głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 25 Sprawozdanie Komisji w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2023 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 425, 464 i 538)
Wyniki głosowania
26 lipca 2024absolutorium 2023
Sprawozdanie Komisji w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą…
Sejm udzielił Radzie Ministrów (rządowi Morawieckiego) absolutorium za wykonanie budżetu państwa w 2023 roku — czyli formalnie zaakceptował sposób zarządzania pieniędzmi publicznymi — przy jednoczesnym wytknięciu poważnych nieprawidłowości w 43 obszarach budżetu. Za głosowało 422 posłów, przeciw jedynie 17 (głównie Konfederacja).
W skrócie
Absolutorium to coroczna procedura, w której Sejm ocenia, czy rząd dobrze zarządził pieniędzmi podatników w minionym roku i „rozgrzesza" go lub nie. W 2023 r. budżet miał deficyt 85,6 mld zł — prawie siedmiokrotnie wyższy niż rok wcześniej — a dług publiczny liczony metodą unijną zbliżył się do 50% PKB, grożąc uruchomieniem unijnej procedury nadmiernego deficytu. Mimo ostrej krytyki NIK pod adresem poprzedniego rządu PiS, Sejm (w tym sama partia PiS) zagłosował za udzieleniem absolutorium, wymieniając jednak z nazwy 43 instytucje i obszary budżetowe, gdzie wykryto nieprawidłowości.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 178/0/0/12
- 154/0/0/3
- 31/0/0/1
- 30/0/0/2
- 25/0/0/1
- 0/16/0/2
- Kukiz15Kukiz153/1/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Sejm przyjął sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za 2023 r. (pkt I uchwały, druk 538 — formalne zatwierdzenie dokumentu opisującego wszystkie dochody i wydatki państwa w tamtym roku).
- 2Sejm udzielił Radzie Ministrów absolutorium za 2023 r. (pkt II uchwały, druk 538 — absolutorium to formalna 'pieczątka' parlamentu potwierdzająca, że rząd rozliczył się z powierzonych środków publicznych; brak absolutorium byłby politycznym wyrazem nieufności).
- 3Deficyt budżetu państwa wyniósł 85,6 mld zł — prawie 7-krotnie więcej niż w 2022 r. — przy dochodach 574 mld zł i wydatkach 659,6 mld zł (druk 464, pkt 2–4; plan zakładał deficyt 68 mld zł, a ostatecznie wykonano go na poziomie 93,1% limitu).
- 4NIK skrytykowała przenoszenie ogromnych wydatków publicznych poza budżet do funduszy BGK (131,8 mld zł wydatków) i PFR S.A., co omija kontrolę parlamentarną i reguły budżetowe — NIK wnioskuje o zaprzestanie tej praktyki (druk 464, pkt 22–23).
- 5Dług publiczny według definicji unijnej wyniósł 1 691,2 mld zł (49,6% PKB), podczas gdy według definicji krajowej tylko 1 328,1 mld zł — różnica 363,1 mld zł to m.in. ukryte zadłużenie funduszy BGK i PFR; Polska ryzykuje objęciem unijną procedurą nadmiernego deficytu (druk 464, pkt 1).
- 6Sejm zwrócił uwagę na nieprawidłowości w 43 konkretnych obszarach budżetowych, m.in. w częściach dotyczących: Trybunału Konstytucyjnego, KRRiT, IPN, Rzecznika Praw Dziecka, KPRM, Obrony Narodowej, Oświaty, Sprawiedliwości, KRS, polityki rodzinnej (Rodzina) oraz szeregu funduszy i agencji (pkt III uchwały, druk 538).
- 7NIK oceniła negatywnie obniżkę stóp procentowych przez RPP (Radę Polityki Pieniężnej) we wrześniu 2023 r. o 0,75 pp. — największą od 2009 r. — jako opartą na niejasnych przesłankach i niespójną z wcześniejszymi komunikatami banku centralnego (druk 464 — inflacja wynosiła wtedy wciąż 6,2%, przy celu NBP 2,5%).
- 8Nieprawidłowo obliczono limit wydatków wynikający ze stabilizującej reguły wydatkowej (art. 112aa ustawy o finansach publicznych — mechanizm hamujący nadmierne wydatki państwa): doliczono do podstawy dochody z opłaty mocowej, co zawyżyło dopuszczalny limit; reguła po raz trzeci z rzędu nie ograniczyła realnie wzrostu wydatków (druk 464, pkt 27–28).
Kogo dotyczy
Przede wszystkim byli członkowie rządu Morawieckiego (PiS) — absolutorium formalnie zamyka ich polityczne rozliczenie z finansów publicznych za 2023 r. Pośrednio dotyczy wszystkich podatników, bo ocenia zarządzanie setkami miliardów złotych środków publicznych. Konkretnie: kierownictwa 43 instytucji wymienionych w uchwale (m.in. MON, IPN, KRS, Trybunał Konstytucyjny, Rzecznik Praw Dziecka, prokuratury, fundusze celowe) — otrzymały one publiczny sygnał o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Praktyczny wpływ
Udzielenie absolutorium oznacza, że Sejm nie będzie dalej pociągał rządu Morawieckiego do odpowiedzialności politycznej za budżet 2023 r. w tej procedurze. Wymienienie z nazwy 43 instytucji w pkt III uchwały to publiczny rejestr nieprawidłowości — sygnał dla obecnych zarządców tych podmiotów i punkt odniesienia dla przyszłych kontroli NIK. Deficyt sektora finansów publicznych na poziomie 5,1% PKB realnie grozi Polska procedurą nadmiernego deficytu ze strony UE, co może oznaczać obowiązek cięć wydatków lub podwyżek podatków w kolejnych latach.
Kontrowersje
NIK zakwestionowała pełną wiarygodność obrazu finansów państwa — w sprawozdaniu rządu nie wykazano zobowiązań wobec PFR S.A. z tytułu pożyczek w ramach KPO na kwotę 5,2 mld zł. Systemową kontrowersją jest przenoszenie setek miliardów złotych wydatków publicznych do funduszy BGK i PFR poza budżetem — NIK ocenia to jako celowe omijanie konstytucyjnej zasady jedności budżetu i kontroli parlamentarnej. Kontrowersyjna była też obniżka stóp procentowych przez RPP tuż przed wyborami parlamentarnymi w październiku 2023 r. — NIK wprost oceniła ją jako niespójną z deklarowaną polityką antyinflacyjną.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych