głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 20 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 756 i 785)
Wyniki głosowania
8 listopada 2024finanse samorządów
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Sejm niemal jednomyślnie (434 za, 1 przeciw, 17 wstrzymań) uchwalił ustawę przedłużającą do 2029 roku złagodzone zasady finansowe dla gmin, powiatów i województw. Ustawa daje samorządom więcej swobody w zarządzaniu budżetem i spłacie długów w trudnych warunkach ekonomicznych.
W skrócie
Gminy, powiaty i województwa od kilku lat mają problem z wypełnianiem rygorystycznych przepisów finansowych — głównie dlatego, że reformy podatkowe zmniejszyły ich dochody, a inflacja zwiększyła wydatki. Ta ustawa przedłuża do 2029 roku "wakacje" od tych surowych zasad: samorządy będą mogły mieć wyższy dług lub nie musieć wykazywać nadwyżki w bieżącym budżecie, jeśli ich ogólna sytuacja finansowa nie jest krytyczna. Bez tej ustawy wiele samorządów musiałoby wejść w kosztowną procedurę naprawczą i ciąć wydatki na lokalne usługi.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 185/0/0/5
- 157/0/0/0
- 31/0/0/1
- 31/0/0/1
- 20/1/0/0
- 0/0/17/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie4/0/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Samorządy mogą wliczać faktycznie uzyskane pieniądze ze sprzedaży majątku (np. działek, budynków komunalnych) do obliczania limitu spłaty długów — art. 1 pkt 1, nowy art. 243 ust. 2a ustawy o finansach publicznych (przepis określający, ile samorząd może rocznie wydać na spłatę kredytów i pożyczek — tzw. indywidualny wskaźnik spłaty zadłużenia). Wcześniej planowane, lecz niezrealizowane dochody ze sprzedaży zawyżały ten wskaźnik.
- 2Do 2029 roku samorządy mogą wyrównywać bieżący budżet za pomocą wolnych środków z poprzednich lat (np. niewykorzystanych oszczędności) — art. 296a ust. 1 (zasada zrównoważenia bieżącej części budżetu: samorząd co do zasady nie może mieć więcej wydatków bieżących niż dochodów bieżących).
- 3Samorząd może w jednym roku przekroczyć limit zadłużenia, jeśli przez cały okres 2022–2029 sumarycznie się w nim zmieści — art. 296a ust. 2 (mechanizm uśredniania: można 'pożyczyć' ze swoich przyszłych nadwyżek).
- 4Do 2029 roku nie wlicza się do limitu spłaty długu ewentualnych wypłat z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji — art. 296b (gdyby gmina poręczyła czyjś kredyt, tego potencjalnego zobowiązania nie trzeba uwzględniać przy wyliczaniu limitu).
- 5Samorząd może przekroczyć indywidualny limit spłaty zobowiązań, pod warunkiem że jego łączny dług nie przekroczy 100% rocznych dochodów — art. 296c ust. 1-2 (nowe 'wyjście awaryjne': można wyjść poza limit, ale dług nie może przekroczyć całorocznych przychodów).
- 6Regionalna izba obrachunkowa (niezależny organ nadzorujący finanse samorządów) musi przy każdej opinii oceniać, czy przekroczenie limitów nie zagraża realizacji zadań publicznych — art. 296c ust. 3 (zabezpieczenie: swoboda finansowa samorządu nie może odbywać się kosztem lokalnych usług).
- 7Przepisy dotyczące reguł fiskalnych samorządów, dotąd rozrzucone w kilku różnych ustawach, zostają skonsolidowane w jednym miejscu — art. 2 i art. 3 (zmiany porządkujące w ustawach z 2021 i 2022 r. o dochodach JST).
Kogo dotyczy
Wszystkie polskie jednostki samorządu terytorialnego: 16 województw, 314 powiatów i 2477 gmin — oraz pośrednio mieszkańcy korzystający z lokalnych dróg, szkół, przedszkoli, wodociągów i innych inwestycji finansowanych przez samorządy.
Praktyczny wpływ
Samorządy będą mogły uchwalić realistyczne budżety na 2025 rok i kontynuować planowane inwestycje bez ryzyka wejścia w przymusową procedurę naprawczą (czyli tryb, w którym regionalna izba obrachunkowa przejmuje kontrolę nad budżetem i nakazuje cięcia wydatków). Dzięki temu lokalne projekty — w tym te współfinansowane ze środków unijnych i KPO — nie będą musiały być wstrzymywane z powodów czysto formalnych, czyli przekroczenia wskaźnika zadłużenia.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych