głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 16 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (druki nr 760, 834 i 834-A)
Wyniki głosowania
21 listopada 2024system kaucyjny
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw
Sejm przyjął całość ustawy o systemie kaucyjnym 240 głosami za, przy 184 wstrzymujących się (niemal cały PiS) i zaledwie 19 przeciwnych (Konfederacja + 2 posłów PSL). Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2025 r. i tworzy prawne podstawy do uruchomienia polskiego systemu kaucyjnego nie wcześniej niż 1 października 2025 r.
W skrócie
Ustawa buduje od podstaw polski system kaucyjny podobny do tego, jaki działa w Niemczech czy Danii: kupujesz napój w butelce PET (do 3 l), puszce aluminiowej (do 1 l) lub szklanej butelce zwrotnej (do 1,5 l) — płacisz kaucję przy kasie, zwracasz opakowanie do automatu lub sklepu i odzyskujesz pieniądze. Ustawa określa kto zarządza systemem (prywatni operatorzy z ministerialnym zezwoleniem), jak przepływają pieniądze z kaucji, kto i jak kontroluje operatorów oraz jakie są kary za nieprzestrzeganie przepisów. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił 5 poprawek zgłoszonych przez Konfederację i PiS. Po uchwaleniu przez Sejm Senat zaproponował przesunięcie startu systemu z 1 października 2025 r. na 1 stycznia 2026 r., lecz komisje sejmowe zarekomendowały odrzucenie tych poprawek Senatu (druk 890).
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 1/2/179/8
- 152/0/0/5
- 30/2/0/0
- 30/0/0/2
- 21/0/0/0
- 0/15/2/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/0/3/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
03 lipca 2026, 00:14
Co się zmienia
- 1System kaucyjny rusza najwcześniej 1 października 2025 r. — art. 8 pkt 15ba ustawy opakowaniowej (definiuje 'uruchomienie systemu' jako dzień, gdy operator zapewni co najmniej jeden stacjonarny punkt odbioru opakowań w każdej gminie w Polsce — czyli sieć obejmująca wszystkie ~2500 gmin)
- 2Opakowania po mleku, jogurtach pitnych i innych pitnych produktach mlecznych są na stałe wyłączone z systemu kaucyjnego — art. 8b i art. 21a ust. 1a (wyłączenie ze względów sanitarnych: producenci mleka nie muszą wdrażać kaucji)
- 3Kaucja musi być pobierana na każdym etapie łańcucha dostaw — art. 40g ust. 16 (zamknięty obieg kaucji: od producenta przez hurtownię aż po sklep detaliczny; eksport i dostawy do innych krajów UE są wyłączone)
- 4Sklepy do 200 m² (małe sklepy osiedlowe) muszą pobierać kaucję za butelki PET i puszki, a za szklane butelki zwrotne — pobierać i zwracać kaucję oraz zbierać puste opakowania — art. 44 ust. 1 (doprecyzowanie obowiązków małych sklepów, które wcześniej były niejasne)
- 5Termin uruchomienia systemu w zezwoleniu operatora nie może przekraczać 24 miesięcy od dnia jego wydania — art. 40j ust. 4a (minister klimatu może cofnąć zezwolenie bez odszkodowania, jeśli operator nie uruchomi systemu na czas — art. 40j ust. 6)
- 6Nieodebrana kaucja (pieniądze za opakowania, których konsumenci nie oddali) zasila wyłącznie finansowanie systemu kaucyjnego — art. 40i ust. 4 (nie trafia do budżetu państwa ani operatora jako zysk)
- 7Operator systemu staje się płatnikiem VAT od nieodebranej kaucji — art. 17b ustawy o VAT (musi sam obliczyć i wpłacić podatek do urzędu skarbowego do 31 stycznia każdego roku, bez wezwania)
- 8Producenci i importerzy napojów, którzy nie przystąpią do żadnego systemu kaucyjnego, od 2026 r. płacą POTRÓJNĄ stawkę opłaty produktowej — art. 34 ust. 2c (finansowa kara za bojkot systemu, wejście w życie 1 stycznia 2026 r.)
- 9Minimalne poziomy selektywnej zbiórki: 77% w latach 2025–2028 i 90% od 2029 r. — załącznik nr 1a (odrębnie dla butelek PET do 3 l, puszek do 1 l i szklanych butelek zwrotnych do 1,5 l; za rok 2025 liczyć się będzie tylko zbiórka od 1 października)
- 10Obowiązkowe kontrole operatora przez WIOŚ (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska) przed uruchomieniem systemu i w pierwszym roku działania — art. 53b (wyniki kontroli trafiają do GIOŚ do 15 lutego, a GIOŚ raportuje ministrowi klimatu do 30 lipca każdego roku)
Kogo dotyczy
Konsumenci — przy każdym zakupie napoju w objętym systemem opakowaniu zapłacą kaucję i odzyskają ją po zwrocie opakowania. Około 75 tys. producentów i importerów napojów wpisanych do bazy BDO — muszą przystąpić do systemu kaucyjnego lub od 2026 r. płacić trzykrotnie wyższą opłatę produktową. Operatorzy systemu kaucyjnego (ok. 5 podmiotów, m.in. KSK Zwrotka S.A., OK Operator Kaucyjny S.A., PolKa) — muszą zbudować ogólnopolską sieć punktów odbioru i spełnić zaostrzone wymogi zezwoleniowe. Właściciele ok. 80 tys. sklepów — muszą podpisać umowy z operatorami i uczestniczyć w systemie odbioru opakowań. Branża mleczarska (producenci mleka, jogurtów pitnych) — wyłączona z systemu, nie musi wdrażać kaucji na swoje opakowania. Browary z dotychczasowymi systemami butelek zwrotnych — mogą prowadzić stare systemy jeszcze przez maksymalnie rok od przystąpienia do nowego DRS. Gminy i spółki komunalne odbierające odpady — mogą doświadczyć wzrostu kosztów i renegocjacji umów, bo cenne surowce (PET, aluminium) znikną z gminnego strumienia odpadów.
Praktyczny wpływ
Dla przeciętnego konsumenta oznacza to wyższe ceny napojów przy kasie (o wartość kaucji) i konieczność zapamiętania, żeby oddawać opakowania w sklepie lub automacie. Gminy, które dziś zarabiają na sprzedaży PET i aluminium ze zbiórki selektywnej, stracą ten dochód — opakowania kaucyjne trafią do operatora systemu, a nie do gminnego recyklera. To może przełożyć się na wyższe rachunki za wywóz śmieci. Senat zaproponował przesuniecie startu systemu o 3 miesiące (na 1 stycznia 2026 r.), powołując się na obawy samorządów i branży o chaos organizacyjny i problemy z planowaniem budżetowym — jednak komisje sejmowe w druku 890 zarekomendowały odrzucenie wszystkich 7 poprawek Senatu, co oznacza, że ostateczna decyzja w tej sprawie zależy od kolejnego głosowania Sejmu.
Kontrowersje
Spór o termin uruchomienia systemu: Sejm przegłosował start od 1 października 2025 r., ale Senat (druk 886) jednomyślnie zaproponował przesunięcie na 1 stycznia 2026 r., powołując się na postulaty samorządów i branży. Samorządowcy wskazywali, że operatorzy będą musieli podpisać umowy z ok. 80 tys. sklepów, zbudować systemy IT do rozliczeń i wdrożyć automaty w całym kraju — w tak krótkim czasie może to być niewykonalne. Branża odpadowa i samorządy alarmowały też, że wprowadzenie systemu kaucyjnego bez jednoczesnego wdrożenia rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) zaburzy finansowanie całego systemu gospodarki odpadami komunalnymi.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych