głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 42 Sprawozdanie Komisji o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (druki nr 389 i 575)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął uchwałę zmieniającą swój wewnętrzny Regulamin stosunkiem 257 głosów za do 181 przeciwnych — koalicja rządząca (z poparciem Konfederacji) przegłosowała głównie opozycyjne PiS, które było przeciw całości projektu mimo że wcześniej popierało część poprawek.
W skrócie
Regulamin Sejmu to wewnętrzna „instrukcja obsługi" parlamentu — mówi, jak długo trwają etapy prac nad ustawami, kiedy można głosować i kto co musi zrobić. Nowe przepisy wprowadzają po raz pierwszy obowiązkowe 30-dniowe konsultacje społeczne online dla projektów składanych przez posłów (wcześniej taki obowiązek dotyczył głównie rządu), a każda poprawka do ustawy będzie musiała być publicznie uzasadniona. Wcześniej w tym samym posiedzeniu Sejm odrzucił wniosek mniejszości o obowiązkowy 6-miesięczny termin na pierwsze czytanie projektów, a szeroką koalicją (z udziałem PiS) przyjął dwie dodatkowe poprawki — mimo to PiS zagłosował przeciw całości uchwały.
Co się zmienia
- 1Obowiązkowe 30-dniowe konsultacje społeczne online dla projektów poselskich — obywatele i organizacje będą mogli zgłaszać uwagi przez System Informacyjny Sejmu zanim projekt trafi na pierwsze czytanie (nowy art. 34a druku 575 — wchodzi w życie 31 października 2024 r., czyli dotyczy projektów złożonych po tej dacie).
- 2Kancelaria Sejmu musi sporządzić opinię o skutkach regulacji dla każdego projektu poselskiego przed pierwszym czytaniem (art. 34 ust. 9a druku 575 — to ocena: czy projekt jest przemyślany i co tak naprawdę zmieni w prawie i gospodarce; dotyczy projektów złożonych po 30 października 2024 r.).
- 3Uzasadnienie projektów poselskich musi być wypełniane na urzędowym formularzu Prezydium Sejmu, obejmującym skutki prawne, społeczne, gospodarcze i finansowe (art. 34 ust. 3a i ust. 2 pkt 3–4 druku 575 — standaryzacja, żeby posłowie nie pomijali skutków ustawy; dotyczy projektów złożonych po wejściu w życie uchwały).
- 4Pierwsze czytanie (pierwsze omówienie projektu na sali sejmowej) może odbyć się najwcześniej 7. dnia od doręczenia posłom druku projektu (art. 37 ust. 4 druku 575 — posłowie muszą mieć czas na zapoznanie się z projektem przed debatą).
- 5Poprawki składane w komisji i podczas drugiego czytania (kolejnego etapu prac na sali) muszą być pisemnie uzasadnione — wnioskodawca musi wyjaśnić cel i potrzebę zmiany (art. 42 ust. 2a i art. 44 ust. 2 druku 575).
- 6Drugie czytanie może odbyć się najwcześniej 7. dnia od doręczenia posłom sprawozdania komisji (art. 44 ust. 3 druku 575 — kolejny bufor czasowy, by posłowie zdążyli przeczytać sprawozdanie).
- 7Tryb przyspieszony (tzw. wrzutka legislacyjna — skrócenie postępowania) wymaga teraz uzasadnionego, jawnego wniosku i przegłosowania przez Sejm większością głosów przy kworum co najmniej połowy posłów (nowe brzmienie art. 51 druku 575 — utrudnia nagłe uchwalanie ustaw bez zachowania terminów).
- 8Wszystkie poprawki zgłoszone na piśmie do projektów ustaw muszą być publikowane wraz z uzasadnieniami w Systemie Informacyjnym Sejmu — zarówno z posiedzeń komisji, podkomisji, jak i z debaty plenarnej (art. 166, art. 166a, art. 176 druku 575 — większa przejrzystość prac sejmowych).
Kogo dotyczy
Obywatele, organizacje pozarządowe, związki zawodowe i firmy — zyskują formalne prawo do konsultacji projektów poselskich online. Posłowie składający projekty ustaw — muszą spełnić nowe, bardziej szczegółowe wymogi formalne. Wnioskodawcy poprawek na każdym etapie legislacyjnym — obowiązek pisemnego uzasadnienia każdej poprawki. Partie sejmowe — utrudnione przepychanie ustaw w trybie ekspresowym bez jawnego głosowania.
Praktyczny wpływ
Do tej pory obowiązkowe konsultacje społeczne dotyczyły głównie projektów rządowych — projekty poselskie (składane przez grupy posłów) mogły trafiać na pierwsze czytanie bez żadnych konsultacji z obywatelami. Po zmianach każdy projekt poselski będzie musiał „odleżeć" 30 dni w internecie, gdzie każdy może wpisać uwagi. Jednocześnie Kancelaria Sejmu — czyli urzędnicy sejmowi, nie politycy — będzie wydawać niezależną opinię o tym, czy projekt jest dobrze przygotowany merytorycznie. To ma ograniczyć ryzyko uchwalania ustaw bez oceny ich realnych skutków.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
