nagana z ostrzeżeniem) skrócono z 3 lat do 1 roku od daty uprawomocnienia rozstrzygnięcia, najpóźniej z dniem ukończenia szkoły — art. 42c ust. 22 w brzmieniu poprawki nr 3 z druku 2561-A (pierwotny projekt przewidywał 3 lata; poprawka KO skróciła ten czas do roku, po którym szkoła musi trwale usunąć lub zanonimizować dane osobowe związane z karą).
- 2Dla lżejszych kar (upomnienie, nagana) zmieniono terminologię z 'decyzja' na 'rozstrzygnięcie' — art. 42c ust. 13, 15–18 poprawka nr 3 z druku 2561-A (zmiana prawnie istotna: 'decyzja administracyjna' to formalne pismo z Kodeksu postępowania administracyjnego z konkretnymi wymogami formalnymi; 'rozstrzygnięcie' to szerszy termin, odciążający szkoły od biurokratycznych rygorów przy karach lżejszych, przy zachowaniu decyzji administracyjnej dla skreślenia z listy uczniów i przeniesienia do innej szkoły).
- 3Dodano zasadę, że wykonaniu podlegają wyłącznie rozstrzygnięcia ostateczne (takie, od których minął termin odwołania lub odwołanie zostało rozpatrzone) — art. 42c ust. 18 w brzmieniu poprawki nr 3 z druku 2561-A (gwarancja procesowa: szkoła nie może egzekwować kary, dopóki uczeń ma otwartą drogę odwołania w ciągu 7 dni).
- 4W przepisie o świadczeniach socjalnych (stypendia, zasiłki szkolne) doprecyzowano, że uczeń traci do nich prawo wyłącznie gdy skreślenie z listy uczniów nastąpiło 'w drodze decyzji' — art. 172 ust. 2 pkt 5 Prawa oświatowego, poprawka nr 9 z druku 2561-A (uczeń nie traci pomocy materialnej dopóki skreślenie nie zostało sformalizowane jako wydana decyzja administracyjna).
- 5Obowiązek wydania formalnej decyzji administracyjnej przy skreślaniu ucznia z listy (art. 68 ust. 2–3a Prawa oświatowego — przepis regulujący tryb wydawania decyzji przez dyrektora) rozszerzono na szkoły i placówki niepubliczne — nowy art. 172b Prawa oświatowego, poprawka nr 10 z druku 2561-A (dotychczas ten rygor formalny obowiązywał tylko szkoły publiczne; teraz prywatne szkoły i placówki też muszą wydawać formalne, zaskarżalne decyzje przy wydalaniu uczniów).
Kogo dotyczy
Uczniowie szkół podstawowych (klas IV–VIII), ponadpodstawowych i artystycznych ukarani lżejszymi karami (upomnienie, nagana) — im dane o karze znikną z dokumentacji po 1 roku, a nie po 3 latach; uczniowie szkół niepublicznych (prywatnych, prowadzonych przez fundacje i stowarzyszenia) — którzy zyskują takie samo prawo do formalnej decyzji przy wydaleniu jak uczniowie szkół publicznych; dyrektorzy szkół niepublicznych (nowe obowiązki formalne przy skreślaniu uczniów).
Praktyczny wpływ
Uczeń ukarany naganą nie będzie już nosił tej adnotacji w dokumentacji szkolnej przez 3 lata — wystarczy rok. To ważne przy rekrutacji do szkół wyższego stopnia lub innych placówek, które mogą przeglądać dokumentację. Uczniowie szkół prywatnych zyskują prawo do zaskarżenia decyzji o wydaleniu do kuratorium lub sądu administracyjnego — dotychczas decyzja dyrektora prywatnej szkoły o wydaleniu nie miała formy zaskarżalnej decyzji administracyjnej.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
