poprawki nr 4 i 15
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2449, 2561 i 2561-A)
Wyniki głosowania
29 maja 2026prawa uczniów
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw
Sejm przyjął poprawki nr 4 i 15 (234 głosy za, 190 przeciw), które precyzują zasady składania skarg do rzeczników praw uczniowskich na wszystkich czterech szczeblach — kto, do kogo, kiedy i co się dzieje przy konflikcie interesów.
W skrócie
Cała ustawa (druk 2449) to wielka reforma praw uczniów — po raz pierwszy wpisuje 17 praw uczniowskich do ustawy i tworzy cztery szczeble rzeczników praw uczniowskich: szkolny, gminny/powiatowy, wojewódzki i krajowy przy MEN. Głosowane razem poprawki nr 4 i 15 ustalają precyzyjne reguły: kto rozpatruje jaką skargę, kiedy wolno pominąć niższy szczebel i co się dzieje gdy rzecznik szkolny ma konflikt interesów (np. skarga dotyczy jego kolegi z pracy). Poprawka nr 15 to wyłącznie korekta odsyłaczy w przepisach przejściowych, wynikająca z numeracji zmienionej przez poprawkę nr 4 — obie musiały być głosowane łącznie.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/170/0/17
- 153/0/0/3
- 28/0/0/4
- 20/0/0/1
- 0/12/0/4
- 14/0/0/1
- 11/0/0/4
- ?Posłowie Niezrzeszeni4/2/0/1
- 0/3/0/1
- 4/0/0/0
- 0/3/0/0
Analiza
15 lipca 2026, 06:47
Co się zmienia
- 1Krajowy Rzecznik Praw Uczniowskich rozpatruje skargi w dwóch ścieżkach: w interesie publicznym — gdy sprawa dotyczy szkół z WIĘCEJ niż jednego województwa; w interesie indywidualnym — wyłącznie gdy złożenie skargi do niższych szczebli jest niemożliwe lub niecelowe albo gdy niższe szczeble uznały się za niewłaściwe (art. 42d ust. 3 pkt 5 w brzmieniu poprawki nr 4 z druku 2561-A — zmienia dotychczasowe ogólne odesłanie do 'skarg indywidualnych' na precyzyjne, subsidiarne kryterium dostępu do najwyższego szczebla).
- 2Wojewódzki Rzecznik rozpatruje skargi dotyczące szkół z jednego województwa; indywidualne — tylko gdy niższe szczeble (gminny/powiatowy lub szkolny) odmówiły lub ich nie ma; nowy art. 42l ust. 4 umożliwia pominięcie rzecznika wojewódzkiego i skierowanie skargi bezpośrednio do Krajowego Rzecznika, jeśli wnioskodawca poda we wniosku uzasadnione powody (art. 42l ust. 3 pkt 6 i nowy ust. 4 w brzmieniu poprawki nr 4 z druku 2561-A).
- 3Gminny i powiatowy rzecznik rozpatruje skargi dotyczące szkół na terenie swojej gminy lub powiatu — indywidualne wyłącznie gdy szkolny rzecznik odmówił lub sprawa została mu przekazana zgodnie z właściwością (art. 42o ust. 8 i 9 pkt 6 w brzmieniu poprawki nr 4 — uszczelnia hierarchię tak, by szkoła była pierwszym punktem kontaktu).
- 4Szkolny rzecznik rozpatruje skargi dotyczące jego szkoły — w przypadku konfliktu interesów (np. skarga dotyczy jego zachowania lub osoby bliskiej) musi przekazać sprawę gminnemurzeźbnikowi lub, gdy takiego nie ma, wojewódzkiemu; wcześniej takiego mechanizmu w projekcie nie było (nowy art. 42r ust. 4 dodany poprawką nr 4 z druku 2561-A — odesłanie do art. 24 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli standardowych przepisów o wyłączeniu pracownika z powodu stronniczości).
- 5Skreślono art. 42f ust. 5 (poprawka nr 4, lit. b) — przepis ten regulował pewien aspekt procedury skargowej na szczeblu krajowym, który przestał być potrzebny po precyzyjnym przepisaniu zasad właściwości; treść materialna przeszła do nowego, ustrukturyzowanego katalogu kompetencji.
- 6Poprawka nr 15 aktualizuje odesłania w art. 11 ust. 3 (przepisy przejściowe — czyli reguły mówiące, od kiedy które przepisy wchodzą w życie): zamiast uchylonego art. 42f ust. 5 pojawia się nowy art. 42l ust. 4; do odesłań dodano nowe ustępy art. 42p i art. 42r ust. 4, które poprawka nr 4 właśnie dodała (art. 11 ust. 3 w brzmieniu poprawki nr 15 z druku 2561-A — czysto techniczne, bez skutku materialnego).
Kogo dotyczy
Uczniowie i rodzice składający skargi do rzeczników praw uczniowskich — reguły określają, do kogo trafić z problemem i kiedy można pominąć niższy szczebel. Szkolni rzecznicy praw uczniowskich (opiekunowie samorządu uczniowskiego), którzy będą musieli stosować procedurę wyłączenia przy konflikcie interesów. Gminna, powiatowa i wojewódzka sieć rzeczników — ich właściwość zostaje ściśle terytorialnie zakreślona. Krajowy Rzecznik Praw Uczniowskich przy MEN — jego kompetencja indywidualna staje się subsidiarna, tj. uzupełniająca, a nie pierwszoinstancyjna.
Praktyczny wpływ
W praktyce uczeń lub rodzic szukający pomocy będzie kierowany ściśle od dołu: najpierw szkolny rzecznik, potem gminny/powiatowy (jeśli istnieje), potem wojewódzki, a Krajowy tylko w sprawach ogólnopolskich lub gdy droga niżej była zamknięta. To ogranicza ryzyko zalewu skarg na najwyższy szczebel z pominięciem szkoły — ale też oznacza, że nie można od razu sięgać po "najsilniejszy" organ. Nowa reguła konfliktu interesów daje realną gwarancję, że jeśli szkolny rzecznik sam jest stroną lub jest za blisko z osobą, której dotyczy sprawa, uczeń automatycznie trafi do wyższego, niezależnego organu.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych