głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rynku mocy (druki nr 927 i 928)
Wyniki głosowania
9 stycznia 2025rynek mocy
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rynku mocy
Sejm uchwalił ustawę zmieniającą zasady rynku mocy, wprowadzając nowy rodzaj aukcji – „aukcje uzupełniające" – pozwalające starym, wysokoemisyjnym elektrowniom węglowym zarabiać na gotowość do produkcji prądu w latach 2025–2028. Ustawa przyjęta niemal jednogłośnie: 411 za, 19 przeciw.
W skrócie
Polska musi zagwarantować, że prąd w gniazdkach nie zabraknie. Problem polega na tym, że Unia Europejska zakazała od 1 lipca 2025 r. płacenia starym, mocno trującym elektrowniom węglowym w ramach tzw. rynku mocy (systemu, w którym elektrownie dostają pieniądze nie za sprzedany prąd, ale za samą gotowość do jego produkcji w razie potrzeby). Ten zakaz groził poważną luką – wiele starych bloków węglowych po prostu przestałoby się opłacać utrzymywać. Ustawa wprowadza specjalne „aukcje uzupełniające" na lata 2025–2028, w których te elektrownie nadal mogą wygrywać kontrakty – pod warunkiem że Komisja Europejska wyda Polsce oficjalną zgodę (bez niej umowy będą na papierze, ale bez wypłat). Łączny koszt całego mechanizmu oszacowano na ok. 9,3 mld zł, które trafią na rachunki za prąd wszystkich Polaków.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 173/0/2/15
- 151/0/0/6
- 29/0/0/3
- 31/0/0/1
- 21/0/0/0
- 0/16/1/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/3/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Wprowadzono nowy rodzaj aukcji – "aukcję uzupełniającą" – dla starych jednostek wysokoemisyjnych (>550 g CO₂/kWh) uruchomionych przed 4 lipca 2019 r., obejmującą cztery okresy: II poł. 2025 r., 2026, 2027 i 2028 (art. 1 pkt 2 druku 927 — definicja aukcji uzupełniającej dodana do ustawy o rynku mocy).
- 2Elektrownie węglowe objęte unijnym zakazem mogą uczestniczyć w aukcjach uzupełniających – zakaz emisyjny stosuje się wyłącznie do aukcji głównych i dodatkowych (art. 1 pkt 11 druku 927 — przepis emisyjny ograniczony, co otwiera drogę starym blokom).
- 3Aukcja uzupełniająca może być zorganizowana wyłącznie wtedy, gdy krajowa ocena wystarczalności zasobów (NRAA – raport potwierdzający, że Polsce grozi brak mocy) wykaże niezlikwidowaną lukę; wolumen zakupywanej mocy jest ograniczony do stwierdzonego niedoboru (art. 1 pkt 20 i art. 34a druku 927 — warunek wystarczalności jako konieczna przesłanka).
- 4Cena maksymalna, jaką elektrownia może zażądać w aukcji uzupełniającej, wynosi maksymalnie 72 euro/kW (przeliczana na złote po kursie NBP z dnia złożenia parametrów przez PSE) (art. 34a ust. 1 pkt 5 druku 928).
- 5Umowy zawarte w aukcjach uzupełniających nie mogą być wykonywane – czyli elektrownie nie dostaną pieniędzy – dopóki Komisja Europejska nie przyzna Polsce oficjalnej derogacji (zgody na odstępstwo od unijnych reguł) (art. 6 druku 927 — klauzula standstill, czyli "zatrzymaj i czekaj").
- 6Łączny szacowany koszt aukcji uzupełniających to ok. 9,28 mld zł w latach 2025–2028 (H2 2025: 562,7 mln zł; 2026: 3 328,9 mln zł; 2027: 2 798,9 mln zł; 2028: 2 586,9 mln zł); koszty przenoszone na odbiorców przez opłatę mocową (uzasadnienie druku 927).
- 7Wprowadzono coroczną waloryzację cen w wieloletnich umowach mocowych wg wskaźnika inflacji CPI publikowanego przez GUS w Monitorze Polskim za rok poprzedni (art. 1 pkt 30, art. 74 ust. 1a druku 927 — mechanizm waloryzacyjny chroniący wartość kontraktów).
- 8Senat wprowadził 20 poprawek głównie redakcyjnych i interpunkcyjnych; wszystkie rekomendowane do przyjęcia przez komisję sejmową (druki 974 i 977 — korekty techniczne zapewniające spójność legislacyjną, m.in. doprecyzowanie dat, miejsca publikacji dokumentów przez PSE, poprawna forma wyrazów).
Kogo dotyczy
Właściciele starych elektrowni węglowych – ok. 36 bloków klasy 200 MW z lat 70. i 80. XX wieku (łączna moc ok. 7 600 MW netto), głównie spółki PGE, ENEA, ORLEN/Energa i TAURON – jako główni beneficjenci nowych aukcji. Odbiorcy energii elektrycznej (ok. 17,5 mln, w tym gospodarstwa domowe, firmy i instytucje publiczne) – płatnicy opłaty mocowej, na których przerzucone zostaną koszty. PSE S.A. (operator sieci przesyłowej) – nowe obowiązki organizacyjne, certyfikacyjne i sprawozdawcze. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) – musi wyliczyć nowe stawki opłaty mocowej do 30 maja 2025 r. Sektor publiczny (budżet państwa, gminy, jednostki samorządu terytorialnego) – łączny szacowany koszt 758,9 mln zł w latach 2025–2028.
Praktyczny wpływ
Przeciętny odbiorca ryczałtowy (typowe gospodarstwo domowe) zapłaci ok. 0,92 zł miesięcznie więcej na rachunku za prąd w II połowie 2025 r. i ok. 4,4 zł miesięcznie więcej w latach 2026–2028. Cały mechanizm jest warunkowy – dopóki Komisja Europejska nie wyda oficjalnej zgody, elektrownie mają podpisane umowy, ale nie otrzymują wypłat. Obrót obowiązkami mocowymi na rynku wtórnym (możliwość odsprzedaży kontraktów między podmiotami) dla lat 2026–2028 będzie zablokowany do czasu zakończenia aukcji uzupełniającej lub ogłoszenia jej braku w danym roku.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych