poprawki nr 5-6, 8 oraz 14-16
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 13 Sprawozdanie Komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o Radzie Fiskalnej (druki nr 915 i 917)
Wyniki głosowania
20 grudnia 2024rada fiskalna
Sprawozdanie Komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o Radzie Fiskalnej
Sejm odrzucił pakiet sześciu połączonych poprawek Senatu (nr 5, 6, 8 i 14–16) do ustawy o Radzie Fiskalnej — 250 głosami przeciw, 173 za. Koalicja rządząca po raz czwarty z rzędu tego dnia odrzuciła senackie poprawki, blokując próbę przyznania Senatowi formalnej roli w powoływaniu i odwoływaniu członków Rady oraz obowiązek publicznego naboru kandydatów.
W skrócie
Ustawa o Radzie Fiskalnej (przyjęta przez Sejm 21 listopada 2024 r.) tworzy 7-osobowy niezależny organ ekspertów pilnujący rzetelności budżetu — to wymóg unijny. Senat zaproponował, żeby członkowie Rady byli powoływani przez Sejm za zgodą Senatu (podobnie jak np. sędziowie Trybunału Stanu) i tylko po przeprowadzeniu jawnego, publicznego konkursu na kandydatów. Sejm odrzucił cały ten pakiet — Rada Fiskalna będzie więc powoływana bez formalnej roli Senatu, a procedura wyboru kandydatów pozostaje mniej ujednolicona.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 170/0/0/20
- 0/153/0/4
- 0/31/0/1
- 0/30/0/2
- 0/19/0/2
- 0/16/0/2
- 0/0/5/0
- RepublikanieRepublikanie3/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Co nie weszło w życie
- 1Publiczny, transparentny nabór kandydatów — każdy podmiot wskazujący kandydatów do Rady byłby zobowiązany przeprowadzić otwarty konkurs, wyłonić 2–3 kandydatów i opublikować protokół w BIP (Biuletynie Informacji Publicznej) — nowy art. 10 ustawy, poprawka nr 6 w druku 915 (wdraża wymóg przejrzystych procedur z art. 8a ust. 3 dyrektywy UE 2011/85/UE dot. ram budżetowych państw członkowskich)
- 2Powołanie przez Sejm za zgodą Senatu — po publicznym przesłuchaniu kandydatów przez właściwą komisję sejmową Sejm powoływałby członków Rady, ale wymagana byłaby formalna zgoda Senatu — nowy art. 11 ustawy, poprawka nr 6 w druku 915 (daje Senatowi rolę kontrolną przy obsadzaniu instytucji mającej niezależnie oceniać politykę fiskalną rządu)
- 3Odwołanie również za zgodą Senatu — Sejm mógłby odwołać członka Rady przed upływem kadencji tylko za zgodą Senatu — zmiana art. 15 ustawy, poprawka nr 8 w druku 915 (symetria: jeśli Senat musi wyrażać zgodę na powołanie, powinien też uczestniczyć przy odwołaniu, co zabezpiecza niezależność Rady)
- 4Przewodniczący Rady wskazywany przez Ministra Finansów — doprecyzowanie art. 9 pkt 1 ustawy, poprawka nr 5 w druku 915 (wyjaśnia, który konkretnie podmiot wskazuje kandydata na Przewodniczącego; bez tej poprawki przepis był niejasny co do roli Ministra)
- 5Dostosowanie terminów przejściowych do nowej procedury — nabór na pierwszych członków Rady ogłaszany do 31 sierpnia 2025 r., wskazanie kandydatów do 30 września 2025 r.; skreślenie art. 43 (przepisu przejściowego sprzecznego z nową procedurą); przesunięcie daty wejścia niektórych przepisów z 1 stycznia na 15 lutego 2025 r. — poprawki nr 14, 15 i 16, art. 42, 43 i 56 ustawy w druku 915 (korekty harmonogramu niezbędne, gdyby nowa, bardziej rozbudowana procedura naboru weszła w życie; bez nich nowe przepisy byłyby niespójne z terminami)
Kogo dotyczy
Przyszli kandydaci na członków Rady Fiskalnej (publiczny nabór zmieniłby sposób ich wyłaniania); Senat RP (traci potencjalną rolę formalnego zatwierdzania składu Rady); podmioty wskazujące kandydatów — m.in. Minister Finansów, Marszałek Sejmu i inne organy wymienione w art. 9 ustawy (byłyby zobowiązane do przeprowadzenia otwartego konkursu zamiast dowolnej procedury); Rada Fiskalna jako instytucja (brak wymogu zgody Senatu może wpływać na postrzeganie jej niezależności od władzy wykonawczej)
Praktyczny wpływ
Bez tych poprawek Rada Fiskalna — organ mający niezależnie oceniać budżet i politykę fiskalną rządu — będzie powoływana bez formalnego udziału drugiej izby parlamentu. Oznacza to, że koalicja rządząca zachowuje większy wpływ na skład Rady niż gdyby wymagana była zgoda Senatu. Ponadto podmioty wskazujące kandydatów nie będą zobowiązane do publicznego, ujednoliconego konkursu — każda instytucja może stosować własne, mniej przejrzyste procedury, co może budzić wątpliwości co do zgodności z wymogami dyrektywy UE nakazującej transparentny wybór członków rad fiskalnych.
Kontrowersje
Senat uzasadniał te poprawki wprost wymogiem z dyrektywy UE 2011/85/UE (art. 8a ust. 3) nakazującego przejrzyste procedury wyboru członków rad fiskalnych — rząd je odrzucił, mimo że Komisja Finansów Publicznych rekomendowała Sejmowi przyjęcie wszystkich 16 poprawek Senatu (druk nr 917). To czwarte z rzędu odrzucenie w jednym dniu poprawek Senatu przez tę samą koalicję rządzącą, która dominuje w Senacie i te poprawki zaproponowała — paradoks, który może sygnalizować głębszy spór w koalicji o zakres roli Senatu w polskim ustroju.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych