poprawki nr 4-5, 7, 11, 14, 36 i 38
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druki nr 2110, 2593 i 2593-A)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił stosunkiem głosów 419 do 8 pakiet poprawek nr 4-5, 7, 11, 14, 36 i 38 zgłoszonych przez klub Razem, które — zachowując rządową nazwę „umowa o wspólnym pożyciu" — przenosiły całą rejestrację z kancelarii notarialnej do urzędu stanu cywilnego i dodawały partnerom prawo do zmiany nazwiska.
Analiza
15 lipca 2026, 07:10
W skrócie
Ustawa o związkach partnerskich (rząd nazywa je „umową o wspólnym pożyciu") wciąż czeka na uchwalenie — ma dać dwóm dorosłym osobom, niezależnie od płci, prawa zbliżone do małżeńskich: dostęp do dokumentacji medycznej partnera w szpitalu, rentę rodzinną, wspólne rozliczenie PIT. W tym głosowaniu Sejm rozpatrywał „fallbackowy" pakiet Razem: po tym jak wcześniej tego samego dnia przepadły poprawki całkowicie zmieniające nazwę i charakter instytucji, klub głosował za węższym zestawem — samym przeniesieniem rejestracji od notariusza do USC i dodaniem prawa do nazwiska. Te poprawki też przepadły miażdżąco: 419 głosów przeciw, tylko 8 za (głównie klub Razem).
Co nie weszło w życie
- 1Poprawki 4 i 5 (nowe brzmienie art. 2 i art. 3 druku 2593-A): przeniesienie całej procedury rejestracji z kancelarii notarialnej do urzędu stanu cywilnego — zapewnienie o braku przeszkód i oświadczenie o zawarciu umowy składano by przed kierownikiem USC, nie u notariusza; USC sporządzałby protokół jako część ogólną umowy, a akt notarialny pozostałby tylko dla fakultatywnej części szczegółowej (majątkowej)
- 2Poprawka 7 (nowe art. 3a–3c w druku 2593-A): prawo do zmiany nazwiska przy rejestracji — analogicznie jak przy zawarciu małżeństwa; partnerzy mogliby przyjąć wspólne nazwisko lub połączyć je (maksymalnie dwuczłonowe); po ustaniu umowy — 12 miesięcy na powrót do poprzedniego nazwiska, możliwy elektronicznie przez ePUAP
- 3Poprawka 11 (nowe brzmienie art. 6 druku 2593-A): odmowy przyjęcia oświadczeń dokonywałby kierownik USC (zamiast notariusza), z przysługującym parom prawem odwołania do sądu w celu rozstrzygnięcia, czy wskazana przez urzędnika przeszkoda rzeczywiście uniemożliwia zawarcie umowy
- 4Poprawka 14 (zmiany w art. 8 druku 2593-A): pakiet kilku zmian jednocześnie — zastąpienie 'notariusza' przez 'kierownika USC' we wzorze protokołu i kompetencjach rozporządzeniowych (minister informatyzacji zamiast sprawiedliwości); dodanie ust. 3a stanowiącego, że brak dołączonego testamentu nie wyklucza dziedziczenia ustawowego partnera na podstawie Kodeksu cywilnego (istotne rozszerzenie praw spadkowych ponad rządowy projekt); usunięcie ust. 5 ograniczającego zachowek przy testamentach dołączonych do umowy
- 5Poprawka 36 (zmiany w art. 31 druku 2593-A): zastąpienie 'przed notariuszem' przez 'przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego' we wszystkich przepisach o rozwiązaniu umowy; dodanie ust. 7 stanowiącego, że ewentualne unieważnienie rozwiązania umowy przez sąd nie wpływa na nazwiska noszone przez strony w chwili wyrokowania
- 6Poprawka 38 (zmiany w art. 32 druku 2593-A): korekta techniczna błędnego odesłania do przepisu (art. 48a ust. 2 pkt 6 → art. 49a ust. 1 pkt 6) oraz uściślenie listy dokumentów potwierdzających ustanie statusu — dodanie odpisu jednostronnego oświadczenia o rozwiązaniu umowy obok wypisu aktu notarialnego
Kogo dotyczy
Pary zamierzające zawrzeć umowę o wspólnym pożyciu — przeniesienie do USC oznaczałoby brak kosztów notarialnych i większą dostępność (USC działa w każdej gminie); notariusze — traciliby wyłączność na rejestrację związku; kierownicy USC — przejmowaliby nowe, rozszerzone zadania; spadkobiercy stron umowy — poprawka 14 usuwała ograniczenie zachowku i wprowadzała zasadę niewyłączania dziedziczenia ustawowego
Praktyczny wpływ
Rejestracja w USC jest tańsza i bardziej dostępna niż wizyta u notariusza — istotna różnica dla par z mniejszych miejscowości lub o niższych dochodach. Prawo do zmiany nazwiska (poprawka 7) nadałoby instytucji większą widoczność społeczną i symboliczną wagę, zbliżając ją do małżeństwa. Najdalej idąca zmiana kryła się w poprawce 14: zasada, że brak testamentu nie wyklucza dziedziczenia ustawowego, oznaczałaby, że partner mógłby dziedziczyć po partnerze bez konieczności sporządzania testamentu — fundamentalna zmiana względem rządowego projektu, który dziedziczenie uzależnia wyłącznie od woli testamentowej.
Powiązane głosowania
10 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
