poprawka 12
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druki nr 2110, 2593 i 2593-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął (227 za, 199 przeciw) poprawkę nr 12 Lewicy, która usuwa z ustawy o umowie o wspólnym pożyciu przepis nakazujący notariuszowi obowiązkową odmowę sporządzenia aktu, gdy stwierdzi przeszkodę do zawarcia umowy.
Analiza
15 lipca 2026, 07:20
W skrócie
Ustawa o „umowie o wspólnym pożyciu" (potocznie: związki partnerskie) daje dwóm dorosłym — niezależnie od płci — możliwość zawarcia u notariusza umowy nadającej prawa zbliżone do małżeńskich: dostęp do dokumentacji medycznej partnera w szpitalu, rentę rodzinną, wspólne rozliczenie PIT. Poprawka nr 12 Lewicy usuwa z tekstu ustawy art. 6, który wprost nakazywał notariuszowi odmówić sporządzenia aktu notarialnego, gdy dostrzeże przeszkodę do zawarcia umowy (np. strona jest w małżeństwie albo jest niepełnoletnia). Bez tego przepisu obowiązek notariusza wynika wyłącznie z ogólnych przepisów prawa o notariacie — w ustawie pozostają katalog przeszkód (art. 7) oraz prawo każdego zainteresowanego do złożenia w sądzie powództwa o stwierdzenie nieistnienia umowy zawartej mimo przeszkody (art. 5).
Co się zmienia
- 1Usunięcie art. 6 druku 2593 — przepis ten nakazywał notariuszowi obowiązkową, bezpośrednią odmowę sporządzenia aktu notarialnego w każdym przypadku, gdy stwierdził istnienie jednej z przeszkód wymienionych w art. 7 (np. małoletność strony, brak zdolności do czynności prawnych, pokrewieństwo, pozostawanie w małżeństwie lub innej umowie); po usunięciu art. 6 obowiązek odmowy wynika z ogólnego Prawa o notariacie, nie zaś wprost z tej ustawy — druk 2593-A poz. 12, rekomendacja Komisji Nadzwyczajnej: przyjąć
Kogo dotyczy
Notariusze (ok. 3 200 kancelarii notarialnych) — to oni sporządzają umowy o wspólnym pożyciu i to na nich ciążył usunięty obowiązek odmowy; pary zamierzające zawrzeć umowę — brak wyraźnego przepisu ustawowego o odmowie może utrudnić im kwestionowanie ewentualnej odmowy notariusza lub odwrotnie — zmniejszyć ryzyko arbitralnych odmów wykraczających poza katalog przeszkód z art. 7; sądy okręgowe — do których trafiają powództwa o stwierdzenie nieistnienia umowy zawartej mimo przeszkody (art. 5 druku 2593).
Praktyczny wpływ
Notariusze nadal nie mogą sporządzić aktu, gdy istnieje wyraźna przeszkoda — reguluje to ogólne Prawo o notariacie (ustawa z 1991 r. nakazuje notariuszowi odmówić czynności sprzecznej z prawem). Różnica jest jednak prawnie istotna: bez art. 6 w tej konkretnej ustawie nie ma wyraźnego, szczególnego przepisu zobowiązującego notariusza do aktywnego sprawdzenia i odnotowania przeszkody w ramach tej procedury. W praktyce oznacza to, że ewentualna odmowa notariusza musi być uzasadniana przez pryzmat ogólnego prawa notarialnego, a nie przepisem tej ustawy — co może mieć znaczenie w sporach o zasadność odmowy, w tym przy próbach powołania się na sprzeciw sumienia.
Powiązane głosowania
10 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
