poprawki nr 12-14
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2449, 2561 i 2561-A)
Wyniki głosowania
29 maja 2026prawa uczniów
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw
Sejm przyjął łącznie poprawki nr 12, 13 i 14 (247 za, 173 przeciw), które przesuwają obowiązek powołania szkolnego rzecznika praw uczniowskich z 1 września 2026 r. na 1 września 2028 r., wprowadzając jednocześnie dobrowolny okres przejściowy w latach 2026–2028.
W skrócie
Cała ustawa (druk 2449) to wielka reforma praw uczniów — po raz pierwszy w historii wpisuje 17 praw uczniowskich bezpośrednio do ustawy i tworzy sieć rzeczników praw uczniowskich od szkolnego po krajowego przy MEN. Głosowane razem poprawki nr 12, 13 i 14 dotyczą wyłącznie najniższego szczebla tej sieci — szkolnego rzecznika praw uczniowskich. Oryginalny projekt zakładał, że każda szkoła musi mieć szkolnego rzecznika już od 1 września 2026 r.; po tych poprawkach obowiązek wchodzi dopiero 1 września 2028 r., a w latach 2026–2028 szkoła może — ale nie musi — rzecznika powołać, jeśli jej statut (wewnętrzny regulamin szkoły) tak stanowi.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/169/0/18
- 153/0/0/3
- 28/0/0/4
- 17/2/0/2
- 10/0/2/4
- 14/0/0/1
- 11/0/0/4
- ?Posłowie Niezrzeszeni5/1/0/1
- 2/1/0/1
- 4/0/0/0
- 3/0/0/0
Analiza
15 lipca 2026, 06:57
Co się zmienia
- 1Nowe brzmienie art. 10 przepisów przejściowych (reguły mówiące, od kiedy dany przepis wchodzi w życie): obowiązkowe utworzenie stanowiska szkolnego rzecznika praw uczniowskich przesunięte z 1 września 2026 r. na 1 września 2028 r.; z tą datą opiekun samorządu uczniowskiego wybrany przez uczniów staje się szkolnym rzecznikiem z mocy prawa (bez dodatkowego głosowania); w szkołach bez samorządu uczniowskiego lub tam, gdzie opiekunem jest dyrektor lub nauczyciel na stanowisku kierowniczym, wybory szkolnego rzecznika muszą odbyć się do 31 października 2028 r. — poprawka nr 12 z druku 2561-A.
- 2Nowy art. 10a (przepis przejściowy) — od 1 września 2026 r. do 31 sierpnia 2028 r. szkoła MOŻE (nie musi) powołać szkolnego rzecznika praw uczniowskich, jeśli statut szkoły to przewiduje; jeśli zdecyduje się na wcześniejsze powołanie, stosuje się pełen zestaw docelowych przepisów o szkolnym rzeczniku (art. 42q–42s Prawa oświatowego — przepisy o kompetencjach, wyborze i wyłączeniu rzecznika); funkcję pełni wtedy opiekun samorządu uczniowskiego albo wybrany nauczyciel — poprawka nr 13 z druku 2561-A.
- 3Nowy art. 10b (przepis przejściowy) — szkoły, które przed 1 września 2026 r. nie wybrały opiekuna samorządu uczniowskiego (warunek wstępny powołania rzecznika), muszą go wybrać do 31 października 2026 r. według nowych zasad z art. 85 ust. 2a–3 Prawa oświatowego (wybory tajne, bezwzględna większość głosów, za zgodą kandydata); jeżeli opiekun był już wybrany przed tą datą, z dniem 1 września 2026 r. staje się opiekunem według nowych reguł z mocy prawa — poprawka nr 13 z druku 2561-A.
- 4Zmienione brzmienie art. 11 ust. 1 (przepisy o wejściu w życie poszczególnych kompetencji rzecznika): przepisy dotyczące przyjmowania przez szkolnego rzecznika indywidualnych skarg uczniów i rodziców stosuje się od 1 września 2028 r. (obowiązkowo) — lub od 1 września 2026 r., jeśli szkoła dobrowolnie powołała rzecznika wcześniej na podstawie nowego art. 10a; bez tej korekty przepisy kompetencyjne wchodziłyby w życie niezależnie od tego, czy rzecznik w danej szkole w ogóle istnieje — poprawka nr 14 z druku 2561-A.
Kogo dotyczy
Uczniowie i rodzice w ok. 4,9 mln uczniów objętych ustawą — ci, którzy liczyli na szkolnego rzecznika od września 2026 r., na obowiązkowy dostęp do tej instytucji poczekają o 2 lata dłużej niż zakładał pierwotny projekt (choć szkoła może go powołać wcześniej dobrowolnie). Nauczyciele pełniący funkcję opiekunów samorządów uczniowskich — automatyczne przekształcenie ich roli w szkolnego rzecznika nastąpi dopiero 1 września 2028 r. Dyrektorzy szkół — zyskują 2 dodatkowe lata na dostosowanie statutów do wymogów tej instytucji.
Praktyczny wpływ
Efektem poprawek jest dwuletni okres przejściowy o charakterze dobrowolnym: szkoły gotowe do wprowadzenia innowacji mogą powołać szkolnego rzecznika już od września 2026 r. — i od razu uruchamiają pełen czterostopniowy system skargowy łącznie z tym szczeblem. Szkoły nieprzygotowane lub niechętne nie ponoszą żadnych konsekwencji aż do 2028 r. W praktyce oznacza to, że w roku szkolnym 2026/2027 dostęp do szkolnego rzecznika będzie nierówny — jedni uczniowie będą go mieć, inni nie.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych