wniosek mniejszości 1
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druki nr 2110, 2593 i 2593-A)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił przytłaczającą większością (395 głosów przeciw, zaledwie 23 za) wniosek mniejszości posła Wawra, który chciał ograniczyć prawo zawarcia umowy o wspólnym pożyciu wyłącznie do par złożonych z mężczyzny i kobiety. Projekt ustawy zachowuje formułę otwartą dla wszystkich dorosłych bez względu na płeć.
Analiza
15 lipca 2026, 07:12
W skrócie
Rząd Tuska proponuje ustawę pozwalającą dwóm dorosłym — niezależnie od płci — zawrzeć u notariusza „umowę o wspólnym pożyciu" i zyskać prawa podobne do małżeńskich: dostęp do dokumentacji medycznej partnera w szpitalu, rentę rodzinną, zasiłek opiekuńczy, wspólne rozliczenie PIT. Wniosek mniejszości 1 (złożony przez posła Wawra w Komisji Nadzwyczajnej) chciał przekreślić otwarty charakter tej ustawy — zmienić art. 3 ust. 1 druku 2593 tak, by umowę mogła podpisać wyłącznie para złożona z mężczyzny i kobiety, co wykluczyłoby pary jednopłciowe. Sejm odrzucił ten wniosek miażdżącą większością 395:23, a projekt idzie dalej bez ograniczenia płciowego.
Co nie weszło w życie
- 1Odrzucona zmiana art. 3 ust. 1 druku 2593 (przepis określający kto może zawrzeć umowę o wspólnym pożyciu) — wniosek chciał zastąpić formułę 'dwie pełnoletnie osoby, bez względu na płeć' zapisem ograniczającym dostęp wyłącznie do pary mężczyzna–kobieta; Sejm odrzucił to 395 głosami, przepis pozostaje w dotychczasowym brzmieniu
- 2Skutek odrzucenia: umowa o wspólnym pożyciu — po ewentualnym uchwaleniu całej ustawy — pozostanie dostępna zarówno dla par jednopłciowych (ok. 162 tys. par wg Europejskiego Sondażu Społecznego 2022), jak i różnopłciowych (ok. 2 207 tys.) bez żadnych ograniczeń płciowych
- 3Rozkład głosów: główne poparcie dla wniosku dała Konfederacja (12 na TAK), która ideologicznie sprzeciwia się objęciu par jednopłciowych jakąkolwiek ochroną prawną; PiS zagłosował NIE (173 głosy) — nie dlatego, że popiera pary jednopłciowe, lecz dlatego, że utrzymuje strategię całkowitej opozycji wobec całej ustawy i odmawia angażowania się w jej poprawianie
Kogo dotyczy
Pary jednopłciowe (ok. 162 tys. par wg ESS 2022) — gdyby wniosek przeszedł, zostałyby całkowicie wyłączone z nowej instytucji i nadal pozbawione jakiejkolwiek prawnej formy uznania związku; pary różnopłciowe w nieformalnych związkach (ok. 2 207 tys.) — ich sytuacja byłaby taka sama niezależnie od wyniku tego głosowania.
Praktyczny wpływ
Odrzucenie wniosku nie zmienia treści projektu — potwierdza jedynie, że jeśli cała ustawa zostanie uchwalona (co jest kolejnym głosowaniem), pary jednopłciowe zyskają po raz pierwszy w Polsce formę prawnego uznania związku: dostęp do dokumentacji medycznej partnera w szpitalu, rentę rodzinną, zasiłek opiekuńczy i możliwość wspólnego rozliczenia PIT. Polska jest jednym z zaledwie pięciu państw UE (obok Bułgarii, Litwy, Słowacji i Rumunii) wciąż bez żadnej formy rejestrowanego związku partnerskiego.
Kontrowersje
Wniosek dotykał najostrzejszej linii sporu konstytucyjnego w tej debacie: art. 18 Konstytucji RP chroni małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. PiS i Konfederacja kwestionują konstytucyjność objęcia ustawą par jednopłciowych, nawet jeśli instytucja ta nie jest małżeństwem. Rząd twierdzi, że umowa o wspólnym pożyciu jest odrębną konstrukcją prawną i art. 18 jej nie dotyczy. Projekt realizuje cztery wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzające, że Polska narusza art. 8 Konwencji (prawo do życia prywatnego i rodzinnego) odmawiając parom nieformalnym — w tym jednopłciowym — jakiejkolwiek ochrony prawnej.
Powiązane głosowania
10 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
