głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 20 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Międzynarodowej Konwencji w sprawie ochrony wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem, przyjętej w Nowym Jorku dnia 20 grudnia 2006 r. (druki nr 589 i 642)
Wyniki głosowania
27 września 2024konwencja zaginięcia
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Międzynarodowej Konwencji w sprawie ochrony wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem,…
Sejm niemal jednogłośnie (414 za, 7 przeciw, 7 wstrzymujących się) wyraził zgodę na ratyfikację przez Prezydenta RP Konwencji ONZ zakazującej „wymuszonych zaginięć" — czyli tajnego uwięzienia lub uprowadzenia przez organy państwa. Polska podpisała tę umowę w 2013 roku, ale przez ponad 10 lat jej nie ratyfikowała.
W skrócie
Konwencja ONZ z 2006 roku zakazuje państwom więzienia ludzi w tajemnicy — czyli sytuacji, gdy funkcjonariusze aresztują kogoś i jednocześnie zaprzeczają, że ta osoba jest w ich rękach, przez co rodzina nie może jej pomóc ani jej odnaleźć. Polska od 2013 roku miała ten dokument podpisany, ale dopiero teraz Sejm zgodził się na jego ratyfikację (czyli formalne zobowiązanie się do przestrzegania). Ratyfikacja oznacza, że Polska będzie musiała wprowadzić do kodeksu karnego nowy przepis (art. 189b k.k.) uznający wymuszone zaginięcie za osobne przestępstwo — dotąd było ono karane tylko jeśli stanowiło zbrodnię wojenną lub przeciwko ludzkości, nie w zwykłych przypadkach.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 175/0/1/14
- 148/0/0/8
- 32/0/0/0
- 28/0/0/4
- 24/0/0/2
- 4/7/6/1
- Kukiz15Kukiz152/0/0/2
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Art. 1 ustawy ratyfikacyjnej (druk 589) — Sejm wyraża zgodę, by Prezydent RP formalnie podpisał (ratyfikował) Konwencję ONZ; bez tej zgody Sejmu Prezydent nie mógłby tego zrobić.
- 2Planowany nowy art. 189b Kodeksu karnego — wymuszone zaginięcie stanie się odrębnym przestępstwem w polskim prawie (dotąd karane tylko jako zbrodnia przeciwko ludzkości na mocy art. 118a § 2 pkt 6 k.k., czyli tylko w skrajnych przypadkach); karany będzie też przełożony, który wiedział lub zlekceważył sygnały, że jego podwładni dopuścili się takiego czynu (art. 6 Konwencji — odpowiedzialność dowódcy/przełożonego).
- 3Art. 4 Konwencji — Polska musi wprowadzić karę za wymuszone zaginięcie odpowiednio surową, uwzględniającą m.in. okoliczność obciążającą (jeśli ofiara zginęła, była w ciąży, niepełnoletnia lub niepełnosprawna) i łagodzącą (jeśli sprawca dobrowolnie uwolnił zaginionego); art. 7 Konwencji.
- 4Art. 16 Konwencji — bezwzględny zakaz wydalenia lub wydania osoby do kraju, gdzie groziłoby jej wymuszone zaginięcie (tzw. non-refoulement — zakaz odsyłania do niebezpiecznego państwa); obejmuje też przypadki, gdy kraj ma historię masowych naruszeń praw człowieka.
- 5Art. 17–18 Konwencji — zakaz tajnych miejsc przetrzymywania; obowiązek prowadzenia rejestrów każdego zatrzymania (kto, kiedy, gdzie, przez kogo) oraz prawo rodziny do dostępu do tych informacji.
- 6Art. 24 Konwencji — ofiary w rozumieniu Konwencji to nie tylko zaginiony, ale też każdy kto ucierpiał w związku z jego zaginięciem (w tym rodzina); mają prawo do odszkodowania, rehabilitacji i poznania prawdy.
- 7Deklaracja do art. 31 i 32 Konwencji (druk 589, uzasadnienie) — Polska dobrowolnie uznaje kompetencję Komitetu ONZ ds. Wymuszonych Zaginięć do przyjmowania skarg od obywateli (art. 31) i od innych państw (art. 32) na Polskę.
- 8Zastrzeżenie RP do art. 25 ust. 4 Konwencji — Polska wyłączyła się z obowiązku stosowania szczególnej procedury unieważnienia adopcji dzieci ofiar; powodem jest polska instytucja przysposobienia całkowitego (art. 125¹ k.r.o. — adopcja której nie można rozwiązać), a kwestię reguluje istniejące prawo rodzinne uwzględniające dobro dziecka.
- 9Art. 29 Konwencji — w ciągu 2 lat od wejścia Konwencji w życie Polska musi złożyć pierwsze sprawozdanie Komitetowi ONZ o tym, jak realizuje jej postanowienia.
- 10Art. 2 ustawy ratyfikacyjnej — ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (standardowe vacatio legis — czas na przygotowanie się do nowych przepisów).
Kogo dotyczy
Osoby zatrzymane lub aresztowane przez polskie służby i organy państwowe oraz ich rodziny i bliscy (zyskują prawo do informacji i odszkodowania). Funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, ABW, żołnierze i inny personel uczestniczący w pozbawianiu wolności (nowe obowiązki szkoleniowe i ryzyko odpowiedzialności karnej z planowanego art. 189b k.k.). Przełożeni funkcjonariuszy (mogą odpowiadać karnie, jeśli nie zapobiegli wymuszonym zaginięciom podwładnych). Cudzoziemcy ubiegający się o ochronę w Polsce lub grożący im deportacją (zakaz non-refoulement z art. 16 Konwencji). Sądy i organy adopcyjne rozpatrujące sprawy dzieci ofiar (nowe regulacje art. 25 Konwencji). Minister Sprawiedliwości i Minister Spraw Zagranicznych (zobowiązani do realizacji Konwencji i składania sprawozdań do ONZ). Polska jako państwo podlegające odtąd nadzorowi Komitetu ONZ ds. Wymuszonych Zaginięć.
Praktyczny wpływ
Polska stanie się prawnie zobowiązana do nowelizacji kodeksu karnego — wymuszone zaginięcie musi stać się osobnym przestępstwem ściganym z urzędu, niezależnie od tego, czy ma charakter masowy. Komitet ONZ (10 niezależnych ekspertów) będzie mógł przyjmować skargi polskich obywateli lub ich rodzin na działania polskich władz. W przypadku podejrzenia poważnych, systematycznych naruszeń Komitet może wnioskować o wizytę w Polsce — co stanowi zewnętrzny mechanizm kontroli nad warunkami przetrzymywania osób przez polskie służby. Koszty finansowe ratyfikacji są pokrywane z istniejącego budżetu Ministra Sprawiedliwości — bez dodatkowych wydatków z budżetu państwa.
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych