poprawki nr 1-18
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną (druki nr 2411, 2820 i 2820-A)
Wyniki głosowania
31 lipca 2026kontrola operacyjna
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną
Sejm odrzucił pakiet 18 poprawek zgłoszonych przez klub Razem do ustawy o wzmocnieniu nadzoru sądowego nad inwigilacją prowadzoną przez polskie służby. Poprawki upadły zdecydowanie: 239 przeciw, 196 wstrzymujących się, tylko 7 za.
W skrócie
Główna ustawa (druk 2411/2820) wzmacnia sądowy nadzór nad inwigilacją przez służby takie jak Policja, ABW, CBA czy Straż Graniczna — sądy i prokuratorzy mają teraz m.in. prawo wglądu w materiały z podsłuchów i mogą je przerwać. Klub Razem zaproponował 18 dodatkowych poprawek, które poszłyby znacznie dalej: chciał wprowadzić tzw. rzeczników prywatności (niezależnych prawników mianowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich, uczestniczących w posiedzeniach sądowych przy wnioskowaniu o zgodę na inwigilację) oraz obowiązek informowania po fakcie osób, które były inwigilowane. Sejm odrzucił ten pakiet — za głosowały jedynie 4 osoby z Razem i 3 pojedyncze głosy z innych ugrupowań.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/155/0/1
- 0/0/139/8
- RozwojPlusRozwojPlus1/0/36/3
- 0/31/0/1
- 0/21/0/0
- 1/0/13/2
- 0/15/0/0
- 0/14/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/3/3/0
- 0/0/3/1
- 4/0/0/0
- 0/0/2/1
Analiza
31 lipca 2026, 16:15
Co nie weszło w życie
- 1Pakiet 18 poprawek został odrzucony jako całość — dokument 2820-A wprost zaznacza 'Poprawki nr 1–18 należy głosować łącznie' i przy każdej z nich widnieje rekomendacja komisji 'odrzucić'.
- 2Poprawka 1 (druk 2820-A, przed art. 1) — chciała powołać przy Rzeczniku Praw Obywatelskich Zespół Rzeczników Prywatności: adwokatów i radców prawnych z min. 10-letnim stażem i poświadczeniem bezpieczeństwa do dokumentów 'ściśle tajnych', którzy uczestniczyliby w sądowych posiedzeniach o zgodę na inwigilację.
- 3Poprawki 2, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18 (druk 2820-A, zmiany w art. 1–9) — chciały dodać rzecznika prywatności do posiedzeń sądowych we wszystkich 8 służbach: Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, ABW, CBA, SKW, KAS i SOP — tak by każde postanowienie o inwigilacji było weryfikowane nie tylko przez prokuratora i służbę, lecz też przez niezależnego prawnika.
- 4Poprawki 4, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 18 (druk 2820-A) — chciały przyznać rzecznikowi prywatności prawo wniesienia zażalenia (odwołania do sądu) na postanowienia dotyczące kontroli operacyjnej — analogicznie jak prokuratorowi i danej służbie.
- 5Poprawka 5 (druk 2820-A, nowy art. 19 ust. 20a) — najdalej idąca zmiana: obowiązek poinformowania osoby inwigilowanej o fakcie inwigilacji w ciągu 12 miesięcy od zakończenia postępowania lub inwigilacji; prawo zaskarżenia do sądu okręgowego legalności i zasadności inwigilacji w ciągu 30 dni; możliwość zasądzenia odszkodowania od Skarbu Państwa w wysokości 2 000–20 000 zł za niesłuszną inwigilację; wyjątek: brak obowiązku informowania w sprawach terrorystycznych i szpiegowskich (art. 130 k.k.).
Kogo dotyczy
Bezpośrednio: Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) i jego biuro (miałby tworzyć i zarządzać zespołem rzeczników prywatności), adwokaci i radcy prawni z doświadczeniem i poświadczeniem bezpieczeństwa (nowa funkcja publiczna). Pośrednio — i to kluczowe — wszyscy obywatele, którzy byli lub mogliby być objęci kontrolą operacyjną przez Policję, Straż Graniczną, Żandarmerię Wojskową, ABW, CBA, SKW, KAS lub SOP: poprawki dawałyby im prawo do wiedzy o inwigilacji i dochodzenia odszkodowania.
Praktyczny wpływ
Odrzucenie tych poprawek oznacza, że osoba inwigilowana nadal nie dowie się po fakcie, że była podsłuchiwana (o ile nie postawi jej się zarzutów). Nie ma też drogi sądowej do zakwestionowania legalności inwigilacji ani możliwości ubiegania się o odszkodowanie za niesłuszną kontrolę operacyjną. Niezależny prawnik (rzecznik prywatności) nie będzie obecny na posiedzeniu sądu, który decyduje o zgodzie na podsłuch — udział ogranicza się nadal wyłącznie do prokuratora i przedstawiciela służby wnioskującej.
Kontrowersje
Głosowanie ujawnia wyraźny podział w podejściu do praw obywatelskich przy inwigilacji: rządzące partie (KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050, Centrum) głosowały przeciwko rozszerzeniu praw osób inwigilowanych, PiS masowo się wstrzymał (nie popierając, ale i nie odrzucając), a za był jedynie Razem. Instytucja rzecznika prywatności — niezależnego prawnika patrzącego służbom na ręce przy wnioskowaniu o podsłuch — istnieje w wielu państwach demokratycznych i jej brak w Polsce jest krytykowany przez organizacje praw człowieka. Odrzucenie poprawki o notyfikacji (informowaniu o byciu inwigilowanym) jest szczególnie kontrowersyjne w kontekście trwających w Polsce dyskusji o nadużyciach Pegasusa.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych