głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 36 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (druki nr 813, 863 i 863-A)
Wyniki głosowania
27 listopada 2024adaptacja klimatyczna
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw
Sejm uchwalił ustawę o zmianie Prawa ochrony środowiska głosami koalicji rządzącej (234 za), przy rekordowych 168 wstrzymaniach się ze strony PiS — partia wybrała protest symboliczny zamiast głosowania „przeciw". Ustawa weszła w życie jako DU/2024/1940.
W skrócie
Ustawa nakłada na 209 polskich miast powyżej 20 tys. mieszkańców obowiązek stworzenia Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu (MPA) — dokumentu opisującego, jak miasto będzie radzić sobie z falami upałów, powodziami i innymi skutkami zmian klimatu. Przy okazji poprawia program „Stop Smog" (dofinansowanie wymiany pieców wzrasta do 90% kosztów), wprowadza obowiązkową lustrację szefów funduszy ochrony środowiska przez IPN oraz dostosowuje polskie prawo do unijnych dyrektyw o emisjach. Wcześniej tego samego dnia Sejm przyjął cztery poprawki do projektu (m.in. przepis RODO dla systemu elektronicznego i przepis przejściowy dla uchwał antysmogowych) i odrzucił dwa wnioski mniejszości oraz dwie poprawki zgłoszone przez opozycję.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/6/168/16
- 149/0/0/8
- 29/0/0/3
- 31/0/0/1
- 20/0/0/1
- 0/15/0/3
- 4/0/0/1
- RepublikanieRepublikanie0/3/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
03 lipca 2026, 03:59
Co się zmienia
- 1Nowy obowiązek MPA: burmistrz lub prezydent każdego z 209 miast powyżej 20 tys. mieszkańców musi sporządzić Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu, który rada gminy uchwali w ciągu 30 miesięcy od wejścia ustawy w życie; plan aktualizowany co 6 lat (art. 1 pkt 3 → art. 18a–18b POŚ — nowe przepisy tworzące obowiązek i tryb uchwalania planu).
- 2Zawartość MPA: plan musi zawierać analizę zagrożeń klimatycznych (np. fale upałów, powodzie), koncepcję zazieleniania (co najmniej 90% terenów zieleni musi być biologicznie czynna, czyli przepuszczalna dla wody i roślin), plan zagospodarowania wód deszczowych oraz harmonogram działań z mierzalnymi wskaźnikami (art. 1 pkt 3 → art. 18a POŚ — szczegółowe wymogi treści dokumentu).
- 3Sprawozdawczość: burmistrzowie i prezydenci co 2 lata składają raport z realizacji MPA do Instytutu Ochrony Środowiska (IOŚ-PIB); IOŚ weryfikuje raporty i może zgłosić uwagi, które miasto musi uwzględnić w ciągu 60 dni (art. 1 pkt 3 → art. 18c POŚ — system monitorowania).
- 4MPA wiąże plany przestrzenne: miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (MPZP), plany ogólne gmin i strategie rozwoju nie mogą być sprzeczne z celami MPA — klimat wchodzi do planowania przestrzennego (art. 1 pkt 4–5 → art. 71–72 POŚ).
- 5Stop Smog — lepsze warunki: dofinansowanie wymiany pieców i docieplenia budynków z Funduszu Termomodernizacji wzrasta do max 90% kosztów; wkład własny gminy spada z 30% do minimum 10%; próg budynków objętych programem obniżony z 20 do 10; maksymalny koszt przeliczeniowy na budynek: 106 tys. zł (art. 11 — zmiana ustawy termomodernizacyjnej).
- 6Lustracja funduszy ochrony środowiska: wszyscy członkowie zarządów i rad nadzorczych NFOŚiGW (Narodowego Funduszu) oraz 16 funduszy wojewódzkich (WFOŚiGW) muszą przejść weryfikację IPN — fundusze mają 14 dni na przekazanie IPN listy członków urodzonych przed 1 sierpnia 1972 r.; osoby z potwierdzonymi powiązaniami z organami bezpieczeństwa PRL są odwoływane (art. 8 + art. 18–21 przepisy przejściowe).
- 7Dane osobowe w systemie MPA (poprawka 2 przyjęta wcześniej tego dnia): nowy art. 18d POŚ określa jakie dane urzędników mogą być zbierane w elektronicznym systemie sprawozdawczości MPA (m.in. imię, nazwisko, służbowy e-mail, miejsce zatrudnienia) i jak długo — max 10 lat (druk 863-A, poprawka 2 — wymóg RODO).
- 8Programy ochrony powietrza: cykl aktualizacji skrócony — zarządy województw mają 4 lata (zamiast dotychczasowych 5) na opracowanie aktualizacji programu ochrony powietrza; sejmiki 3 miesiące (zamiast 2) na uchwalenie (art. 1 pkt 7 → art. 91 ust. 9c POŚ).
- 9Normy jakości biomasy: obowiązkowe standardy jakości dla peletu i brykietu z drzew i krzewów; fakultatywne dla biomasy rolniczej i zrębki drzewnej — realizacja kamienia milowego KPO B5G (art. 7 — zmiana ustawy o monitorowaniu jakości paliw).
- 10Pożyczki KPO E3.1.1: podstawy prawne dla nieoprocentowanych pożyczek na zakup akcji lub udziałów w firmach zeroemisyjnych i elektromobilności; alokacja to 1,113 mld EUR (art. 9 pkt 3–4 → art. 14lzh–14lzi ustawy o polityce rozwoju).
Kogo dotyczy
Burmistrzowie i prezydenci miast oraz rady gmin 209 miast powyżej 20 tys. mieszkańców — muszą sporządzić i monitorować MPA. Ubodzy właściciele domów jednorodzinnych korzystający ze Stop Smog — dostaną wyższe dofinansowanie wymiany pieców. Gminy wdrażające Stop Smog — obniżony wkład własny. Zarządy województw i sejmiki — skrócony cykl aktualizacji programów antysmogowych. Dotychczasowi i przyszli członkowie zarządów oraz rad nadzorczych NFOŚiGW i 16 WFOŚiGW — obowiązek lustracyjny i możliwość odwołania. Producenci i dystrybutorzy peletu i brykietu z biomasy drzewnej — nowe wymagania jakościowe. Instytut Ochrony Środowiska (IOŚ-PIB) — nowe zadania weryfikacji raportów z MPA. Firmy z sektora zeroemisyjnego i elektromobilności ubiegające się o wsparcie z KPO.
Praktyczny wpływ
Pierwsze MPA muszą być gotowe do połowy 2027 r. (30 miesięcy od wejścia ustawy), po czym ich ustalenia natychmiast stają się wiążące dla miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego — oznacza to, że deweloperzy i inwestorzy będą musieli uwzględniać ryzyka klimatyczne przy projektach budowlanych. Procedura lustracyjna jest przepisem z natychmiastowym efektem kadrowym: IPN ma 3 miesiące na poinformowanie ministra klimatu o wynikach, po czym minister odwołuje osoby z potwierdzonymi powiązaniami z bezpieką — dotyczy to przede wszystkim osób powołanych do funduszy przez poprzedni rząd PiS.
Kontrowersje
Ustawa łączy dwie politycznie różne sprawy: ekologię i lustrację kadrową. Przepisy lustracyjne dla funduszy ochrony środowiska były de facto narzędziem wymiany kadr obsadzonych przez poprzedni rząd PiS — stąd bezprecedensowa taktyka PiS: 168 posłów wstrzymało się od głosu zamiast głosować „nie", co w polskim parlamencie sygnalizuje symboliczny protest bez blokowania ustawy. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił dwa wnioski mniejszości złożone przez opozycję (PiS, Konfederacja, Republikanie) oraz poprawki nr 6 i 8 — w każdym przypadku przy niemal identycznym podziale koalicja kontra opozycja.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych