głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 8 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Norwegii o zakończeniu obowiązywania Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Norwegii w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, podpisanej w Warszawie dnia 5 czerwca 1990 r., zawartego dnia 27 czerwca 2023 r. i 18 lipca 2023 r. (druki nr 294 i 476)
Wyniki głosowania
12 lipca 2024BIT Norwegia
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Norwegii o zakończeniu…
Sejm zgodził się niemal jednogłośnie (431 za, 1 przeciw) na ratyfikację przez Prezydenta porozumienia, które likwiduje obowiązującą od 1990 roku polsko-norweską umowę o ochronie inwestycji — razem z klauzulą chroniącą dawne inwestycje przez kolejne 10 lat.
W skrócie
Polska i Norwegia miały od 1990 roku umowę, która dawała inwestorom z obu krajów specjalne prawo: jeśli twoja firma zainwestowała np. w Polsce i państwo polskie zrobiło ci krzywdę (np. wywłaszczyło bez odszkodowania), mogłeś pozwać Polskę przed międzynarodowy trybunał arbitrażowy — bez potrzeby chodzenia do polskich sądów. Norwegia chciała tę umowę zlikwidować, bo Trybunał Sprawiedliwości UE (wyrok w sprawie Achmea, 2018) orzekł, że takie klauzule są niezgodne z prawem unijnym. Polska zgodziła się rozwiązać umowę "czysto" — bez 10-letniego okresu przejściowego, który normalnie chroniłby stare inwestycje jeszcze dekadę po wygaśnięciu umowy.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 173/1/0/16
- 154/0/0/3
- 30/0/0/2
- 28/0/0/3
- 26/0/0/0
- 17/0/0/1
- Kukiz15Kukiz152/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Umowa polsko-norweska o wzajemnej ochronie inwestycji z 5 czerwca 1990 r. traci moc w całości (pkt 1 Porozumienia z 27 czerwca/18 lipca 2023 r. — formalne rozwiązanie dwustronnego traktatu inwestycyjnego zawartego jeszcze na początku transformacji ustrojowej).
- 2Klauzula 10-letniego przedłużonego obowiązywania (art. 13 ust. 2 oryginalnej Umowy — przepis, który normalnie chroniłby przez dekadę inwestycje dokonane przed wygaśnięciem umowy) również traci moc i nie wywołuje żadnych skutków prawnych po wejściu w życie Porozumienia (pkt 2 Porozumienia).
- 3Żadne nowe postępowania arbitrażowe (czyli pozwy inwestorów przeciwko państwu przed międzynarodowym trybunałem) nie mogą być wszczynane na podstawie starej Umowy — dotyczy to nawet tych postępowań, gdzie trybunał nie został jeszcze formalnie powołany (pkt 3 Porozumienia).
- 4Ustawa ratyfikacyjna wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (art. 2 druku 476 — komisje przyspieszyły wejście w życie względem pierwotnego projektu, który zakładał 14-dniowe vacatio legis, czyli okres oczekiwania przed wejściem w życie).
Kogo dotyczy
Polskie firmy inwestujące w Norwegii — przede wszystkim PGNiG Upstream Norway (należący do grupy ORLEN, wydobywa węglowodory na norweskim szelfie) i Solaris Bus&Coach (sprzedaż autobusów). Norweskie firmy działające w Polsce — 438 zarejestrowanych podmiotów, m.in. Kongsberg Automotive (fabryki części samochodowych), Norgips (płyty gipsowo-kartonowe), Orkla (suplementy diety), Yara (nawozy), Equinor (offshore wiatrowy z Polenergią). Pośrednio — norweski państwowy Pension Fund Global, który inwestuje w polskie akcje, obligacje i nieruchomości o wartości ok. 1,5 mld USD.
Praktyczny wpływ
Inwestorzy z obu krajów tracą możliwość pozwania drugiego państwa przed międzynarodowy trybunał arbitrażowy na podstawie tej umowy — co przed 2018 rokiem było popularną i skuteczną ścieżką dochodzenia roszczeń przez korporacje. Gdyby umowa wygasła w trybie zwykłego wypowiedzenia przez Norwegię (co groziło po 7 września 2024 r.), inwestycje dokonane przed datą wygaśnięcia byłyby nadal chronione przez 10 lat. Dzięki temu porozumieniu ta ochrona "przejściowa" jest całkowicie wyłączona — co z jednej strony zmniejsza ryzyko kosztownych arbitraży dla polskiego budżetu (Polska raz była pozwana i wygrała), z drugiej pozbawia inwestorów dodatkowej siatki bezpieczeństwa.
Głosy posłów
458 głosów indywidualnych